، یکی از نکاتی که در روزها و ماه های اخیر به نحوی عینی در عرصه نظام بین الملل قابل مشاهده است؛ اوج گیری فضای ناامنی و تنش است. تقریبا به هر گوشه ای از جهان که می نگریم؛ می توان جلوه های عینی ناآرامی را مشاهده کرد. 

شرق آسیا؛ خاورمیانه؛ آفریقا؛  قاره آمریکا؛ و البته اروپا؛ همه و همه نشان دهنده این فضای منفی هستند. در این میان بسیاری از صاحب نظران و تئوریسین های روابط بین الملل سعی دارند این سوال مهم را پاسخ دهند که براستی چرا جهان در فضای تنش و ناامنی غرق است؟ چرا در برهه زمانی کنونی؛ خروجی بسیاری از سیاست ها در عرصه بین المللی چیزی جز تنش و ناآرامی نیست؟ به نظر می رسد در پاسخ به این سوالات باید دو نکته را مد نظر داشت. 

اول اینکه تقریبا اغلب تئوریسین های روابط بین الملل معتقدند که جهان اکنون به عینی ترین شکل ممکن در حال پوست اندازی است و در قالب آن نظام بین المللی غربگرا در حال تضعیف و نظمی جدید در حال ظهور است. در این چهارچوب؛ موقعیت هژمونیک آمریکا و دیگر قدرت های غربی؛ به نحو فزاینده ای در حال تضعیف است. 

حال در این شرایط یکی از اصول ابتدایی روابط بین الملل این است که وقتی یک نظم بین المللی در حال زوال است؛ کاملا طبیعی است که برای ورود به نظمی جدید مقاومت کند و بازیگران محوری مطرح در قالب آن دست به هر کاری بزنند تا شاید بتوانند از وقوع سناریوهای ناخوشایند به ضرر خود جلوگیری کنند. این مسأله خود سبب می شود تا شاهد اوج گیری تنش و بحران در محیط بین المللی باشیم. 

اینکه می بینم فردی نظیر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به هر گوشه ای از دنیا دست درازی می کند و سعی دارد به جهانیان این پیام را برساند که آمریکا حق ادعایی رهبری و دستور دادن به دیگر کشورها و ملت ها را دارد دقیقا در همین منظومه قابل درک است. 

نکته دوم اینکه افکار عمومی در جهان نیز برخلاف سال ها و دهه های گذشته بیدارتر از هر زمان دیگری شده اند و دیگر پذیرای مواضع و رویکردهای امپریالیستی و زورگویانه به ویژه قدرت های غربی نیستند. در حقیقت؛ این افکار عمومی جهان هستند که دیگر مایل نیستند ذیل رویکردهای تمامیت خواه جهان غرب به زندگی ادامه دهند. این معادله نیز به خودی خود در محیط بین المللی با تنش‌ و بحران همراه است زیرا قدرت های غربی آن را برنمی تابند و به هر شکل ممکن سعی دارند تا این فضا را در هم شکنند. از این رو؛ اوج گیری تنش در جهان کنونی؛ تا حد زیادی محصول آشکار شدن سناریوهای تلخ برای جهان غرب است. سناریوهایی که قدرتهای غربی هرکاری کرده اند تا شاید آشکار شدن آن ها به تعویق بیفتد با این حال؛ اکنون به عینی ترین شکل ممکن پیش چشم جهانیان قرار دارند.