به نقل از بلومبرگ، در پی تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران و بسته شدن تنگه هرمز، نگرانی‌ها درباره بازگشت تورم مواد غذایی و افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی در بازارهای جهانی افزایش یافته است.

بر اساس این گزارش، اختلال در جریان تجارت انرژی و نهاده‌های کشاورزی می‌تواند کشاورزان در سراسر جهان را با کمبود منابع مواجه کند؛ موضوعی که احتمال کاهش برداشت محصولات کشاورزی را در پی خواهد داشت.

تنگه هرمز به عنوان آبراهی راهبردی میان ایران و عمان، مسیر انتقال حدود ۲۰ درصد نفت خام و گاز طبیعی مایع خلیج فارس به بازارهای جهانی به شمار می‌رود. با این حال در جریان تنش‌های اخیر، تمرکز بازارها عمدتاً بر عبور نفتکش‌ها و کشتی‌های حامل ال‌ان‌جی بوده است؛ چراکه تردد این شناورها با محدودیت‌های جدی مواجه شده است.

با وجود اهمیت بازار انرژی، تحلیلگران معتقدند حساس‌ترین محموله‌هایی که از این مسیر عبور می‌کنند در واقع کودهای شیمیایی هستند که نقش حیاتی در تأمین غذای جهان دارند. در عین حال، واردات مواد غذایی برای تأمین نیاز جمعیت کشورهای جنوب خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات، قطر، کویت، عمان و بحرین اهمیت حیاتی دارد.

طبق داده‌های شرکت «سیگنال گروپ»، کشورهای منطقه خلیج فارس حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی کودهای حیاتی مانند گوگرد، فسفات و آمونیاک را در اختیار دارند.

گزارش بلومبرگ همچنین نشان می‌دهد که نیمی از اوره معامله‌شده در جهان از این منطقه تأمین می‌شود و قطر به تنهایی حدود ۱۰ درصد از عرضه جهانی این محصول را در اختیار دارد.

در هفته گذشته و پس از حملات ایران به تأسیسات «راس لفان»، شرکت «قطر انرژی» تولید خود را متوقف کرد که این موضوع منجر به خروج صدها هزار تن مواد اولیه تولید کود از چرخه عرضه جهانی شده است.

بر اساس اعلام سازمان تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد)، ماهانه حدود یک میلیون و ۳۳۰ هزار تن کود از طریق تنگه هرمز جابه‌جا می‌شود. در نتیجه مسدود ماندن این گذرگاه به مدت ۳۰ روز می‌تواند موجب کمبود کود در بازار جهانی و کاهش بهره‌وری محصولات استراتژیک مانند برنج، گندم و ذرت شود که وابستگی بالایی به کودهای نیتروژنی دارند.

در همین ارتباط «جوزف گلاوبر» پژوهشگر ارشد مؤسسه بین‌المللی تحقیقات سیاست غذایی در واشنگتن در گفت‌وگو با دویچه‌وله اعلام کرد افزایش قیمت نهاده‌ها می‌تواند بر الگوی کشت کشاورزان تأثیر بگذارد.

وی توضیح داد: کشاورزان ممکن است به جای کشت محصولاتی که به کودهای نیتروژنی وابستگی بیشتری دارند، به سمت محصولاتی با نیاز کمتر به کود حرکت کنند تا هزینه‌های تولید را مدیریت کنند.

به گفته گلاوبر، کاهش مصرف کود به ویژه در کشورهای فقیر می‌تواند به افت تولید محصولات کشاورزی و تشدید فشار بر بازار جهانی غذا منجر شود.

از سوی دیگر، گزارش سازمان عملیات تجاری دریایی بریتانیا نشان می‌دهد در روزهای اخیر چند کشتی در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران نشانه افزایش ریسک عبور کشتی‌های تجاری از این مسیر راهبردی است.

کارشناسان بازار هشدار می‌دهند هرچه مدت زمان اختلال در تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز طولانی‌تر شود، زنجیره تأمین کودهای شیمیایی در سطح جهان با اختلالات بیشتری روبه‌رو خواهد شد.

به باور تحلیلگران، پیامدهای این بحران می‌تواند به سومین تهدید بزرگ امنیت غذایی جهان در شش سال اخیر تبدیل شود؛ چراکه پیش از این نیز همه‌گیری کرونا و همچنین جنگ روسیه و اوکراین و اختلال در صادرات غلات، بازار جهانی غذا را با شوک‌های جدی مواجه کرده بود.