نقطه‌ عطف این اجتماع، سخنرانی محمدتقی ایمان، استادتمام جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز و چهره ماندگار این عرصه در کشور بود. ایمان با موضوع «فراتر از یک رهبر؛ معماری یک پارادایم نوین فکری در ایران معاصر» در این مراسم، ابعاد عمیق‌تر شخصیت و اندیشه رهبر شهید انقلاب را مورد کاوش قرار داد. 

ایمان با تأکید بر اینکه شهادت پایان راه نیست، اظهار داشت: فقدان چنین شخصیتی، از دست‌دادن یک سرمایه فکری و الگوی عملی است؛ اما در برابر این غم بزرگ نباید در سوگ متوقف شد، بلکه باید از دل این اندوه، به مسئولیت تاریخی خود در قبال تبیین و ادامه این مسیر آگاه باشیم. 

دو اصل بنیادین در مکتب فکری رهبر شهید 

این استاد دانشگاه شیراز در تشریح نظام فکری رهبر شهید، «پاسخگویی در برابر مردم» و «پاسخگویی در برابر خداوند» را دو ستون اصلی تصمیم‌سازی‌های وی عنوان کرد و گفت: نگاه ایشان به قدرت، نگاهی تکلیف‌ محور بود؛ نه مصلحت‌اندیشی‌های کوتاه‌مدت و جناحی. ایشان زندگی حقیقی را نه در زیست روزمره که در «عقیده و جهاد» معنا می‌کرد و حفظ اسلام، استقلال کشور و کرامت انسانی را جوهره این مأموریت الهی می‌دانست. 

معماری یک پارادایم نوین در برابر الگوهای رایج 

ایمان در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به تمایز اندیشه شهید از الگوهای رایج لیبرالیستی و سوسیالیستی، تصریح کرد: رهبر شهید را نباید تنها در قامت یک مدیر یا سیاستمدار متعارف فهمید. او در پی ترسیم یک نظام اجتماعی متفاوت و بنیان‌گذاری «تمدن نوین اسلامی» بر پایه ایمان، عدالت و معنویت بود. تأکید ایشان بر ضرورت تحول در علوم انسانی نیز از همین باور سرچشمه می‌گرفت که ساخت جامعه اسلامی، بدون بازسازی دستگاه فکری متناسب با جهان‌بینی توحیدی ممکن نیست. 

بصیرت در بحران و استراتژی استقلال‌محور 

چهره ماندگار جامعه‌شناسی کشور، قدرت تشخیص و بصیرت رهبر شهید انقلاب اسلامی را در بحران‌های پیچیده منطقه‌ای مانند مبارزه با داعش و مخالفت با طرح‌های سلطه‌طلبانه را حاصل خودسازی و بینش عمیق و نه صرفاً اطلاعات سیاسی، دانست.  

وی افزود: راهبرد «اقتصاد مقاومتی» از نگاه ایشان، صرفاً یک تئوری اقتصادی نبود؛ بلکه تضمینی برای استقلال سیاسی و فرهنگی کشور بود. ایشان باور داشت که اقتصاد کشور نباید به مذاکرات مقطعی و وعده‌های بیرونی گره بخورد و تاب‌آوری ملی باید بر توان داخلی و مدیریت جهادی استوار شود. 

ایمان در پایان، با اشاره به اعتراف ناظران بین‌المللی به توانایی و اشراف اطلاعاتی آن رهبر شهید، ساده‌زیستی و سلامت شخصی وی را پشتوانه اعتماد عمومی مردم توصیف و تأکید کرد: آنچه از ایشان به یادگار مانده، مجموعه‌ای از مفاهیم فکری مانند استقلال، عدالت و مجاهدت است که می‌تواند نقشه راه شکل‌گیری یک تمدن نوین باشد. امروز وظیفه اصحاب فکر و فرهنگ در دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه آن است که این میراث معرفتی را از سطح یک خاطره تاریخی فراتر برده و آن را به یک گفتمان تمدنی برای نسل‌های آینده تبدیل کنند.