، جمیله جهانی امروز در آیین رونمایی از اسناد تاریخی مرتبط با عزاداری محرم در حرم رضوی افزود: نخستین بار در تاریخ مطبوعات کشور در شماره ۳۸ سال اول روزنامه وقایع‌ اتفاقیه، مطلبی دینی درباره محرم چاپ شده است.

وی ادامه داد: همچنین در یکی از شماره‌ های روزنامه ادب اولین روزنامه چاپ شده در مشهد که در سال ۱۳۲۵ قمری منتشرشده، مطلبی در خصوص تعزیه‌ داری ماه محرم در مشهد، به چشم می‌ خورد.

یک تاریخ‌ پژوه نیز با اشاره به تاریخچه مراسم عزاداری در حرم رضوی گفت: در دوره صفویه و با رسمیت یافتن مذهب شیعه، مراسم عزاداری عمومیت یافت و برای آن ساختارهای جدیدی، تعریف شد.

جواد نوائیان رودسری اظهار کرد: قدیمی‌ ترین سند موجود در آستان قدس رضوی که در آن به موضوع مراسم عاشورا، به‌ صورت غیرمستقیم، اشاره شده، سند مربوط به تعطیلی «حمام آغچه» در روز عاشورای سال ۱۰۱۱ قمری در عهد شاه عباس یکم صفوی است.

وی گفت: در دوره صفویه به‌ تدریج مراسم عزاداری در حرم رضوی انتظام خاص خودش را پیدا کرد و برخی الگوهای عزاداری فعال در دیگر نقاط کشور، به آن وارد شد. از جمله این الگوها می‌ توان به مراسم نخل‌ بندی اشاره کرد که قدمت قدیمی‌ ترین سند مربوط به آن به سال ۱۰۶۷ قمری، برمی‌گردد.

این تاریخ پژوه با بیان اینکه از دوره صفویه، مراسم روضه‌ خوانی در حرم رضوی توسعه یافت، افزود: این مراسم در واقع همان مصیبت‌ خوانی و نوحه‌ سرایی در ماتم اهل بیت (ع) بود، اما به سبب شهرت کتاب «روضة الشهدا» در این زمینه، به روضه‌ خوانی شهرت یافت.

سازمان کتابخانه‌ ها، موزه‌ ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با ۵۸ کتابخانه در مشهد و شهرستان‌ ها و دارا بودن چندین هزار اثر موزه‌ ای از بزرگترین و جامع‌ ترین کتابخانه‌ های جهان اسلام است.