، پس از امضای الکترونیکی روئسای جمهوری ایران و آمریکا، یادداشت تفاهمی که بر پایه طرح ۱۴ ماده ای تهران تنظیم شده بود، وارد مرحله اجرا شد. هدف اصلی این تفاهم نامه قرار است مبنای توافق بزرگی در آینده باشد، پایان رسمی جنگ است. همانطور که بارها اعلام شده خاتمه جنگ محدود به ایران نیست و سایر جبهه های مقاومت از جمله لبنان را نیز شامل می شود. بنابراین از این پس بنا است مراودات بین تهران و واشنگتن در بعد دیپلماسی و مذاکرات ادامه یابد.

براین اساس تفاهم مذکور، دارای ابعاد اقتصادی گسترده است. دراین راستا آمریکا متعهد شده در جریان مذاکراتی که از روز جمعه شروع می شود، مسیر دسترسی ایران به بخشی از دارایی‌های مسدودشده را هموار کند و محدودیت‌های اعمال‌شده علیه کشتیرانی و بنادر ایران را کاهش دهد. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران اجازه می دهد به مدت شصت کشتی های تجاری بدون پرداخت عوارض یا هزینه خدمات از تنگه هرمز در امنیت کامل عبور کنند. این خبر اثر فوری بر بازارهای مالی و نفت جهان گذاشت. گفته می شود متأثر از بازگشت امنیت به تنگه هرمز و از سرگیری تردد در این آبراهه، رونق بخش های اقتصادی و مالی جهان بازگشت.

یکی دیگر از مهم‌ترین بخش‌های این تفاهم، موضوع تحریم‌هاست. در جریان مذاکرات شصت روزه، امکان تعلیق بخشی از محدودیت‌های اقتصادی و صدور مجوزهایی برای مبادلات مالی و فروش نفت ایران مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این رابطه جمهوری اسلامی خواهان برداشته شدن تمام تحریم های اولیه، ثانویه و مصوب شورای امنیت و آژانس بین المللی انرژی اتمی است.

اما نکته مهم در این تفاهم نامه، گشایش تدریجی و مرحله ای است. در این خصوص  روزنامه گاردین نوشت واشنگتن از همان ابتدای تفاهم، معافیت‌هایی برای صادرات نفت ایران در نظر گرفته و مسئله آزادسازی منابع مالی بلوکه‌شده را به اجرای مراحل توافق گره زده است. به این ترتیب، برخلاف برجام که رفع تحریم‌ها به صورت گسترده‌تر طراحی شده بود، در توافق جدید، هر مرحله از گشایش اقتصادی به میزان پیشرفت مذاکرات وابسته خواهد بود.

در حوزه انرژی، بازگشت ایران به بازار جهانی نفت، یکی از مهم‌ترین پیامدهای احتمالی این تفاهم محسوب می‌شود. طی سال‌های گذشته، محدودیت‌های صادراتی باعث کاهش سهم ایران در بازارهای جهانی شده بود. اکنون در صورت کاهش فشار تحریم‌ها، تهران می‌تواند بار دیگر ظرفیت صادرات نفت و محصولات پتروشیمی خود را افزایش دهد و درآمدهای ارزی بیشتری به دست آورد. با توجه به پیامدهای این اتفاق مهم، در روزهای گذشته که خبر توافق ایران و آمریکا و امکان صادرات بیشتر نفت مطرح شد، نرخ ارز و طلا در بازار داخلی کشورمان روند کاهش در پیش گرفت و طبق آخرین اخبار، قیمت هر گرم طلا به قیمت دی ماه سال قبل نزدیک شد.

همزمان، پرونده هسته‌ای نیز وارد مرحله‌ای جدید شده است. به گفته اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، هدف اصلی تفاهم کنونی پایان جنگ و فراهم کردن زمینه مذاکرات بعدی است. در این خصوص ایران بار دیگر بر موضع رسمی خود مبنی بر عدم حرکت به سمت تولید سلاح هسته‌ای تأکید کرده و قرار است مسائل فنی مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای در چارچوب مذاکرات آینده و با نقش‌آفرینی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دنبال شود. مسئله ذخایر اورانیوم، غنی سازی و بازرسی ها از مسائلی که است که باید در این شصت مورد بررسی قرار بگیرد.

حمایت کشورهای اروپایی و منطقه ای از آنچه در روابط بین ایران و آمریکا در حال وقوع است، می تواند نویدبخش دورنمای روشنی از بهبود اقتصادی برای مردم کشورمان باشد. پایان یا دست کم کاهش محدودیت های تجاری و مالی فرصتی برای توسعه و رشد اقتصادی است. در شرایطی که ایران در ماه های اخیر با تورم روزانه روبرو است، این اتفاق می تواند سطح زندگی ایرانی ها را ارتقا دهد.

با این حال، تجربه سال‌های گذشته به ویژه برجام نشان داده است که مسیر توافق‌های تهران و واشنگتن همواره با پیچیدگی‌ها و بی‌اعتمادی‌های فراوان همراه بوده است. خروج ترامپ از توافقنامه برجام در سال ۲۰۱۷ و حدود یکسال بعد از اجرای این موافقت نامه، نشان می دهد هر لحظه ممکن است رئیس جمهور بی ثبات آمریکا نظراتش را تغییر دهد، هرچند که این بار آنها شاهد بودند نیروهای مسلح ایران قادر هستند روی اقتصاد جهانی اثر مستقیم و فوری بگذارند.