، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت ورود فناوری به زندگی عمومی مردم، پنج موضوع اولویت‌دار برای آینده فناوری کشور را مطرح کرد و خواستار تمرکز بر طرح‌های مشخص و دارای نتایج ملموس برای حل مسائل کشور شد.

حسین افشین در نشست مشترک با اعضای پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی که با هدف گسترش تعاملات علمی برگزار شد، اظهار کرد ورود پژوهشگاه‌های فعال در حوزه فرهنگ و اندیشه اسلامی به مباحث علم و فناوری اقدامی ارزشمند است.

وی افزود: تفاوت اصلی ایران با بسیاری از کشورها در این است که در آن کشورها فناوری به سطح جامعه و زندگی مردم وارد شده، اما در ایران هنوز تا حد زیادی در سطح نخبگان باقی مانده است. به گفته او تا زمانی که فناوری در زندگی عمومی مردم جاری نشود، رشد پایدار و اصیل شکل نخواهد گرفت.

وی پیشنهاد داد برای دستیابی به نتایج ملموس، به جای پروژه‌های بزرگ و پراکنده، چند موضوع مشخص و اولویت‌دار انتخاب شود که هم نیاز کشور را پاسخ دهد و هم امکان دستیابی به نتایج عملی در آن‌ها وجود داشته باشد.

افشین نخستین محور پیشنهادی را «رصد فناوری» عنوان کرد و گفت یکی از مأموریت‌های مهم پژوهشگاه‌ها و اندیشکده‌ها می‌تواند ایجاد یک نظام هوشمند برای رصد علم و فناوری با استفاده از هوش مصنوعی باشد. به گفته او مشکل اصلی در این حوزه زبان‌های برنامه‌نویسی نیست، بلکه کمبود داده‌های سازمان‌یافته است و جمع‌آوری و ساماندهی داده‌های داخلی و خارجی باید در اولویت قرار گیرد.

وی در ادامه به موضوع مالکیت فکری اشاره کرد و گفت این موضوع در شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز مطرح شده و نیازمند بررسی و اصلاح است. به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور، مالکیت فکری یک سرمایه ملی محسوب می‌شود و در صورت نبود سازوکار مناسب، می‌تواند به چالشی برای نظام علمی کشور تبدیل شود.

افشین با اشاره به برخی آسیب‌ها در حوزه ثبت اختراع و پتنت اظهار کرد در مواردی این فرآیند به مسیری برای کسب امتیازهای پژوهشی یا خرید و فروش امتیاز تبدیل شده است، در حالی که هدف اصلی باید تبدیل مالکیت فکری به ارزش اقتصادی و ثروت ملی باشد. وی از پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی خواست موضوع مالکیت معنوی را به عنوان پروژه‌ای مشترک با معاونت علمی دنبال کند.

معاون علمی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع سلامت معنوی پرداخت و تأکید کرد سلامت تنها به جنبه‌های جسمی محدود نمی‌شود و ابعاد روحی و معنوی نیز اهمیت زیادی دارد. وی افزود استفاده از فناوری‌های نوین می‌تواند در ارتقای سلامت معنوی جامعه نقش مؤثری ایفا کند.

افشین همچنین بر ضرورت تحول در دیپلماسی علمی و فناورانه تأکید کرد و گفت در دوره جدید باید روابط علمی و فناورانه کشور در سطح بین‌المللی تقویت شود. به گفته او در برخی موارد همکاری‌های بین‌المللی بدون آماده‌سازی فرهنگی در جامعه دنبال شده است و لازم است این موضوع با نگاه دقیق‌تری مدیریت شود.

رئیس بنیاد ملی نخبگان در ادامه با اشاره به مفهوم «فقر فناوری» اظهار کرد در گذشته شکاف ثروت میان کشورها مطرح بود، اما امروز شکاف فناوری در حال شکل‌گیری است که حتی می‌تواند از شکاف اقتصادی نیز خطرناک‌تر باشد. وی افزود کاهش این فاصله نیازمند ارزان‌سازی فناوری و توسعه همکاری‌های مشترک فناورانه میان کشورهاست.

افشین در پایان تأکید کرد لازم است در یک بازه زمانی مشخص جلسات مشترکی با سازمان توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه بین‌المللی و ستادهای معاونت علمی برگزار شود تا موضوعات مطرح‌شده به صورت عملیاتی پیگیری و به نتایج مشخص برای کشور منجر شود.