، محسن اسماعیلی با اشاره به ضرورت بازخوانی سیره پیامبر اکرم (ص) در دنیای امروز، «اخلاق» و «محبت همگانی» را رمز موفقیت ایشان در اداره جامعه و عبور از عصر جاهلیت دانست و تأکید کرد: سبک سیاسی، فرهنگی و مدیریتی پیامبر، الگویی برای حکمرانی شایسته است.

محسن اسماعیلی در اختتامیه جشنواره خاتم ضمن گرامیداشت میلاد پیامبر اسلام (ص)، ایشان را مبارک‌ترین مولود تاریخ خواند و اظهار کرد: رسالت ما در عصر حاضر، بازشناسی دقیق سیره پیامبر (ص) است؛ تفاوتی که میان «تاریخ زندگانی پیامبر» و «سیره زندگانی پیامبر» وجود دارد، در همین نکته نهفته است که باید دریابیم مفاهیم اصیل و مبانی رفتار ایشان چه بود. 

وی با اشاره به نحوه بررسی سیره پیامبر(ص) تاکید کرد: باید تامل کنیم که  ایشان در چه شرایطی دست به جنگ می‌زدند و در چه شرایطی صلح را برمی‌گزیدند. پس، تکیه بر هرکدام از وقایع و حوادث به تنهایی نادرست است و باید از استنادهای نقطه ای و تک‌بعدی به تاریخ برحذر باشیم چرا که آنچه برای ما الگو و درس آموز است سبک و نحوه اداره جامعه توسط ایشان است. 

معاون راهبردی رئیس جمهوری با اشاره به رمز موفقیت پیامبر اسلام(ص) تاکید کرد: باید رمز موفقیت پیامبر (ص) را پیدا کرد؛ بسیاری در تحلیل این موفقیت نشانی غلط می‌دهند و صرفاً ثروت حضرت خدیجه (س) یا شمشیر حضرت علی (ع) را عامل پیشبرد اسلام می‌دانند، این دو بی تاثیر نبود اما رمز اصلی، «اخلاق» و «اکسیر محبت» پیامبر اسلام (ص) بود که حتی در سخت‌ترین شرایط جامعه جاهلی، افراد را متحول کرد.

اسماعیلی در خصوص گستردگی فرهنگ جاهلیت در جهان ادامه داد: بسیاری تصور می‌کنند فرهنگ جاهلیت تنها در جزیره عرب متمرکز بود، اما باید بدانیم که بشریت در کل جهان در چنگال آن جهل و گمراهی بود و در همه جهان آن خشونت، بربریت و بی‌رحمی حاکم بود.

وی با استناد به خطبه‌های امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه، توصیفی از آن دوران ارائه کرد و یادآور شد: امیرالمؤمنین (ع) در بیش از ۱۵ مورد، شرایط آن دوران را توصیف کرده‌اند. ایشان در خطبه ۱۵۱ می‌فرمایند که خداوند به برکت این مولود مبارک، جهان هستی را از تاریکی دهشتناک نجات داد و آن را روشن کرد. در آن زمان، تمام بشریت در «ضلالت مبین» بود و هیچ‌کس حریم و مرزی را نمی‌شناخت. 

استاد دانشگاه تهران، درباره وضعیت جامعه در زمان بعثت ادامه داد: طبق توصیف امام علی (ع)، در زمانی که پیامبر (ص) مبعوث شد، زبان دانایان بسته و نادانها عزیز بودند. در چنین فضای تاریکی، پیامبر آمد تا پرده‌ها را کنار بزند و از میان همین مردم، شخصیت‌های بزرگی چون سلمان، ابوذر، مقداد و بلال را تربیت کند.

معاون راهبردی رئیس جمهور با تأکید بر اینکه در مکتب نبوی، «انسان‌سازی» بزرگ‌ترین هنر است، اظهار کرد: پیامبر اکرم (ص) با تربیت شخصیت‌های تراز اولی چون امیرالمؤمنین (ع)، الگوی بی‌بدیلی از این هنر را به نمایش گذاشتند و خداوند متعال نیز تا روز قیامت، به پاس این هنرِ عظیم و انسان سازیِ ماندگار، بر او درود می‌فرستد.

وی وضعیت امروز جهان را مشابه عصر بعثت دانست و تصریح کرد: جاهلیت، پدیده‌ای تکرارشدنی است و ما امروز در دنیای پیرامون خود شاهد تکرار آن خشونت‌ها و گمراهی‌ها هستیم. در چنین فضایی، ما بیش از هر زمان دیگری به خلق و خوی پیامبر (ص) نیاز داریم؛ نیاز به حسن‌ظن، پرهیز از درشت‌گویی و جایگزینی خشونت با اخلاق پیامبرانه.

اسماعیلی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه پیامبر (ص) به بشریت «حق حیات» دارد، تصریح کرد: امروز نیازمند سعه‌صدر و محبت همگانی هستیم. نه فقط دوستی با همفکران، بلکه محبت به آحاد جامعه یک ضرورت است. پیامبر به ما آموخت که با بدزبانی و درشت‌گویی نمی‌توان مردم را به دین دعوت کرد؛ بلکه باید با اکسیر مهربانی و شفقت، رسالت خود را به سرانجام رسانیم. قرآن کریم دقیق‌ترین ترسیم را از پیامبرِ رحمت ارائه داده است؛ حقیقتی که نشان می‌دهد موفقیت ایشان، نه با ابزارهای مادی، بلکه با نفوذِ عمیقِ مهر و عطوفتِ الهی در قلب‌ها حاصل شد.