، گزارش‌ها از بازار جهانی نشان می‌دهد با کاهش نگرانی‌ها درباره اختلال طولانی‌مدت در عرضه، بخشی از حق بیمه ریسک ناشی از جنگ ایران در بازار محصولات کشاورزی و کودهای شیمیایی از بین رفته است، اما کارشناسان همچنان نسبت به تأثیر تشدید تنش‌ها در خاورمیانه هشدار می‌دهند.

بر اساس این گزارش، قیمت اوره به عنوان یکی از مهم‌ترین کودهای کشاورزی جهان از اواسط آوریل تاکنون بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته و عملاً تمام افزایش قیمتی ناشی از جنگ را از بین برده است. این کاهش قیمت به افت بهای ذرت، گندم و سایر محصولات کشاورزی نیز منجر شده است. شاخص لحظه‌ای کشاورزی بلومبرگ که قیمت ۱۰ محصول پرمعامله جهان را رصد می‌کند نیز روز جمعه به پایین‌ترین سطح خود از پنجم مارس رسید.

این تغییر روند در مقایسه با هفته‌های ابتدایی جنگ قابل توجه است؛ زمانی که بسته شدن عملی تنگه هرمز حدود یک‌سوم تجارت جهانی اوره را مختل کرد و افزایش شدید قیمت‌ها را به دنبال داشت و کشاورزان را برای یافتن منابع جایگزین به تکاپو انداخت.

کاهش قیمت اوره می‌تواند هزینه تولید کشاورزان را کاهش داده و از سرعت رشد تورم مواد غذایی بکاهد، اما در عین حال کارشناسان هشدار می‌دهند که قیمت انرژی همچنان بالا باقی مانده و بازار کودهای شیمیایی نسبت به هرگونه تشدید تنش در خاورمیانه حساس است.

یکی از کارگزاران محصولات کشاورزی در یک شرکت معاملاتی سنگاپوری می‌گوید آنچه اکنون در بازار دیده می‌شود، تخلیه تدریجی حق بیمه ریسک ناشی از جنگ است، اما هنوز نمی‌توان گفت خطر کاملاً برطرف شده است و شوک اولیه بازار واقعی بوده است.

برآوردهای یکی از بزرگ‌ترین معامله‌گران کود شیمیایی جهان نیز نشان می‌دهد افت قیمت اوره، پرمصرف‌ترین کود نیتروژنی دنیا، پس از آن رخ داده که چین محدودیت‌های صادراتی خود را تعدیل کرده و بازار نیز محموله‌های سرگردان در تنگه هرمز را در محاسبات خود لحاظ کرده است.

مدیر اطلاعات بازار جهانی این شرکت همچنین اعلام کرد که کاهش قیمت غلات باعث شده تقاضای کشاورزان برای خرید کود نیز کاهش پیدا کند. علاوه بر این، برخی تولیدکنندگان جنوب آسیا که در هفته‌های ابتدایی جنگ تولید خود را کاهش داده بودند، بار دیگر فعالیت خود را از سر گرفته‌اند.

بازار اوره ماهیتی فصلی دارد و در حالی که فصل کشت در بخش بزرگی از نیمکره شمالی رو به پایان است، برزیل خریدهای خود را به تعویق انداخته و میزان واردات این کشور نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.

یک مؤسسه تحلیل بازار کشاورزی نیز در یادداشتی اعلام کرده است که با کاهش نگرانی‌ها درباره عرضه خاورمیانه، خریداران کمتر نگران کمبود فوری کالا هستند و بازار کودهای شیمیایی طی یک ماه گذشته تغییرات قابل توجهی را تجربه کرده است. اکنون پرسش اصلی این است که قیمت‌ها تا چه اندازه می‌توانند بیشتر کاهش یابند.

بازار محصولات کشاورزی نیز روندی مشابه را تجربه کرده است. شاخص لحظه‌ای کشاورزی بلومبرگ نسبت به اوج خود در اواسط ماه مه حدود ۱۰ درصد کاهش یافته و به سطح پیش از جنگ نزدیک شده است؛ دوره‌ای که برداشت‌های مناسب و ذخایر جهانی کافی، فشار کاهشی بر قیمت‌ها وارد کرده بود.

شرایط مناسب کشت در آمریکا و آغاز فصل برداشت در نیمکره شمالی نیز عرضه جهانی را افزایش داده و قیمت غلات را کاهش داده است. در همین حال تحلیلگران بازار معتقدند ذخایر جهانی همچنان در سطح بالایی قرار دارد و با وجود افزایش هزینه‌های تولید و مخاطرات ناشی از پدیده ال‌نینو، توازن عرضه و تقاضا در سطح جهانی هنوز نگران‌کننده نیست.

با این حال برخی کارشناسان تأکید می‌کنند تا زمانی که تنش‌ها ادامه داشته باشد، بازار نسبت به تحولات انرژی و رخدادهای ژئوپلیتیکی حساس باقی خواهد ماند و هرگونه اختلال تازه می‌تواند دوباره قیمت‌ها را افزایش دهد. به گفته آنها، هزینه‌های بالای سوخت همچنان فشار بر قیمت مواد غذایی و کالاهای مصرفی را حفظ خواهد کرد.

در این میان تحلیلگران بازار معتقدند در ماه‌های آینده برزیل نقش مهمی در تعیین روند بازار خواهد داشت و احتمال می‌رود با افزایش خریدهای کشاورزان این کشور از نیمه دوم سال و احتمالاً از ماه جولای، قیمت اوره دوباره تقویت شود.

همچنین معامله‌گران انتظار دارند روند قیمت کودهای شیمیایی در سطح مزارع در اواخر تابستان و پاییز بیشتر مورد توجه قرار گیرد؛ زمانی که کشاورزان برای کشت سال آینده خرید نهاده‌های مورد نیاز خود را آغاز می‌کنند.

یک استاد اقتصاد مواد غذایی نیز معتقد است اگر توافق صلح میان آمریکا و ایران حاصل شود و آتش‌بس پایدار برقرار بماند، قیمت‌ها می‌تواند به ثبات برسد، اما خطرهای تورمی همچنان باقی خواهد ماند. به گفته او اصلاح اخیر بازار خبر مثبتی است، اما نمی‌توان آن را پایان روند فشارهای تورمی و عدم قطعیت‌ها در بازار جهانی دانست.