، مواجهه طولانی‌مدت با گرمای شدید می‌تواند سیستم تنظیم دمای بدن را مختل کرده و به شرایطی بحرانی بینجامد.

گرمازدگی، بسته به شدت آن، طیفی از آسیب‌ها شامل خستگی مفرط، گرفتگی عضلانی و در نهایت افزایش خطرناک حرارت بدن (گرمازدگی حاد) را در بر می‌گیرد که نیازمند واکنش‌های متمایز است.

نشانه‌های خطر و عوامل تشدیدکننده

عواملی همچون رطوبت بالا، پوشش نامناسب، فعالیت فیزیکی شدید و بیماری‌های زمینه‌ای، احتمال بروز گرمازدگی را افزایش می‌دهند. علائم هشداردهنده شامل سردرد، سرگیجه، نبض سریع، تهوع و در موارد شدید، تغییر سطح هوشیاری، تشنج و توقف تعریق است که نشان‌دهنده اختلال در عملکرد هیپوتالاموس و دمای بالای ۴۰ درجه است.

اصول پیشگیرانه

توصیه می‌شود در ساعات پیک گرما (۱۱ تا ۱۵) از تردد غیرضروری خودداری شود. استفاده از لباس‌های گشاد و روشن، مصرف مداوم آب، پرهیز از فعالیت‌های ورزشی سنگین، استفاده از سایه‌بان، کلاه نقاب‌دار و عینک آفتابی، و محدود کردن مصرف غذاهای چرب، از راهکارهای اساسی پیشگیری است. همچنین خنک کردن مرتب پوست و استفاده از شربت‌های سنتی مانند خاک‌شیر یا آب‌لیمو به تنظیم حرارت داخلی کمک می‌کند.

پروتکل کمک‌های اولیه

در خستگی گرمایی: مصدوم باید به محیط سایه منتقل شده و در وضعیت درازکش قرار گیرد (با پاهای بالا آمده). آبرسانی با مایعات نمک‌دار و خنک کردن پوست با اسپری آب توصیه می‌شود.

در گرفتگی عضلات: تخلیه الکترولیت‌ها عامل اصلی است؛ بنابراین باید از مایعات حاوی کربوهیدرات و نمک (نوشیدنی‌های ورزشی یا آبمیوه) استفاده کرد و عضلات را به‌آرامی ماساژ داد.

در افزایش حاد حرارت بدن: وضعیت کاملاً اورژانسی است و باید فوراً با ۱۱۵ تماس گرفت. هدف، کاهش سریع دمای بدن تا ۳۵ درجه است. استفاده از اسپری آب سرد و باد زدن، قرار دادن بسته‌های یخ در نواحی کشاله ران و زیر بغل، و استفاده از ملحفه مرطوب توصیه می‌شود. در این مرحله، اکیداً باید از مصرف آسپرین خودداری کرد زیرا روند هموستاز بدن را مختل می‌کند. همچنین در صورت بروز لرز در بیمار، روند خنک‌سازی باید متوقف شود تا از افزایش مجدد دمای بدن جلوگیری گردد.