، حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای این سازمان اظهار کرد: توسعه زیرساخت‌های فضایی کشور شامل مراکز کنترل ماهواره، پایگاه‌های فضایی و شبکه‌های ارتباطی با سرعت مطلوب در حال پیشرفت است و با تکمیل این زیرساخت‌ها، زمان دسترسی به ماهواره‌ها، فرآیند تست و ارزیابی در مدار و همچنین دوره بهره‌برداری از ماهواره‌ها به شکل قابل توجهی کاهش و بهبود خواهد یافت.

وی افزود: ایجاد شبکه‌های متحرک و سیار نیز در دستور کار قرار دارد تا در شرایط خاص و بحرانی، ارائه خدمات داده، تصاویر و خدمات ماهواره‌ای بدون وقفه ادامه یابد. در همین راستا طی ماه‌های آینده چندین مرکز جدید به بهره‌برداری خواهد رسید و رونمایی از پروژه‌های مختلف فضایی انجام می‌شود.

 توسعه نسل جدید ماهواره‌های «ناهید»

سالاریه با اشاره به موفقیت‌های سال گذشته در حوزه ماهواره‌های مخابراتی گفت: پرتاب ماهواره «ناهید ۲» یکی از مهم‌ترین دستاوردهای فضایی کشور در سال گذشته بود که نخستین ماهواره مخابراتی طراحی و ساخته‌شده در وزارت ارتباطات محسوب می‌شود و نتایج آزمایش‌های آن در مدار بسیار رضایت‌بخش بوده است.

وی ادامه داد: بر پایه تجربیات ارزشمند به‌دست‌آمده از این مأموریت، طراحی و ساخت نسخه ارتقایافته این ماهواره در پژوهشگاه فضایی ایران آغاز شده و این نسل جدید علاوه بر ارتقای قابلیت‌ها، امکان ارائه خدمات به‌صورت منظومه‌ای را نیز خواهد داشت.

رئیس سازمان فضایی ایران همچنین از پیشرفت پروژه ماهواره «ناهید ۳» خبر داد و گفت: این ماهواره در مدار زمین‌آهنگ فعالیت خواهد کرد و قابلیت ارائه خدمات مخابراتی در پهنای باند بالا را خواهد داشت. هم‌اکنون طراحی آن در حال انجام است و ساخت زیرسامانه‌های اصلی از جمله ترانسپاندرها و سامانه‌های پیشران نیز آغاز شده است.

وی تأکید کرد: بخش مهمی از طراحی، ساخت نمونه‌های مهندسی و زیرسامانه‌های این پروژه طی سال ۱۴۰۵ تکمیل خواهد شد و اطلاعات تکمیلی در مراحل بعدی منتشر می‌شود.

پرتاب گروهی منظومه «شهید سلیمانی» در برنامه ۱۴۰۵

سالاریه یکی دیگر از مهم‌ترین پروژه‌های فضایی کشور را منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی عنوان کرد و گفت: این منظومه ارتباطی باریک‌باند در چند فاز اجرا می‌شود و فاز نخست آن شامل استقرار ۱۸ ماهواره عملیاتی و ۶ ماهواره ذخیره در مدار است.

وی یادآور شد: نخستین نمونه این منظومه در دهه فجر سال گذشته رونمایی شد و اکنون بخش عمده طراحی و ساخت زیرسامانه‌ها به پایان رسیده و مراحل تجمیع سایر ماهواره‌ها در حال انجام است.

رئیس سازمان فضایی ایران افزود: یکی از برنامه‌های مهم سال ۱۴۰۵، رونمایی از نمونه‌های جدید این منظومه و همچنین پرتاب گروهی ماهواره‌ها پس از آماده شدن پرتابگر خواهد بود.

به گفته وی، یکی از اهداف مهم برنامه فضایی کشور در سال آینده، تزریق همزمان سه ماهواره توسط یک پرتابگر است؛ فناوری‌ای که پیش از این نیز آزمایش‌های موفقی از آن انجام شده، اما در منظومه شهید سلیمانی به شکل عملیاتی دنبال می‌شود.

سالاریه تصریح کرد: زمان دقیق پرتاب‌ها پس از نهایی شدن برنامه‌های فنی اعلام خواهد شد، زیرا پروژه‌های فضایی به دلیل پیچیدگی‌های فناوری ممکن است با تغییرات زمانی مواجه شوند.

 نقش راهبردی منظومه شهید سلیمانی در مدیریت بحران

رئیس سازمان فضایی ایران درباره کاربردهای منظومه شهید سلیمانی اظهار کرد: این منظومه برای انتقال داده‌های کم‌حجم اما حیاتی طراحی شده و در شرایط بحرانی، زمانی که زیرساخت‌های زمینی ارتباطی دچار اختلال شوند، امکان تبادل اطلاعات را فراهم می‌کند.

وی افزود: پایش آتش‌سوزی جنگل‌ها، رصد خطوط انتقال نفت، گاز و آب، شناسایی نشتی‌ها و انتقال اطلاعات از مناطق دورافتاده از مهم‌ترین کاربردهای این منظومه است و می‌تواند ابزار مؤثری برای تصمیم‌گیری سریع مدیران در شرایط بحران باشد.

سالاریه با اشاره به برنامه‌های سازمان فضایی در حوزه ماهواره‌های سنجشی گفت: پس از پرتاب موفق سه ماهواره «ظفر ۲»، «پایا» و «کوثر» در سال گذشته و انتشار نخستین تصاویر ماهواره «پایا»، روند توسعه ماهواره‌های سنجشی نیز در سال ۱۴۰۵ با قدرت ادامه خواهد یافت.

وی خاطرنشان کرد: این پروژه‌ها با مشارکت دانشگاه‌ها، شرکت‌های خصوصی و مجموعه‌های دولتی در حال اجرا هستند و توسعه توانمندی‌های سنجش از دور و تصویربرداری فضایی از اولویت‌های اصلی صنعت فضایی کشور در سال آینده خواهد بود.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به روند توسعه ماهواره‌های سنجشی کشور اظهار کرد: یکی از ماهواره‌هایی که در سال ۱۴۰۳ رونمایی شد، اکنون پس از انجام بخش عمده آزمون‌های فنی، در مرحله نهایی تست با پرتابگر قرار دارد و آماده پرتاب است.

وی این ماهواره را از پروژه‌های مهم سازمان فضایی برشمرد و افزود: با قرار گرفتن این ماهواره در مدار، توان تصویربرداری فضایی کشور افزایش خواهد یافت و ظرفیت منظومه ماهواره‌های سنجشی ایران تقویت می‌شود.

سالاریه با بیان اینکه تصاویر ماهواره‌ای کاربردهای گسترده‌ای در مدیریت کشور دارند، گفت: مدیریت منابع آب، به‌روزرسانی نقشه‌های ملی، پایش سرزمینی، حفاظت از محیط زیست، مدیریت منابع طبیعی و کشاورزی، از مهم‌ترین حوزه‌هایی هستند که به داده‌های ماهواره‌ای وابسته‌اند.

وی افزود: هرچه تعداد ماهواره‌های سنجشی در مدار افزایش یابد، فاصله زمانی دریافت تصاویر از سطح زمین کاهش پیدا می‌کند و امکان پایش مستمر و دقیق‌تر فراهم خواهد شد؛ موضوعی که امروز یکی از الزامات مدیریت کلان کشورها محسوب می‌شود.

نخستین ماهواره راداری ایرانی به‌زودی رونمایی می‌شود

رئیس سازمان فضایی ایران از رونمایی نخستین ماهواره راداری ساخت داخل خبر داد و اظهار کرد: پروژه ماهواره راداری «راز ۱» با وجود برخی تأخیرهای طبیعی ناشی از پیچیدگی‌های فنی، به مراحل پایانی رسیده و به‌زودی نخستین نمونه آن رونمایی خواهد شد.

وی این پروژه را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای صنعت فضایی کشور دانست و افزود: توسعه فناوری ماهواره‌های راداری، گام مهمی در ارتقای توان سنجش از دور کشور به شمار می‌رود.

«پارس ۳» و نسل جدید ماهواره‌های سنجشی در دست ساخت

سالاریه با اشاره به سایر پروژه‌های در حال اجرا گفت: طراحی ماهواره «پارس ۳» از سال گذشته آغاز شده و پژوهشگاه فضایی ایران مسئول اجرای این پروژه است. هرچند ساخت کامل این ماهواره در سال ۱۴۰۵ به پایان نمی‌رسد، اما مراحل طراحی، ساخت نمونه‌های اولیه، زیرسامانه‌ها و نمونه‌های مهندسی آن طی سال آینده پیشرفت قابل توجهی خواهد داشت.

وی همچنین از اجرای پروژه دوم ماهواره راداری با دقت بالاتر خبر داد و گفت: این پروژه نیز در پژوهشگاه فضایی ایران در حال پیگیری است و در آینده توان تصویربرداری راداری کشور را به سطح بالاتری ارتقا خواهد داد.

نقش پررنگ بخش خصوصی در توسعه صنعت فضایی

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به همکاری گسترده با شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی اظهار کرد: پس از پرتاب موفق ماهواره «کوثر»، توسعه نسل‌های جدید این ماهواره‌ها با دقت تصویربرداری بالاتر در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: این ماهواره‌ها در کلاس میکرو و نانو قرار دارند و با وجود ابعاد کوچک، از فناوری‌های پیشرفته‌ای بهره می‌برند که برای کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. همکاری بخش خصوصی در این حوزه یکی از محورهای اصلی توسعه صنعت فضایی محسوب می‌شود.

سالاریه با بیان اینکه توسعه خدمات مبتنی بر داده و تصاویر فضایی سومین محور اصلی برنامه‌های سازمان فضایی است، گفت: هدف صرفاً پرتاب ماهواره نیست، بلکه داده‌های تولیدشده باید در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان اقتصاد دیجیتال قرار گیرد تا به خدمات و محصولات ارزش‌آفرین تبدیل شود.

وی خاطرنشان کرد: استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، ارزش اقتصادی داده‌های فضایی را چندین برابر افزایش می‌دهد و زمینه شکل‌گیری اقتصاد داده را فراهم می‌کند.

رئیس سازمان فضایی ایران افزود: تحلیل تصاویر ماهواره‌ای می‌تواند در برآورد منابع آب، مدیریت سدها، ارزیابی ذخایر برفی، پایش آفات کشاورزی، تعیین مرز اراضی، تهیه نقشه‌های دقیق و بسیاری از حوزه‌های دیگر مورد استفاده قرار گیرد و علاوه بر ایجاد ارزش اقتصادی، بهره‌وری در مدیریت کشور را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

وی تصریح کرد: پیش‌بینی میزان تولید محصولات کشاورزی پیش از فصل برداشت، امکان برنامه‌ریزی برای صادرات یا واردات به‌موقع، مدیریت منابع آبی و انتخاب الگوی مناسب کشت از جمله مزایای استفاده از داده‌های فضایی است که می‌تواند نقش مهمی در کاهش هزینه‌ها، جلوگیری از خروج ارز و ارتقای بهره‌وری اقتصادی کشور ایفا کند.

توسعه همکاری‌های بین‌المللی فضایی

سالاریه در ادامه از توسعه همکاری‌های فضایی با سایر کشورها خبر داد و گفت: همکاری با کشورهای دوست از دو منظر برای ایران اهمیت دارد؛ نخست صادرات محصولات و خدمات فضایی ایران و دوم بهره‌گیری از ظرفیت کشورهای پیشرو در حوزه فناوری‌های فضایی.

وی با اشاره به ادامه همکاری‌های ایران و چین در پروژه اکتشافات ماه و برنامه «چانگ‌ای» افزود: پروژه‌های اکتشافی از جمله برنامه‌های بلندمدت صنعت فضایی جهان هستند و اگرچه آثار اقتصادی آنها در کوتاه‌مدت ملموس نیست، اما در آینده به یکی از ارکان توسعه اقتصادی و فناوری کشورها تبدیل خواهند شد.

رئیس سازمان فضایی ایران تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران نیز در قالب همکاری‌های بین‌المللی، حضور فعال در این حوزه را با جدیت دنبال می‌کند تا سهم مناسبی از فناوری‌ها و فرصت‌های اقتصادی آینده صنعت فضایی به دست آورد.