، سیداحمد محیط طباطبایی، رییس انجمن ملی موزه‌داران کشور در این مراسم با اشاره به شعار ایکوم جهانی برای سال جاری یعنی «موزه‌ها پیونددهنده جهانی گسسته»، گفت: همانطور که از اسم فیلم مستند برمی‌آید؛ یعنی قابل استناد و این اهمیت انکارناپذیر فیلم مستند است.

به عقیده محیط طباطبایی، سینمای مستند، فرهنگی ترین بخش سینماست،

او توضیح داد: هر فیلم مستند در مفهوم، یک موزه است؛ چراکه موزه مجموعه‌ای از آثاری است که حفظ، شناخته و منتقل شوند و این همان عملکرد فیلم مستند است. به همین دلیل ارتباط نزدیکی بین سینما و موزه وجود دارد.

رئیس انجمن ملی موزه‌داران کشور دوره طلایی ساخت مستندهای میراثی را دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ خورشیدی عنوان کرد که بزرگانی چون مسعود کیمیاوی و محمدرضا اصلانی و مابقی بزرگان، مستندهایی از میراث فرهنگی و باستانشناسی تهیه کردند که هنوز قابل استناد است و ارزش تاریخی پیدا کرده است.

او افزود: در ساخت مستندهای میراثی، نباید پدیده موزه‌ای با تحلیل و روایت بیان شود، بلکه فقط زاویه دید خاص مستندساز است و آنچه می‌سازد را در معرض دید افراد قرار می‌دهد تا خودشان قضاوت کنند.

محیط طباطبایی با اشاره به جشنواره فیلم یادگار که سال‌ها پیش توسط سازمان میراث فرهنگی وقت و انجمن مستندسازان سینمای ایران برگزار می‌شد، گفت: این جشنواره اگر تا امروز ادامه پیدا می‌کرد، مسلما شاهد ساخت مستندهای با کیفیت و قابل استنادی در حوزه میراث فرهنگی بودیم.

فاطمه محمدی سیجانی، رئیس موزه سینمای ایران با بیان اینکه در مستندنگاری، سوژه حرف اول را می‌زند نه تجهیزات، گفت: اهمیت مستندنگاری در بحران و جنگ‌ها کم از دیپلماسی، مذاکره، مدیریت کشور، مدیریت نظامی و انتظامی نیست؛ چراکه اگر مستندنگاری در لحظه خودش ثبت و ضبط نشود بعدا قابل بازسازی و تهیه نیست.

او گفت: ما در موزه سینمای ایران تلاش کردیم غیر از حمایت از مستندنگاری، از جوانان تازه‌کاری که می‌خواهند از طریق مستندسازی وارد عرصه سینما شوند نیز حمایت کرده‌ایم. آنها نباید فکر کنند که کمبود تجهیزات مانند دوربین حرفه‌ای، سیستم‌های صدابرداری و تیم حرفه‌ای می‌تواند مانع کار تولید آنها شود. باید به این واقف باشند که در مستندنگاری حرف اول را سوژه می‌زند. لذا با هر دوربینی می‌توانند مستند را ثبت و ضبط کنند.

محمدی افزود: در این دوران کمتر کسی است که گوشی هوشمند نداشته باشد. گوشی هوشمند یک ابزار کامل برای تولید فیلم مستند است و فقط باید سوژه در لحظه ثبت و ضبط شود. بهترین و ناب‌ترین سوژه ها در حوزه جنگ، همان‌هایی است که در لحظه واقع می‌شود.

هادی آفریده، مستندساز نیز در این مراسم بین گزارش مستند و فیلم مستند تفاوت قائل شد و گفت: در سطوح مدیریتی باید مدیران مطالعات بین‌رشته‌ای داشته باشند تا بتوانند مستندسازان را درک کنند که متاسفانه تاکنون به درک متقابلی بین مستندسازان و سطوح عالی‌رتبه نرسیده‌ایم.

او افزود: متاسفانه در جنگ سوم، با چند نفر از مدیران عالی‌رتبه وزارت میراث فرهنگی درباره تهیه و تولید فیلم مستند مذاکراتی داشتند که آنها به شدت مخالف و معقتد بودند که همکاران در روابط عمومی وزارتخانه این کار را کرده‌اند. درحالی‌که بین مستندسازی و ساخت فیلم مستند تفاوت بسیاری وجود دارد.

این مستندساز گفت: حتی اگر بنا به شرایط و موقعیت زمانی و مکانی تصویرهای خوبی هم ثبت شده باشد اما کارکرد تصاویر روابط عمومی‌ها در آینده سینمای مستند میراث فرهنگی چیست؟

آفریده تاکید کرد که فیلم مستند با گزارش عملکرد، رپرتاژ و کار روابط عمومی ها تفاوت دارد و محصول تفکر و نگاه مستندساز است. فیلم مستند قرار نیست مداحی کند، بلکه قرار است نگاه عمیق داشته باشد و نقادی و قضاوت کند. تاریخ درباره افرادی که این روزها مسئولیت دارند، قضاوت خواهد کرد.

مرجان حاجی رحیمی، بنیانگذار و دبیر فیلمواره چشم هفتم در میراث پس از خواندن بیانیه پنجمین دوره این فیلمواره گفت: در دنیای امروز تصویر و ویدئو بیش از متن و نوشته ارزش استناد دارد. ساخت مستند از آثار تاریخی ایران زمین که در جنگ تحمیلی سوم آسیب دیدند ارزش غیرقابل انکاری دارد هم برای تحت تاثیر قرار دادن افکار عمومی جهان و نشان دادن مظلومیت ایران و ایرانی و هم برای آیندگان که بدانند تمدن هفت هزار ساله ایران چه فراز و فرودهایی را پشت سرگذاشته و یک شبه نمی‌توان آن را از بین برد.

او افزود: با این حال متاسفانه بسیاری از مدیران مجموعه‌های موزه‌ای و میراث فرهنگی اهمیت ساخت فیلم مستند و مستندسازی تصویری را کمرنگ می‌دانند و یا انحصار در ساخت مستندسازی قائل هستند، درحالی که این حق همه مستندسازان است که بتوانند به میراث ملی خود دسترسی داشته باشند و با نگاه و سلیقه خود فیلم بسازند که همیشه چندصدایی از تک صدایی بهتر است.

حاجی رحیمی اظهار کرد: موزه‌ها در جنگ بخش ویژه ششمین فیلمواره چشم هفتم در میراث برای سال آینده نیز خواهد بود؛ چراکه بسیاری از فیلم ها در حال ساخت و تدوین است و هنوز به پایان نرسیده است.

او همینطور از تمام شرکت‌کنندگان امسال که با وجود مشکلات دسترسی به اینترنت و اطلاع‌رسانی ناکافی، فیلمواره را یاری رسانده بودند، تشکر کرد.

در پایان از برگزیدگان پنجمین فیلمواره چشم هفتم در میراث تقدیر شد. در بخش مستند، مهدی شیبانی‌زاده برای مستند شب دهم، زخم آیینه‌ها، محمدحسین محمدزاده برای مستند تمدن، محمد مهدی (شاهرخ) کلانتری برای مستند زخم بر میراث و همینطور آزیتا خلج و محمدرضا یکه فلاح برای ساخت مستند کاخ سعدآباد.

همینطور در بخش فتورمان نیز از علی رمضانپور و علی نیاکان تقدیر شد. در خاتمه هم از آیت ملک نیا، مدیر سینماهای موزه ملی سینما نیز تقدیر شد.

فیلمواره چشم هفتم در میراث از اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۱ با هدف توسعه فرهنگ مستندسازی میراث و موزه به همت ایکوم ایران و موزه ملی سینما راه‌اندازی شد و سالانه برگزار می‌شود.