، حامد بهرامیان کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی گفت: قرار دادن دست یا انگشت در دهان توسط کودک در بسیاری از موارد بخشی طبیعی از فرآیند رشد محسوب می‌شود، اما در برخی شرایط ممکن است نشان‌دهنده نیازهای هیجانی، روان‌شناختی یا حتی جسمانی کودک باشد.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از والدین در دوران نوزادی و کودکی با این رفتار مواجه می‌شوند، گفت: آگاهی از علل و ابعاد مختلف دست در دهان گذاشتن کودکان می‌تواند به مدیریت صحیح این رفتار کمک کند.

وی افزود: کودکان از طریق دهان، بخش مهمی از محیط پیرامون خود را کشف می‌کنند و از دیدگاه روان‌شناسی رشد، دهان یکی از نخستین راه‌های شناخت جهان برای نوزاد است. به همین دلیل قرار دادن دست، انگشت یا اشیا در دهان در ماه‌های ابتدایی زندگی امری طبیعی تلقی می‌شود.

این کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی ادامه داد: کشف و شناخت محیط اطراف، ایجاد احساس امنیت و آرامش، کاهش تنش و اضطراب، احساس گرسنگی، خستگی، نیاز به خواب و همچنین تسکین ناراحتی ناشی از رویش دندان‌ها از مهم‌ترین دلایل این رفتار در کودکان است.

بهرامیان خاطرنشان کرد: برخی کودکان هنگام قرار گرفتن در موقعیت‌های استرس‌زا یا هنگام جدایی از والدین، برای آرام کردن خود انگشت یا دستشان را در دهان می‌گذارند. این رفتار نوعی خودآرام‌سازی محسوب می‌شود و به کودک کمک می‌کند فشار روانی خود را کاهش دهد.

وی تصریح کرد: هرچه کودک از حمایت عاطفی، محبت و احساس امنیت بیشتری برخوردار باشد، احتمال تبدیل این رفتار به یک عادت پایدار کاهش می‌یابد.

این کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی گفت: در اغلب موارد، دست در دهان گذاشتن تا حدود سه یا چهار سالگی جای نگرانی ندارد و بخشی از روند طبیعی رشد کودک محسوب می‌شود. بسیاری از کودکان با افزایش سن، رشد مهارت‌های ارتباطی و کسب استقلال بیشتر، به تدریج این رفتار را کنار می‌گذارند.

بهرامیان افزود: واکنش‌های تند، تنبیه، سرزنش یا تحقیر کودک نه تنها کمکی به رفع این رفتار نمی‌کند، بلکه ممکن است اضطراب او را افزایش دهد.

وی ادامه داد: اگر این رفتار پس از پنج سالگی ادامه پیدا کند، به پوست انگشتان یا دهان آسیب بزند، در روابط اجتماعی کودک اختلال ایجاد کند، باعث مشکلات دندانی یا فکی شود، در شرایط اضطراب شدید افزایش یابد یا همراه با سایر نشانه‌های مشکلات هیجانی و رفتاری باشد، بهتر است والدین با روان‌شناس کودک یا متخصص اطفال مشورت کنند.

این کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی اظهار کرد: تداوم مکیدن انگشت یا قرار دادن مداوم دست در دهان برای مدت طولانی ممکن است پیامدهایی مانند تغییر در نظم رویش دندان‌ها، مشکلات ارتودنسی، افزایش احتمال عفونت‌های دهانی، انتقال میکروب‌ها و بیماری‌ها و همچنین وابستگی روانی به این رفتار در شرایط استرس را به دنبال داشته باشد.

بهرامیان گفت: برای کاهش تدریجی این رفتار، والدین باید ابتدا علت اصلی آن را شناسایی کنند و ببینند کودک در چه شرایطی بیشتر دست خود را در دهان می‌گذارد؛ برای مثال هنگام خستگی، اضطراب، بی‌حوصلگی یا تنهایی.

وی افزود: به جای تمرکز بر رفتار نامطلوب، بهتر است رفتارهای مطلوب کودک تشویق شود. همچنین فراهم کردن محیطی آرام و امن، کاهش تنش‌های خانوادگی و افزایش ارتباط عاطفی با کودک نقش مهمی در کاهش این رفتار دارد.

این کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی ادامه داد: فعالیت‌های هنری، بازی‌های فکری، نقاشی و اسباب‌بازی‌های مناسب نیز می‌توانند توجه کودک را از این رفتار منحرف کنند.

بهرامیان تاکید کرد: والدین باید از تنبیه، تهدید، سرزنش و تحقیر کودک بپرهیزند، زیرا این شیوه‌ها معمولاً موجب تشدید اضطراب و تکرار بیشتر رفتار می‌شود.

وی در جمع‌بندی اظهارات خود گفت: دست در دهان گذاشتن در سال‌های نخست زندگی اغلب بخشی طبیعی از رشد کودک است و نباید موجب نگرانی بی‌مورد والدین شود. با این حال، تداوم این رفتار در سنین بالاتر یا همراهی آن با نشانه‌های اضطراب و مشکلات رفتاری می‌تواند نیازمند بررسی تخصصی باشد.

این کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین اصل در برخورد با این موضوع، حفظ آرامش، درک نیازهای هیجانی کودک و استفاده از روش‌های تربیتی مبتنی بر محبت و آگاهی است. کودکی که احساس امنیت، حمایت و آرامش بیشتری را تجربه می‌کند، معمولاً سریع‌تر از رفتارهای وابستگی‌زا عبور کرده و مسیر رشد سالم‌تری را طی خواهد کرد.