محمدنبی شهیکی، معاون فناوری و نوآوری وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری موج با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد پژوهش‌های دانشگاهی متناسب با نیازهای کشور اظهار کرد: در سال‌های اخیر تلاش شده است الگوهای جدیدی برای هدایت پژوهش‌های دانشگاهی به سمت حل مسائل واقعی کشور طراحی شود تا پایان‌نامه‌ها از چارچوب صرفاً نظری خارج شده و زمینه تولید محصول، ایجاد کسب‌وکار و توسعه فناوری را فراهم کنند.

وی با اشاره به همکاری معاونت فناوری و نوآوری و معاونت پژوهشی وزارت علوم در حوزه پایان‌نامه‌های محصول‌محور افزود: در همین راستا، طرحی با عنوان «پروژه کاران» آغاز شده است که از ایده‌های دانشجویان و پایان‌نامه‌های دارای قابلیت تبدیل شدن به محصول حمایت مالی می‌کند.

شهیکی ادامه داد: این طرح برای دانشجویان علوم انسانی و دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی، متناسب با اقتضائات هر حوزه، الگوهای حمایتی متفاوتی در نظر گرفته است. سقف حمایت مالی از پایان‌نامه‌های محصول‌محور در این برنامه یک میلیارد تومان تعیین شده و هدف آن، کمک به دانشجویان برای تولید حداقل محصول پذیرفتنی (MVP) و ساخت نمونه‌ای است که امکان تجاری‌سازی داشته باشد.

معاون فناوری و نوآوری وزیر علوم با تأکید بر ضرورت تقویت مهارت‌های عملی دانشجویان تصریح کرد: دانشگاه‌ها باید علاوه بر آموزش مباحث نظری، زمینه آشنایی دانشجویان با نیازهای صنعت، فرصت‌های کارآفرینانه و فرایند تبدیل ایده به محصول را فراهم کنند. تحقق این هدف مستلزم ایجاد ارتباط مؤثر میان محیط دانشگاهی و فضای واقعی کسب‌وکار است.

توسعه الگوهای جدید ارتباط دانشگاه و صنعت

شهیکی در ادامه به برخی تجربه‌های دانشگاه‌های کشور در زمینه پیوند آموزش عالی با صنعت اشاره کرد و گفت: طرح «فرا» با رویکردی جدید در ارتباط دانشگاه و صنعت، تلاش می‌کند دانشجویان را از سال نخست تحصیل با ظرفیت‌ها و فرصت‌های حوزه صنعت آشنا کند. رشته‌های مرتبط با این الگو نیز در دفترچه‌های پذیرش سازمان سنجش درج شده‌اند تا امکان توسعه این شیوه آموزشی فراهم شود.

وی همچنین از تجربه‌های دیگر دانشگاه‌ها برای توانمندسازی دانشجویان متناسب با نیازهای صنعتی یاد کرد و افزود: در الگوهایی مانند طرح «کارآب»، تلاش می‌شود دانشجویان در کنار آموزش‌های نظری، با موضوعاتی همچون شکل‌گیری ایده‌های استارت‌آپی، تیم‌سازی و شناسایی فرصت‌های کارآفرینانه در زنجیره صنعت آشنا شوند.

به گفته وی، در این الگوها، دانشجویان باید بتوانند ظرفیت‌های علمی خود را به ایده‌هایی تبدیل کنند که از نظر اقتصادی و صنعتی قابلیت اجرا داشته باشند؛ موضوعی که می‌تواند به افزایش آمادگی فارغ‌التحصیلان برای ورود به بازار کار و توسعه کسب‌وکارهای فناورانه کمک کند.

معاون فناوری و نوآوری وزیر علوم با اشاره به توسعه طرح فرا در هفت دانشگاه منتخب کشور اظهار کرد: این طرح با هدف گسترش ارتباط دانشگاه و صنعت و فراتر رفتن از الگوهای سنتی همکاری میان این دو بخش در حال توسعه است.

شهیکی با اشاره به ضرورت ارزیابی اثربخشی این برنامه‌ها گفت: یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی، میزان آشنایی دانشجویان با مهارت‌های فنی و صنعتی، توانایی استفاده از مهارت‌های نوظهور و آمادگی برای ورود به محیط‌های حرفه‌ای است.

وی افزود: بر اساس ارزیابی‌های مطرح‌شده از تجربه اجرای طرح فرا، بیش از ۹۵ درصد دانشجویان حاضر در این برنامه توانسته‌اند تجربه موفق صنعتی کسب کنند و زمینه ورود به مراکز رشد و واحدهای فناور را پیدا کنند.

شهیکی تأکید کرد: این نتایج نشان می‌دهد الگوهای جدید آموزش و توانمندسازی، در مقایسه با شیوه‌های کلاسیک، ظرفیت بیشتری برای آماده‌سازی دانشجویان جهت حضور مؤثر در صنعت و فعالیت‌های فناورانه دارند.

وی خاطرنشان کرد: حمایت از پایان‌نامه‌های محصول‌محور، توسعه طرح‌های ارتباط دانشگاه و صنعت و تقویت مهارت‌های کارآفرینی دانشجویان، از جمله مسیرهایی است که می‌تواند پژوهش‌های دانشگاهی را به تولید فناوری، خلق ثروت و پاسخ‌گویی به نیازهای کشور نزدیک‌تر کند.