،در ایستگاه تحقیقات کشاورزی مازندران، پشت هر ردیف گندم، جو و سویا، سال‌ها پژوهش برای تولید بذرهای استاندارد و معرفی ارقام سازگار نهفته است، هر دانه پس از انتخاب، اصلاح، خالص‌سازی، تکثیر و آزمایش‌های علمی دشوار، سرانجام آماده کشت در اراضی کشاورزی می‌شود. 

در جریان اردوی «راویان پیشرفت» سازمان بسیج رسانه مازندران، ابعاد پنهان این تلاش‌های علمی برای اصحاب رسانه تبیین شد تا مشخص شود امنیت غذایی کشور، نه تنها در سنگرهای نظامی، بلکه در این مزارع تحقیقاتی نیز رقم می‌خورد؛ جایی که محققان با نگاهی آینده‌نگرانه، چالش‌های پیش‌روی کشاورزی را شناسایی و برای آن راهکارهای علمی تدوین می‌کنند.

ابوذر ابوذری، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، با تشریح وضعیت این مرکز و تأکید بر اینکه این مجموعه با بهره‌گیری از ظرفیت علمی ۳۴ عضو هیئت علمی و توان اجرایی حدود ۱۸۰ نیروی متخصص، هدایت ۱۴۱ پروژه پژوهشی را در دست دارد، تصریح کرد: کشاورزان مازندرانی همواره در خط مقدم تأمین غذای کشور حضور دارند.

وی افزود:موفقیت‌های فعلی، مرهون همکاری مستمر میان مدیران، محققان و فعالان زنجیره کشاورزی است همچنین این مرکز با در اختیار داشتن ۱۰ ایستگاه و واحد تحقیقاتی در نقاط مختلف استان، دانش نوین را از محیط کنترل‌شده آزمایشگاه به زمین‌های کشاورزی منتقل می‌کند و در شرایطی که کشاورزان با تغییرات اقلیمی، خشکسالی، شوری خاک و تغییر الگوی بارش مواجه هستند، این فعالیت‌های علمی برای شناسایی ارقام مقاوم و سازگار، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی برای بقای کشاورزی استان است.

در بخش زراعی و باغی این مرکز، تمرکز ویژه‌ای بر محصولاتی همچون سویا، گندم، جو و تریتیکاله وجود دارد که از اهمیت بالایی در سبد غذایی و تناوب کشت برخوردارند.

حمیدرضا قربانی، رئیس ایستگاه تحقیقات کشاورزی مازندران، با اشاره به مساحت ۹ هکتاری این ایستگاه و بررسی دقیق ۲۰۰ تا ۳۰۰ لاین سویا، تصریح کرد: فرآیند معرفی یک رقم جدید با عبور از مراحل دورگ‌گیری، نسل‌گیری، بررسی صفات فیزیولوژیک و آزمایش‌های سازگاری، حدود ۱۲ سال زمان می‌برد.

وی با بیان اینکه بذر به عنوان نخستین و مهم‌ترین نهاده در تولید پایدار شناخته می‌شود، افزود: اگر بذر گواهی‌شده با لیبل استاندارد در اختیار کشاورز قرار نگیرد، تمام تلاش‌های کشاورز با تهدید آفات و بیماری‌ها مواجه می‌شود لذا این مرکز با فرآیندی سخت‌گیرانه، بذرهای اولیه را تولید و پس از خالص‌سازی، در اختیار بخش‌های تولیدی قرار می‌دهد.

قربانی تأکید کرد: در این ایستگاه، کار بر روی محصولات مختلفی از جمله تریتیکاله و سایر غلات نیز به‌صورت متمرکز انجام می‌شود تا استانداردسازی تولید بذر برای کشاورزان استان به صورت کامل محقق شود.

در ادامه این بازدید مسعود کامل، مسئول بخش زراعی و باغی و محقق مرکز تحقیقات مازندران نیز با تأکید بر ضرورت تنوع ارقام برای مقابله با آفات، بیماری‌ها و تنش‌های محیطی، خاطرنشان کرد: وابستگی به یک رقم خاص، کشاورزی را در برابر بیماری‌هایی مانند «زنگ» یا «فوزاریوم» به‌شدت آسیب‌پذیر می‌کند.

وی افزود: تنوع ارقام، پایداری تولید را تضمین می‌کند و از همین‌روست که ارقامی مانند «تک‌تاز»، «احسان»، «کلاته» و «دنیز» حاصل سال‌ها تحقیق و تلاش پژوهشگران مازندرانی است که اکنون در مزارع مقایسه‌ای و قطعات بزرگ‌تر، کارایی خود را به اثبات رسانده‌اند.

کامل با اشاره به اهمیت راهبردی تناوب کشت در مازندران گفت: محققان این مرکز در تلاشند با معرفی ارقام زودرس سویا، ضمن حفظ عملکرد در واحد سطح، فرصت طلایی برای کشت محصول پاییزه (مانند گندم) را برای کشاورزان فراهم کنند تا بهره‌وری از زمین‌های زراعی به حداکثر برسد.

به گفته وی، محققان تنها به نتایج آزمایشگاهی اکتفا نمی‌کنند، بلکه ارقام منتخب را در مزارع بزرگ‌تر نیز آزمایش می‌کنند تا عملکرد آن‌ها با توجه به خاک، آب‌وهوا و شیوه کشت منطقه سنجیده شود.

علاوه بر فعالیت‌های پژوهشی، این مرکز نقش نظارتی کلیدی نیز ایفا می‌کند تا فرآیند تولید بذر از دایره کنترل علمی خارج نشود؛ به‌طوری‌که سالانه بر تولید حدود چهار هزار و ۵۰۰ تن بذر گندم، جو، کلزا و سویا توسط هشت شرکت خصوصی همکار، نظارت دقیق دارد تا پس از تأیید کیفی و اطمینان از سلامت، لیبل استاندارد برای آن‌ها صادر شود.

همچنین در حوزه باغبانی، سالانه حدود ۳۵۰ هزار اصله نهال شناسه‌دار توسط این مرکز گواهی می‌شود تا باغداران از سلامت و اصالت نهال‌های توسعه‌ای خود اطمینان یابند و از ورود نهال‌های آلوده و نامرغوب به باغات استان جلوگیری شود.

به‌ گزارش خبرگزاری موج بازدید اصحاب رسانه در قالب اردوی «راویان پیشرفت» از مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، به‌خوبی نشان داد که سنگر امنیت غذایی کشور تنها به مزارع تولیدی محدود نمی‌شود، بلکه ریشه در مجاهدت‌های علمی خاموش و پروسه‌های طولانی‌مدت پژوهشی دارد که در سکوت آزمایشگاه‌ها و ایستگاه‌های تحقیقاتی رقم می‌خورد.

این مرکز با بهره‌گیری از توان نخبگان و پیوند میان دانش بومی و فناوری‌های نوین، فراتر از یک نهاد صرفاً پژوهشی، به یک بازوی راهبردی برای مقابله با تنش‌های اقلیمی و تضمین پایداری تولید بدل شده است.

نظارت دقیق بر زنجیره تولید بذر و نهال، علاوه بر ارتقای بهره‌وری و سلامت محصولات، پیامی روشن برای جامعه دارد: دستیابی به خودکفایی و تاب‌آوری اقتصادی در شرایط پیچیده امروزی، تنها با تکیه بر علم، تداوم در تحقیق و روایت صادقانه این پیشرفت‌ها ممکن است؛ روایتی که می‌تواند در کنار امنیت غذایی، بذر امید را نیز در دل جامعه بارور سازد.