، امروز شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ نشست ملی کشاورزی با قاره آفریقا با حضور وزیر جهاد کشاورزی و سفرای برخی کشورهای آفریقایی در محل سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در حال برگزاری است.

غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، در نخستین نشست ملی همکاری‌های کشاورزی ایران و آفریقا، با تأکید بر ضرورت تغییر پارادایم در روابط اقتصادی، خواستار تبدیل تعهدات سیاسی به پروژه‌های عملیاتی و سرمایه‌گذاری‌های مشترک شد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های بالقوه دو طرف، تأکید کرد: ایران، آفریقا را نه صرفاً یک بازار فروش، بلکه به عنوان شریک استراتژیک در تولید و توسعه می‌بیند.

این مقام عالی وزارت در حضور سفرا، مدیران اقتصادی و بیش از ۲۰۰ فعال حوزه کشاورزی، ضمن تجلیل از برگزارکنندگان این نشست، بر لزوم پایبندی به اصول همکاری‌های بین‌المللی از جمله احترام متقابل و عدم استفاده از ابزارهای سیاسی در مدیریت امنیت غذایی تأکید کرد.

نوری در سخنان خود به پیام اصلی این نشست اشاره کرد و گفت: پیام ما روشن است؛ همکاری‌های کشاورزی ایران با آفریقا باید از مرحله معرفی ظرفیت‌ها عبور کرده و به مرحله تعریف پروژه، گذار از تفاهم‌نامه‌ها به قراردادهای اجرایی و حرکت از مبادلات مقطعی به سمت مشارکت‌های پایدار در تولید، فناوری و تجارت برسد.

وی افزود: ما در ایران به کشورهای آفریقایی تنها به چشم یک بازار برای فروش محصولات خود نگاه نمی‌کنیم؛ بلکه آن‌ها را شرکای مهم در مسیر توسعه، سرمایه‌گذاری و تولید مشترک می‌دانیم.

وزیر جهاد کشاورزی با تبیین مفهوم جامع امنیت غذایی، ادامه داد: این مفهوم تنها به معنای افزایش سطح تولید نیست، بلکه شامل دسترسی پایدار مردم به غذای سالم، با کیفیت و با قیمت مناسب است.

وی اظهار کرد: امنیت غذایی زنجیره‌ای است که از دانش و فناوری آغاز شده و با مدیریت آب و خاک، مکانیزاسیون، تولید بذر، دامپزشکی و در نهایت مدیریت حمل‌ونقل و تجارت تکمیل می‌شود و هرگونه ضعف در حلقه‌های این زنجیره، تلاش برای تولید را بی‌اثر می‌کند.

نوری با اشاره به قابلیت‌های تکمیلی ایران و آفریقا، از توانمندی‌های ایران در حوزه‌های مدیریت آبیاری، گلخانه‌سازی، ماشین‌آلات کشاورزی، تولید بذر، دامپروری، طیور، واکسن و صنایع تبدیلی سخن گفت و بر مقابل آن، پتانسیل‌های عظیم آفریقا در محصولات گرمسیری، شیلات و بازارهای رو به رشد تأکید کرد.

وی با اشاره به رشد ۶۶ درصدی تجارت ایران و آفریقا در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ که به رقم ۹۴۰ میلیون دلار رسید، تصریح کرد: این رقم در برابر بازار عظیم قاره آفریقا بسیار کوچک است، اما جهت حرکت ما را درست نشان می‌دهد. هدف ما تبدیل تجارت از حالت یک‌جانبه به ایجاد زنجیره ارزش مشترک است.

وزیر جهاد کشاورزی برای خروج از فضای تئوریک و ورود به عرصه اجرایی، چهار اولویت عملیاتی را برای همکاری‌های آتی ترسیم کرد:

۱. توسعه تجارت بازارمحور: شناسایی دقیق نیازهای واقعی بازار، استانداردها، پروتکل‌های بهداشتی و قدرت خرید در کشورهای مقصد.

۲. تکمیل پروتکل‌های فنی: تسریع در تصویب توافقنامه‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای به عنوان پیش‌شرط دسترسی به بازار.

۳. تقویت شبکه‌های ارتباطی: تقویت پیوند میان تولیدکنندگان، صادرکنندگان و توزیع‌کنندگان دو طرف از طریق سفرا و رایزنان اقتصادی.

۴. انتقال فناوری و آموزش: گسترش دوره‌های آموزشی تخصصی (مانند تجربه‌های موفق در موریتانی و مالی) به کشورهای دیگر نظیر کنیا، غنا و اوگاندا جهت ایجاد زیرساخت‌های انسانی مشترک.

وی از تمامی نهادها و فعالان اقتصادی خواست تا با رویکردی عملیاتی، بذر همکاری‌هایی را بکارند که ثمره آن امنیت غذایی و رفاه پایدار برای ملت‌های ما باشد.

وی در ادامه، با تشریح جزئیات راهبردهای اجرایی این وزارتخانه در چهار اولویت برای توسعه همکاری‌های دوطرفه را تبیین کرد و بر لزوم عبور از معاملات مقطعی به سمت تجارت قابل اعتماد و بلندمدت تأکید کرد.

وزیر جهاد کشاورزی دومین محور همکاری را انتقال فناوری و آموزش عنوان کرد و گفت: ظرفیت‌های علمی و فنی ایران در حوزه‌های مدیریت آب و خاک، آبیاری نوین، بذر و اصلاح نژاد، تولید گلخانه‌ای، کشاورزی دقیق، دامپزشکی، تولید واکسن، آبزی‌پروری و مکانیزاسیون باید در پاسخ به نیازهای مشخص کشورهای شریک به کار گرفته شود. وی اظهار کرد: انتقال فناوری زمانی پایدار است که با نیازسنجی مشترک، آموزش کارشناسان، اجرای طرح‌های پایلوت و فراهم کردن خدمات پس از فروش همراه باشد تا شریک آفریقایی قادر به نگهداری و توسعه آن باشد.

نوری با اشاره به اهمیت سرمایه‌گذاری مشترک در زنجیره ارزش کشاورزی، پیشنهاد کرد که پروژه‌های مشخصی در حوزه‌های احداث گلخانه‌ها، فرآوری محصولات لبنی و تبدیلی، سردخانه، انبارداری، بسته‌بندی، شیلات و تولید نهاده‌ها تعریف شود.

وی همچنین درباره کشاورزی فراسرزمینی تصریح کرد: این حوزه می‌تواند در صورت انجام مطالعات دقیق و رعایت قوانین کشور میزبان، به ویژه برای محصولات توجیه‌پذیر از نظر اقلیمی، مورد توجه قرار گیرد؛ مشروط بر اینکه از ابتدا درباره دسترسی به زمین و آب، زیرساخت‌ها، تأمین مالی، بیمه، حمل‌ونقل و منافع جوامع محلی توافق روشنی وجود داشته باشد.

وزیر جهاد کشاورزی چهارمین گام را رفع موانع اجرایی دانست و عنوان کرد: فعالان اقتصادی به رویه‌های روشن حمل‌ونقل، سازوکارهای پرداخت عملی، پوشش بیمه‌ای و مقررات قابل پیش‌بینی نیاز دارند.

وی تأکید کرد: لازم است موانع هر پروژه به صورت مشخص ثبت، دستگاه مسئول تعیین و پیشرفت کار در بازه‌های زمانی معین ارزیابی شود.

نوری با اشاره به نقش تعیین‌کننده سفرای و رایزنان اقتصادی در شناسایی شرکای معتبر و تسهیل ارتباطات، تصریح کرد: باور ما این است که دولت باید تسهیل‌گر باشد و بخش خصوصی پیشران همکاری‌های اقتصادی.

وی افزود: دفتر امور بین‌الملل وزارت جهاد کشاورزی با همکاری تشکل‌های بخش خصوصی، به عنوان دبیرخانه کمیسیون‌های مشترک و کمیته‌های کشاورزی عمل می‌کند و هدف، استفاده مؤثر از سازوکارهای موجود و جلوگیری از توقف مذاکرات است.

وزیر جهاد کشاورزی از فعالان اقتصادی دعوت کرد تا به جای ارائه فهرست‌های بلندبالا، چند پروژه محدود، سنجیده و قابل اجرا را با مشخص بودن شریک، بازار هدف، سرمایه مورد نیاز و زمان‌بندی دقیق انتخاب کنند.

وی همچنین یادآور شد: در ماه آینده، چهارمین اجلاس همکاری‌های ایران و آفریقا و رویداد مربوطه در کشور سنگال برگزار خواهد شد که فرصت مناسبی برای حضور فعال بخش خصوصی ایران خواهد بود.

وزیر جهاد کشاورزی در ادامه سخنان خود با اشاره به چالش‌های امنیتی و تأثیر آن‌ها بر زنجیره تأمین جهانی، بر تاب‌آوری و پایداری نظام تأمین مایحتاجات عمومی ایران تأکید کرد.

نوری با اشاره به تنش‌های اخیر در منطقه، اظهار کرد: در حالی که اقدامات جنگ‌افروزانه در منطقه باعث بی‌ثباتی شده، ایران توانسته است با پایداری و مدیریت درست، خدمات خود را به جامعه، به‌ویژه در حوزه امنیت غذایی و تأمین کالاهای اساسی، بدون وقفه و در عین پایداری، ارائه دهد.

وی در ادامه با اشاره به بحران‌های جهانی، افزود: امروز جهان به شدت تحت تأثیر اقدامات جنگ‌افروزانه قرار گرفته و این موضوع منجر به بروز بحران‌های اساسی در تأمین انرژی و غذا شده است. طبق آمارهای رسمی، قیمت مواد غذایی در بسیاری از نقاط جهان تا ۲۳ درصد افزایش یافته که بیش از همه بر قشر فقیر تأثیر گذاشته است.

وزیر جهاد کشاورزی ضمن ابراز امیدواری برای بازگشت به مسیر عقلانی و پایان یافتن تنش‌ها از طریق بازگشت به توافقات بین‌المللی، بر ضرورت صلح برای ثبات بازارهای جهانی تأکید کرد.

نوری در پایان سخنان خود با هدف تبدیل مباحث نظری به راهکارهای عملیاتی، از تمامی حضار و فعالان اقتصادی خواست تا در پنل‌های تخصصی پیش‌رو مشارکت فعال داشته باشند و گفت: آنچه موجب پیشرفت واقعی و عملیاتی شدن مسیر همکاری‌ها خواهد بود، خروجی این پنل‌های تخصصی است. امیدواریم با حضور پرشور و مشارکت فعال شما، از این نشست نه تنها به عنوان یک رویداد دیپلماتیک، بلکه به عنوان نقطه آغاز مرحله‌ای جدید از همکاری‌های عملیاتی، تجاری و تولیدی استفاده کنیم.