، بهرام درویشی در نشست تخصصی بررسی وضعیت منابع آب که با حضور مدیران رسانه‌ها و خبرنگاران خبرگزاری‌های استان با قدردانی از نقش رسانه‌ها در آگاهی‌بخشی عمومی نسبت به چالش‌های حوزه آب، اظهار کرد: امروز مدیریت منابع آب در کرمانشاه از بسیاری از استان‌های کشور شرایط متفاوت‌تری دارد و این موضوع حاصل برنامه‌ریزی‌ها و رویکردهای مدیریتی اتخاذ شده در سال‌های اخیر است.

وی با اشاره به وضعیت منابع آب کشور افزود: هم‌اکنون ۲۳ استان کشور با تنش آبی مواجه هستند و این آمار توسط وزارت نیرو اعلام شده است. واقعیت این است که ایران دیگر صرفاً یک کشور نیمه‌خشک محسوب نمی‌شود، بلکه بخش عمده‌ای از جغرافیای کشور با محدودیت جدی منابع آبی و کمبود بارش‌های نرمال مواجه است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه تصریح کرد: تغییرات اقلیمی، وقوع بارش‌های نامتوازن و رخدادهای حدی مانند سیلاب‌ها، شرایط مدیریت منابع آب را پیچیده‌تر کرده است و استان کرمانشاه نیز از این وضعیت مستثنی نیست.

وی با بیان اینکه حدود ۷۰ درصد اقتصاد استان به بخش کشاورزی وابسته است، گفت: بیش از ۸۸ تا ۹۰ درصد منابع آبی استان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود و همین موضوع فشار قابل توجهی بر سایر مصارف از جمله آب شرب وارد می‌کند.

درویشی تأمین پایدار آب شرب را مهم‌ترین دغدغه حوزه آب استان دانست و افزود: مطالعات انجام شده نشان می‌دهد منابع فعلی آب استان در افق ۱۴۳۰ پاسخگوی نیازهای جمعیتی و توسعه‌ای کرمانشاه نخواهد بود؛ به همین دلیل با حمایت مدیریت ارشد استان و مجموعه عمرانی استانداری، مطالعات متعددی برای شناسایی و تأمین منابع جایگزین در حال انجام است.

وی ادامه داد: در سال گذشته اگر چاه‌های غیرمجاز محدوده میان‌دربند مسدود نمی‌شد، شهر کرمانشاه با مشکلات جدی در تأمین آب شرب مواجه می‌شد. کاهش حجم ذخایر برخی منابع تأمین‌کننده آب شرب نشان داد که حفاظت از منابع موجود تا چه اندازه اهمیت دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه از تهیه طرح جامع آب شرب شهری و روستایی استان خبر داد و گفت: این طرح با هدف کاهش وابستگی به منابع آب زیرزمینی و استفاده از ظرفیت منابع آب سطحی تهیه شده و به عنوان یکی از طرح‌های پیشرو کشور برای بررسی نهایی به وزارت نیرو ارسال شده است.

وی با اشاره به وضعیت سایر استان‌های کشور اظهار کرد: امروز حتی استان تهران نیز برای تأمین آب شرب با محدودیت‌های جدی مواجه است و کاهش ذخایر سدهای لتیان، امیرکبیر و کرج نشان می‌دهد موضوع آب به یک چالش ملی تبدیل شده است. در استان‌هایی مانند اصفهان نیز انتقال آب از دریا به عنوان یک راهکار اضطراری در حال اجراست.

درویشی تأکید کرد: مدیریت منابع آب صرفاً یک موضوع فنی نیست و بدون پشتوانه فرهنگی، اجتماعی و مشارکت مردمی امکان موفقیت ندارد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در حوزه کشاورزی مدرن گفت: امروز فناوری‌های نوین آبیاری و مکانیزاسیون کشاورزی شرایطی را فراهم کرده‌اند که تولید محصولات کشاورزی با مصرف آب کمتر و بهره‌وری بیشتر امکان‌پذیر باشد. توسعه گلخانه‌ها نمونه موفقی از این رویکرد است که با حداقل مصرف آب و حداکثر بهره‌وری فعالیت می‌کنند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه ادامه داد: مسئله اصلی در مدیریت منابع آب، اصلاح نگرش‌ها و تقویت فرهنگ مصرف بهینه است. فصل مشترک میان حاکمیت و مردم در حوزه آب، مسئولیت‌پذیری در قبال این سرمایه حیاتی است.

وی با بیان اینکه سالانه حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب در استان مصرف می‌شود، اظهار کرد: بخش قابل توجهی از این میزان ناشی از اضافه‌برداشت‌ها و مصارف خارج از الگوی تعیین شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب اضافه‌برداشت از منابع آب زیرزمینی و حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب نیز ناشی از مصرف خارج از الگوی کشت در استان وجود دارد.

درویشی افزود: در حالی که نیاز واقعی بخش کشاورزی استان بسیار کمتر از میزان برداشت‌های فعلی است، بخشی از بهره‌برداران همچنان خارج از ضوابط و ظرفیت‌های تعیین شده اقدام به برداشت آب می‌کنند که این روند پایداری منابع آبی را با تهدید مواجه کرده است.

وی اصلاح و تعدیل پروانه‌های بهره‌برداری را یکی از مهم‌ترین اقدامات حفاظتی حوزه آب عنوان کرد و گفت: بسیاری از پروانه‌های بهره‌برداری مربوط به چند دهه قبل هستند و با توجه به تغییر شرایط منابع آب و پیشرفت روش‌های آبیاری، بازنگری در این پروانه‌ها یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه اظهار کرد: تنها در سال گذشته از محل اصلاح و تعدیل پروانه‌های بهره‌برداری حدود ۱۰ میلیون مترمکعب آب به سفره‌های زیرزمینی بازگردانده شد و از طریق انسداد چاه‌های غیرمجاز نیز نزدیک به ۵۰ میلیون مترمکعب آب حفظ و به منابع استان بازگشت.

وی با اشاره به تفاوت مصرف آب در کشاورزی سنتی و مدرن افزود: در برخی مزارع سنتی بین دو تا سه لیتر بر ثانیه آب مصرف می‌شود، در حالی که با استفاده از روش‌های نوین آبیاری این میزان برای برخی محصولات به کمتر از یک لیتر بر ثانیه کاهش می‌یابد، بدون آنکه تولید محصول کاهش پیدا کند.

درویشی یکی از چالش‌های اصلی استان را توسعه کشت‌های دوم خارج از الگوی کشت عنوان کرد و گفت: در بسیاری از مناطق، پس از پایان کشت اول، بهره‌برداران اقدام به کشت محصولاتی مانند ذرت و چغندر می‌کنند که نیاز آبی بالایی دارند و این موضوع فشار مضاعفی بر منابع آب وارد می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: مدیریت منابع آب نیازمند همراهی بهره‌برداران با قوانین و ضوابط موجود است. شرکت آب منطقه‌ای پیش از هرگونه اقدام قانونی، اطلاع‌رسانی و مذاکره با بهره‌برداران را در دستور کار قرار می‌دهد، اما در مواردی که همکاری لازم صورت نگیرد، ناچار به استفاده از ظرفیت‌های قانونی برای حفاظت از منابع آب و صیانت از حقوق عمومی خواهیم بود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه در پایان تأکید کرد: حفظ منابع آب استان یک مسئولیت ملی و اجتماعی است و بدون مشارکت مردم، کشاورزان، رسانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی امکان عبور از چالش‌های پیش روی بخش آب وجود نخواهد داشت.