به نقل از راهداری، حمزه ذاکری اظهار کرد: «سکوی هوشمند پایش ناوگان» به‌عنوان یکی از طرح‌های کلان تحول دیجیتال سازمان در دستور کار قرار گرفته و در حال توسعه است.

وی افزود: در رویکرد جدید، هدف صرفاً نصب تجهیزات موقعیت‌یابی و دریافت اطلاعات مکانی ناوگان نیست؛ بلکه تلاش شده است با جمع‌آوری، یکپارچه‌سازی، اعتبارسنجی و تحلیل داده‌های ناوگان، زیرساختی ملی برای تصمیم‌گیری هوشمند، ارتقای بهره‌وری و حکمرانی داده‌محور حمل‌ونقل جاده‌ای ایجاد شود.

سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی، سه مأموریت اصلی سکوی هوشمند پایش ناوگان را ارتقاء پایش ایمنی، افزایش دقت در پیمایش و ایجاد تصویر جامع، شفاف و برخط از وضعیت ناوگان کشور برشمرد و ادامه داد: در حوزه ایمنی، با اتصال ناوگان به سامانه‌های موقعیت‌یابی، شاخص‌هایی همچون سرعت، توقف، مسیر حرکت و الگوی تردد به‌صورت برخط قابل پایش و تحلیل بوده و این اطلاعات می‌تواند زمینه ارتقاء نظارت، شناسایی رفتارهای پرخطر، پیش‌بینی رخدادها و حرکت به سمت مدیریت پیشگیرانه و پیش‌نگر ایمنی را فراهم کند.

ذاکری، افزایش دقت در پایش پیمایش را دومین مأموریت سکو دانست و تصریح کرد: ثبت و تحلیل پیمایش واقعی ناوگان، امکان تطبیق اطلاعات، ارزیابی عملکرد و ارائه آمار دقیق و قابل اتکا را فراهم کرده و می‌تواند در مدیریت مصرف سوخت، افزایش شفافیت و ارتقاء بهره‌وری ناوگان مورد استفاده قرار گیرد.

وی از ایجاد یک تصویر واحد، شفاف و ملی از وضعیت ناوگان جاده‌ای کشور به‌عنوان سومین مأموریت یاد و خاطرنشان کرد: از این طریق، مدیران، صنوف، تشکل‌ها، شرکت‌های حمل‌ونقل و مالکان ناوگان می‌توانند متناسب با سطح دسترسی خود، از وضعیت ناوگان، مسیرهای تردد، میزان پیمایش، توقف‌ها و جریان حرکت در نقاط حساس شبکه اطلاع یابند.

سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی تأکید کرد: در معماری جدید، GPS صرفاً یک ابزار موقعیت‌یابی نبوده، بلکه نقطه اتصال ناوگان به یک زیست‌بوم ملی داده و خدمات هوشمند محسوب می‌شود.

ذاکری عنوان کرد: تجمیع داده‌های ناوگان در یک سکوی واحد و اعتبارسنجی و تحلیل آن‌ها، ظرفیتی برای تولید شاخص‌های مدیریتی، کشف الگوهای رفتاری، شناسایی انحرافات، ارائه هشدارهای هوشمند و در مراحل بعد، بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای پیش‌بینی رخدادها است.

وی ادامه داد: هدف نهایی از این پروژه، تبدیل داده به اطلاعات، دانش و تصمیم بهتر است.

سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی کرد: در حال حاضر حدود ۶۱۱ هزار دستگاه انواع ناوگان فعال در شبکه راه‌های کشور فعالیت می‌کنند که تاکنون حدود ۱۱ درصد آنها به تجهیزات GPS مجهز شده‌اند و از این تعداد، بیش از ۲۴ هزار ناوگان در حال حاضر به‌صورت فعال در سکوی پایش قابل رصد هستند.

ذاکری با اشاره به تجهیز حدود ۶۰ درصد ناوگان اتوبوسی کشور به GPS، گفت: این ظرفیت، امکان پایش برخط سفرهای مسافری، مدیریت هوشمند جابه‌جایی و تصمیم‌گیری سریع‌تر در دوره‌های اوج سفر و مناسبت‌های ملی و مذهبی را فراهم کرده است.

وی با اشاره به تجارب عملیاتی موفق این زیرساخت، گفت: در ایام سفرهای اربعین و دهه پایانی ماه صفر، پایش شبانه‌روزی ناوگان، تصویری و تحلیلی برخط از تعداد ناوگان در پایانه‌ها و مشهد مقدس و روند جابه‌جایی آنها ارائه کرده و این اطلاعات در مدیریت عملیات مورد استفاده قرار گرفته است.

سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی با تأکید بر این‌که سکوی هوشمند پایش ناوگان صرفاً برای استفاده مدیران سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای طراحی نشده است، گفت: در این سکو، داشبوردها و خدمات تخصصی متناسب با نیازهای مالکان ناوگان، شرکت‌های حمل‌ونقل، رانندگان، صنوف، کانون‌ها، انجمن‌ها و دستگاه‌های اجرایی و نظارتی پیش‌بینی شده است.

ذاکری افزود: با توسعه این سکو، اطلاعات حوزه‌های ایمنی، پیمایش، موقعیت ناوگان، توقف‌ها، مسیرهای تردد و وضعیت جریان حمل‌ونقل، متناسب با سطح دسترسی و نیاز هر ذی‌نفع در اختیار وی قرار می‌گیرد و زمینه افزایش شفافیت، بهره‌وری و کیفیت خدمات حمل‌ونقل فراهم خواهد شد.

وی اظهار کرد: تحقق این تحول صرفاً با توسعه فناوری و زیرساخت‌های فنی امکان‌پذیر نبوده و صنوف، کانون‌ها و انجمن‌های تخصصی حمل‌ونقل، شرکا ی راهبردی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای در پیاده‌سازی این طرح ملی و تحولی هستند.

سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی ادامه داد: تشکل‌های صنفی حوزه حمل‌ونقل می‌توانند در طراحی و بهبود خدمات سکو، انتقال نیازهای واقعی بخش خصوصی، فرهنگ‌سازی، پذیرش فناوری، ارتقاء کیفیت داده‌ها و توسعه خدمات مبتنی بر سکو نقش مؤثری را ایفا کنند.

ذاکری عنوان کرد: این سکوی هوشمند زیرساخت مشترک زیست‌بوم هوشمند حمل‌ونقل جاده‌ای کشور بوده و موفقیت آن در گرو مشارکت واقعی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، دستگاه‌های حاکمیتی، صنوف، کانون‌ها، انجمن‌ها، شرکت‌های حمل‌ونقل، رانندگان و مجموعه‌های فن‌آور و دانش‌بنیان خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: اجرای موفق سکوی هوشمند پایش با همکاری منسجم میان بخش‌های مختلف سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای در حال انجام بوده و موجب شکل‌گیری یک کار منسجم گروهی و هدفمند شده‌ است، رویکرد این سازمان شکل‌دهی به معماری یکپارچه، امن، مقیاس‌پذیر و قابل توسعه حکمرانی هوشمند ناوگان است؛ معماری‌ که در آن داده، فناوری، امنیت، تخصص حمل‌ونقل، مطالعات، هوش مصنوعی و مشارکت ذی‌نفعان در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی، تحلیل رفتار ناوگان، رصد توقف‌های غیرعادی، تحلیل مسیرهای تردد، پایش جریان حرکت، رصد طول صف و وضعیت تردد در مرزها، تحلیل عملکرد ناوگان و تولید داشبوردها و شاخص‌های تصمیم‌ساز را از دیگر قابلیت‌های این سکو برشمرد.

ذاکری ادامه داد: سکوی هوشمند پایش ناوگان صرفا یک پروژه فناورانه نیست؛ بلکه این طرح یکی از زیرساخت‌های اصلی تحول در حکمرانی حمل‌ونقل جاده‌ای کشور است که با تکمیل و توسعه آن، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای در مسیر ایجاد یک مرجع ملی داده و تحلیل ناوگان قرار خواهد گرفت، مرجعی که می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری، تحلیل هوشمند، ارتقاء ایمنی، افزایش بهره‌وری، مدیریت بحران و تصمیم‌گیری سریع و دقیق در شبکه حمل‌ونقل جاده‌ای کشور باشد.

وی تأکید کرد: افق این پروژه، اتصال هوشمند ناوگان، راننده، سفر، جاده، مرز، ایمنی، زیرساخت و سایر اجزای زنجیره حمل‌ونقل در یک اکوسیستم داده‌ای واحد است؛ منظومه‌ای که در آن تصمیم‌های مدیریتی بر اساس داده‌های برخط، تحلیل‌های هوشمند و تصویری جامع از واقعیت شبکه اتخاذ می‌شود.

سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی از سکوی ملی پایش هوشمند ناوگان به‌عنوان گامی اساسی در مسیر تحقق «حکمرانی هوشمند حمل‌ونقل جاده‌ای» و گذار از مدیریت سنتی و واکنشی به سمت مدیریت یکپارچه، داده‌محور، پیش‌نگر و هوشمند شبکه حمل‌ونقل کشور یاد کرد.