، عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در نشست خبری امروز با تشریح آخرین وضعیت نیروی انسانی پرستاری در کشور، از برنامه جذب ۶۰ هزار نیروی جدید در نظام سلامت خبر داد و گفت: در آزمون استخدامی گذشته، ۱۹۵ ظرفیت پرستاری بدون متقاضی باقی ماند که بخش عمده آن مربوط به تهران و مناطق جنوبی کشور بود.

عبادی با اشاره به اینکه کمبود پرستار یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت است، اظهار کرد: مسئله کمبود پرستار فقط مشکل جامعه پرستاری نیست، بلکه مستقیماً با سلامت مردم ارتباط دارد و باید به‌عنوان یک مسئله ملی مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: در آزمون استخدامی گذشته، حدود ۴۳ درصد افرادی که در فرآیند جذب پذیرفته شدند، مربوط به گروه پرستاری بودند، اما با وجود این، ۱۹۵ ظرفیت پرستاری به دلیل نبود داوطلب خالی ماند. بخش قابل توجهی از این ظرفیت‌های بدون متقاضی در تهران و مناطق جنوبی کشور قرار داشت.

چرا تهران با کمبود پرستار مواجه است؟

معاون پرستاری وزارت بهداشت با بیان اینکه تهران با وجود برخورداری از امکانات بیشتر، در جذب پرستار وضعیت مطلوبی ندارد، گفت: هزینه بالای زندگی در شهرهای بزرگ، تناسب نداشتن نظام پرداخت با هزینه‌ها و وجود فرصت‌های شغلی خارج از سیستم رسمی از جمله عواملی است که موجب کاهش استقبال از استخدام رسمی در برخی مناطق شده است.

عبادی ادامه داد: حتی برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی مستقر در تهران در جذب نیرو با مشکل مواجه بوده‌اند و ظرفیت‌های استخدامی آنها به طور کامل تکمیل نشده است.

وی با اشاره به وضعیت مناطق محروم نیز گفت: در برخی مناطق کشور، به‌ویژه جنوب کشور، با کمبود جدی نیروی پرستاری مواجه هستیم و باید سازوکار جذب و ماندگاری نیرو در این مناطق اصلاح شود.

جذب ۶۰ هزار نیروی جدید در نظام سلامت

معاون پرستاری وزارت بهداشت درباره برنامه استخدامی سال ۱۴۰۵ نیز گفت: ظرفیت جذب ۶۰ هزار نفر برای کل نظام سلامت از سازمان اداری و استخدامی پیگیری شده است و معمولاً سهم گروه پرستاری از ظرفیت‌های استخدامی حدود ۴۵ تا ۵۰ درصد خواهد بود.

وی افزود: مکاتبات لازم انجام شده و امیدواریم مجوزهای مربوط به جذب نیرو در آینده نزدیک نهایی شود.

عبادی با تأکید بر اینکه افزایش ظرفیت آموزش پرستاری به‌تنهایی مشکل کمبود نیرو را حل نمی‌کند، تصریح کرد: اگر نیرو تربیت کنیم اما نتوانیم شرایطی فراهم کنیم که پرستاران در نظام سلامت بمانند، مشکل همچنان پابرجا خواهد بود. باید همزمان با افزایش ظرفیت جذب، موضوع ماندگاری نیرو و شرایط شغلی نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی از افزایش ظرفیت بومی‌گزینی پرستاران خبر داد و گفت: با همکاری معاونت آموزشی، قرار است ظرفیت بومی‌گزینی از مهرماه افزایش پیدا کند. استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان از جمله مناطقی هستند که این سیاست در آنها اهمیت بیشتری دارد.

عبادی توضیح داد: در مدل قبلی، بومی‌گزینی به شکل استانی انجام می‌شد؛ اما این روش الزاماً باعث ماندگاری نیروی آموزش‌دیده در محل خدمت نمی‌شد. برای مثال ممکن بود فردی از زابل از ظرفیت آموزشی چابهار استفاده کند اما پس از فارغ‌التحصیلی در همان منطقه باقی نماند.

وی افزود: در مدل جدید تلاش می‌کنیم فردی که در منطقه‌ای آموزش می‌بیند، پس از فارغ‌التحصیلی نیز در همان منطقه به مردم خدمت کند تا مسئله کمبود نیروی انسانی در مناطق محروم کاهش یابد.

مهاجرت پرستاران روند کاهشی دارد

معاون پرستاری وزارت بهداشت درباره مهاجرت پرستاران نیز اظهار کرد: روند مهاجرت پرستاران در سال‌های اخیر نزولی بوده و حتی پیش از جنگ نیز این روند نسبت به سال قبل کاهش داشت.

عبادی البته تأکید کرد: اقدامات انجام‌شده در وزارت بهداشت ممکن است هنوز برای رفع تمام دغدغه‌های پرستاران کافی نباشد و خودمان نیز به این موضوع اذعان داریم؛ اما اجرای تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری و افزایش قابل توجه تعرفه‌ها نشان‌دهنده اراده وزارت بهداشت برای اصلاح شرایط است.

وی با تأکید بر ضرورت نگاه ملی به مسئله پرستاری گفت: مشکلات مربوط به کمبود نیرو، ترک خدمت و مسائل معیشتی پرستاران، فقط مشکل یک گروه شغلی نیست؛ بلکه مشکل مردم است. وقتی تعداد پرستاران کاهش پیدا کند، اولین آسیب آن متوجه مردم و کیفیت خدمات سلامت خواهد شد.

عبادی افزود: اگر پرستار با مشکلات شغلی مواجه شود، ممکن است اعتراض کند، از سیستم خارج شود یا در آزمون‌های استخدامی شرکت نکند. بنابراین باید همه بخش‌های حاکمیت به این مسئله به‌عنوان یک موضوع ملی نگاه کنند.

کاهش ۵۴ درصدی مراجعه مجدد بیماران با طرح «پرستار پیگیر»

معاون پرستاری وزارت بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اجرای طرح «پرستار پیگیر» گفت: این طرح که در ابتدا با پنج بیماری و ۱۰۰ بیمارستان آغاز شد، اکنون تقریباً تمام جامعه هدف بیمارستان‌های کشور را تحت پوشش قرار داده و تعداد بیماری‌های تحت پوشش آن به ۱۶ بیماری افزایش یافته است.

وی افزود: در گروهی از بیماران مبتلا به این ۱۶ بیماری که تحت پیگیری قرار نمی‌گرفتند، ۱۱.۴ درصد طی یک ماه پس از ترخیص مجدداً به بیمارستان مراجعه می‌کردند، اما با اجرای طرح «پرستار پیگیر» این رقم به ۵.۲ درصد کاهش یافته است.

عبادی این کاهش را حدود ۵۳ تا ۵۴ درصد عنوان کرد و گفت: این طرح علاوه بر حفظ کرامت بیماران، توانسته بار مراجعه مجدد به بیمارستان‌ها و هزینه‌های ناشی از آن را کاهش دهد.

وی همچنین از برنامه الکترونیکی شدن خدمات پرستاری خبر داد و گفت: پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال دست‌کم ۱۰۰ مرکز در کشور به ثبت الکترونیکی گزارش‌های پرستاری مجهز شوند؛ اقدامی که ضمن کاهش مصرف کاغذ، زمان بیشتری برای حضور پرستار بر بالین بیمار ایجاد خواهد کرد.

معاون پرستاری وزارت بهداشت در پایان از ادامه پیگیری اصلاح نظام پرداخت، اجرای تعرفه‌گذاری، افزایش جذب نیرو و اصلاح شرایط بازنشستگی پرستاران خبر داد و تأکید کرد: مسیر اصلاحات در حوزه پرستاری آغاز شده، اما برای رسیدن به شرایط مطلوب همچنان نیازمند همکاری همه دستگاه‌های مرتبط و نگاه ملی به مسئله نیروی انسانی سلامت هستیم.