، مذاکرات دور هفتم بین اسرائیل و دولت لبنان هفته گذشته به مدت سه روز در رم برگزار شد. میانجی این گفتگوها آمریکا بود اما این نشست نتیجه روشنی نداشت، ضمن آنکه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان به گسترش جاده‌های نظامی و مواضع دفاعی خود در مناطق تحت کنترل‌شان ادامه دادند. این اقدامات میدانی که همزمان با توقف پیشرفت در مذاکرات سیاسی رخ می‌داد، نگرانی‌هایی درباره نیت واقعی اسرائیل برای عقب‌نشینی و احتمال تثبیت حضور بلندمدت در خاک لبنان به وجود آورد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده لبنان بعد از گفتگوهای رم هیچ پاسخی از طرف اسرائیلی به پیشنهادها و مطالباتش دریافت نکرده است. منبع نزدیک به هیئت مذاکره‌کننده لبنانی اعلام کرد اسرائیل ظاهراً «در حال خرید زمان» است و دور هشتم مذاکرات در کوتاه‌مدت محتمل به نظر نمی‌رسد. این منبع، تأخیر اسرائیل را با نزدیکی انتخابات داخلی این رژیم مرتبط دانست و افزود لبنان در شرایط فعلی تمایلی به ادامه مذاکرات ندارد، زیرا تل‌آویو عقب‌نشینی‌های وعده‌داده‌شده را به تأخیر می‌اندازد.

در صحنه میدانی، اطلاعات نظامی حاکی از آن است که اسرائیل یک مرکز فرماندهی عمده در منطقه خیام ایجاد کرده و به ساخت جاده‌های نظامی جدید مشغول است. نیروهای اسرائیلی همچنین از عقب‌نشینی از بنت‌جبیل خودداری می‌کنند؛ شهری که به دلیل اهمیت نمادین آن برای مقاومت لبنان، جایگاه ویژه‌ای دارد. گزارش‌ها نشان می‌دهد اسرائیل جاده‌هایی را از منطقه مرزی طیبه به سمت یحمر در بقاع غربی و در جهت قلعه بوفور امتداد داده است. این مسیرها می‌تواند دسترسی عملیاتی به مناطق شمال نهر لیطانی را تسهیل کند و دامنه کنترل میدانی را گسترش دهد.

علاوه بر این، نیروهای اسرائیلی با استفاده از ربات‌ها و پهپادهای پرسه‌زن، کنترل شیب‌های پشتی تپه‌ها از جمله تپه الدبشة را تقویت کرده‌اند. ساخت استحکامات دفاعی و جاده‌های نظامی در این مناطق ادامه دارد، در حالی که هنوز به برخی تونل‌ها دسترسی کامل پیدا نکرده‌اند. این اقدامات در شرایطی انجام می‌شود که مذاکرات سیاسی بر سر عقب‌نشینی، خلع سلاح و راستی‌آزمایی متوقف مانده است.

گزارش‌های پیشین رسانه‌های اسرائیلی و تصاویر ماهواره‌ای نیز تصویر مشابهی ارائه می‌دهند. بر اساس این گزارش‌ها، اسرائیل دست‌کم هفت پایگاه نظامی جدید در جنوب لبنان احداث کرده و ده‌ها کیلومتر جاده نظامی ساخته است. مساحت تحت کنترل نیروهای اسرائیلی حدود ۶۰۰ کیلومتر مربع برآورد شده و نیروها برای حضور یک‌ساله آماده شده‌اند. برخی ساخت‌وسازها حتی در محل زندان قدیمی خیام که سابقه نمادین در تاریخ اشغال جنوب لبنان دارد، گزارش شده است. این سطح از سرمایه‌گذاری زیرساختی با ادعای «موقت بودن» حضور نظامی در تناقض آشکار قرار دارد.

سیاستمداران لبنانی نسبت به این روند هشدار داده‌اند. برخی معتقدند اگر عقب‌نشینی‌ها به‌صورت تدریجی و قطره‌چکانی انجام شود، پاکسازی جنوب لبنان از نیروهای اسرائیلی ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد. آن‌ها ایجاد مرکز فرماندهی در خیام و امتناع از ترک بنت‌جبیل را نشانه‌ای از تمایل به تثبیت واقعیت‌های میدانی جدید می‌دانند. در عین حال، ادامه ساخت جاده‌ها و مواضع دفاعی در حالی که مذاکرات سیاسی متوقف است، این تصور را تقویت می‌کند که اسرائیل از میز مذاکره برای خرید زمان و تغییر وضعیت روی زمین استفاده می‌کند.

از منظر حقوق بین‌الملل و حاکمیت لبنان، این اقدامات ادامه اشغال محسوب می‌شود. جنوب لبنان پس از سال‌ها درگیری و توافقات آتش‌بس، همچنان شاهد حضور نظامی خارجی و تغییر جغرافیای فیزیکی منطقه است. ساخت جاده‌های نظامی و پایگاه‌ها نه‌تنها تحرکات نظامی را تسهیل می‌کند، بلکه پیامدهای اقتصادی و اجتماعی برای ساکنان محلی نیز به همراه دارد، از جمله محدودیت دسترسی به زمین‌های کشاورزی و تغییر چهره روستاها.

مذاکرات رم که قرار بود چارچوب فنی برای عقب‌نشینی تدریجی، استقرار ارتش لبنان و راستی‌آزمایی خلع سلاح را پیش ببرد، اکنون با بن‌بست سیاسی و تشدید فعالیت‌های میدانی اسرائیل روبه‌رو شده است. لبنان خواستار پاسخ روشن به پیشنهادهای خود و تعهد عملی به عقب‌نشینی است، در حالی که طرف مقابل با گسترش زیرساخت‌های نظامی، واقعیت‌های جدیدی خلق می‌کند. این تناقض میان میز مذاکره و صحنه عملیات، اعتماد به فرآیند سیاسی را تضعیف کرده و احتمال طولانی‌شدن حضور نظامی اسرائیل را افزایش داده است.

در مجموع، همزمانی رکود مذاکرات رم با گسترش جاده‌ها و مواضع نظامی در جنوب لبنان، نشان‌دهنده اولویت‌بندی اسرائیل برای تثبیت حضور میدانی است. تا زمانی که عقب‌نشینی واقعی و قابل راستی‌آزمایی رخ ندهد و ساخت‌وسازهای نظامی متوقف نشود، فرآیند مذاکرات سیاسی در معرض بی‌اعتمادی و شکست قرار خواهد داشت. در این راستا با توجه به اینکه انتخابات پارلمانی اسرائیل قرار است روز پنجم آبان برگزار شد، بسیار بعید است نتانیاهو اقداماتی در راستای عقب نشینی از مواضع ارتش اسرائیل از جنوب لبنان و همچنین نوار غزه صورت دهد. زیرا این کارها می تواند اثر منفی بر پایگاه رای حزب لیکود و همچنین جناح راست بگذارد.