، قباد مرادی گفت: دیده‌بانی مستمر عفونت‌های تنفسی به نظام سلامت کمک می‌کند تغییرات الگوی بیماری‌ها را به‌موقع شناسایی کند، وضعیت‌های غیرعادی را تشخیص دهد و زمینه مداخلات مؤثر را فراهم سازد. مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت نیز با استفاده از پنج روش مکمل، وضعیت عفونت‌های تنفسی، به‌ویژه کووید-۱۹ و آنفلوانزا را به‌صورت مستمر پایش می‌کند.

وی، نخستین روش را دیده‌بانی هفتگی در مراکز سرپایی و بستری عنوان کرد و افزود: در این روش، هر هفته از بیماران مراجعه‌کننده به یک مرکز سرپایی و یک مرکز بستری در هر یک از ۱۵ دانشگاه علوم پزشکی منتخب نمونه‌گیری می‌شود تا میزان مثبت‌شدن آزمایش‌های کووید-۱۹ و آنفلوانزا و روند تغییرات این بیماری‌ها بررسی شود.

مرادی ادامه داد: روش دوم، پایش آزمایشگاهی ۲۱ عامل عفونی در چهار مرکز منتخب است که با هدف شناسایی عوامل بیماری‌زای تنفسی در گردش و بررسی تغییرات الگوی بیماری‌ها انجام می‌شود. در روش سوم نیز نتایج آزمایش‌های بیماران بستری از نظر میزان مثبت‌شدن کووید-۱۹ و آنفلوانزا بررسی می‌شود تا وضعیت این عفونت‌ها در بیمارستان‌ها ارزیابی شود.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، پایش ژنتیکی سویه‌های در گردش را چهارمین روش دیده‌بانی برشمرد و اظهار کرد: در این روش با استفاده از فناوری توالی‌یابی ژنتیکی، سویه‌های ویروسی شناسایی و تغییرات ژنتیکی احتمالی آن‌ها بررسی می‌شود تا تغییرات مهم از نظر سلامت عمومی به‌موقع تشخیص داده شود.

وی، رصد وضعیت بین‌المللی عفونت‌های تنفسی و سویه‌های در گردش در سایر کشورها را پنجمین روش دانست و گفت: این اطلاعات به ارزیابی خطرات احتمالی و تقویت آمادگی نظام سلامت کشور کمک می‌کند.

مرادی با تأکید بر اهمیت ترکیب این پنج روش توضیح داد: استفاده هم‌زمان از این ظرفیت‌ها، تصویر جامع‌تری از وضعیت عفونت‌های تنفسی ارائه می‌دهد و امکان شناسایی افزایش گردش عوامل عفونی، تشخیص تغییرات غیرعادی و ارزیابی به‌موقع خطرات احتمالی را فراهم می‌کند. همچنین توالی‌یابی ژنتیکی به شناخت بهتر سویه‌های در گردش و بررسی تغییرات احتمالی آن‌ها کمک می‌کند.

وی با اشاره به انتشار هفتگی یافته‌های نظام دیده‌بانی از حدود دو سال گذشته، سه هدف اصلی این اطلاع‌رسانی را آگاهی‌بخشی به مردم، اطلاع‌رسانی به پزشکان و کادر درمان و پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیران نظام سلامت عنوان کرد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت ادامه داد: آگاهی از وضعیت عفونت‌های تنفسی به مردم کمک می‌کند توصیه‌های پیشگیرانه را متناسب با شرایط رعایت کنند و از گروه‌های پرخطر، از جمله سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و افراد دچار ضعف سیستم ایمنی، بهتر محافظت شود. همچنین پزشکان می‌توانند از این اطلاعات در ارزیابی و مدیریت بیماران استفاده کنند و مدیران نظام سلامت بر اساس روندهای مشاهده‌شده، برای برنامه‌ریزی و اجرای مداخلات به‌هنگام تصمیم بگیرند.

مرادی هدف نهایی این نظام را دریافت به‌موقع سیگنال‌های هشداردهنده، شناسایی وضعیت‌های غیرعادی و کمک به مدیریت مؤثر شرایط اضطراری دانست و افزود: هرچه پوشش جغرافیایی و ظرفیت آزمایشگاهی این نظام گسترده‌تر باشد، امکان شناسایی سریع‌تر تغییرات و اتخاذ تصمیم‌های مبتنی بر شواهد نیز افزایش می‌یابد.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد با عبور از شرایط ناشی از جنگ و محدودیت‌های تحریم، زمینه توسعه نظام دیده‌بانی در استان‌ها و مراکز بیشتر، تقویت ظرفیت‌های آزمایشگاهی و گسترش دامنه عوامل عفونی تحت پایش فراهم شود؛ چرا که تقویت این زیرساخت، نقش مهمی در ارتقای آمادگی نظام سلامت، تصمیم‌گیری به‌هنگام و حفاظت مؤثرتر از سلامت مردم دارد.