، با ورود سامانه‌های بارشی به کشور، افزایش حجم آب سدها یکی از گمانه‌های اولیه بود، اما بررسی آخرین داده‌ها نشان می‌دهد وضعیت آبی کشور تا ۲۱ آذرماه تغییر محسوسی نداشته و ضرورت صرفه‌جویی در مصرف آب همچنان پابرجاست.

بر اساس گزارش‌های رسمی، مجموع بارندگی کشور از ابتدای سال آبی تاکنون تنها به ۲۰ میلی‌متر رسیده، در حالی که میزان نرمال بارش در این بازه زمانی ۵۱ میلی‌متر برآورد می‌شود؛ رقمی که کاهش ۶۱ درصدی بارش‌ها نسبت به متوسط بلندمدت را نشان می‌دهد. این آمار بیانگر آن است که بارش‌های اخیر نتوانسته کمبود انباشته منابع آب را جبران کند.

سخنگوی صنعت آب با اشاره به تأثیر محدود بارندگی‌های ۲۱ آذر بر ذخایر آبی، اعلام کرد: بیش از دو سوم سدهای کشور همچنان خالی است.

وی افزود: میزان بارندگی ثبت‌شده در استان تهران تنها ۱۵ میلی‌متر بوده، در حالی که مقدار نرمال این استان تا این مقطع زمانی ۶۲ میلی‌متر است و به این ترتیب پایتخت با عقب‌ماندگی ۷۶ درصدی روبه‌رو شده است.

به گفته وی، استان‌های اصفهان با ۷۵ درصد، هرمزگان با ۹۸ درصد و بوشهر با ۶۶ درصد کاهش بارش مواجه‌اند و در حال حاضر تنها استان‌های ایلام و آذربایجان در وضعیت نرمال قرار دارند. در مجموع ۲۹ استان کشور همچنان شرایط کم‌بارشی را تجربه می‌کنند و ورودی سدها افزایش چشمگیری نداشته است.

طبق آخرین آمارها، از ابتدای سال آبی تاکنون میزان ورودی مخازن سدها ۲ میلیارد و ۸۹۰ میلیون مترمکعب ثبت شده، در حالی که این عدد در مدت مشابه سال گذشته ۴ میلیارد و ۵۷۰ میلیون مترمکعب بوده است که کاهش ۳۷ درصدی را نشان می‌دهد. حجم فعلی آب موجود در سدها نیز به ۱۶ میلیارد و ۶۱۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به رقم ۲۳ میلیارد و ۶۷۰ میلیون مترمکعبی سال گذشته، افت ۲۷ درصدی دارد و درصد پرشدگی سدها اکنون حدود ۳۲ درصد برآورد می‌شود.

بررسی وضعیت سدهای مهم کشور حاکی از کاهش ورودی آب نسبت به مدت مشابه سال گذشته است؛ به‌طوری‌که دریاچه ارومیه، سدهای امیرکبیر، لار، طالقان، لتیان، ماملو و زاینده‌رود همگی با افت ورودی مواجه شده‌اند. این روند بیانگر تداوم فشار بر منابع سطحی کشور است.

کارشناسان یکی از دلایل عدم بهبود وضعیت آبی را خشکسالی‌های مکرر می‌دانند که موجب سفت شدن خاک و کاهش نفوذپذیری آب شده است. رئیس مؤسسه تحقیقات آب با اشاره به پدیده‌ای موسوم به شلاق هیدرولوژیکی توضیح داد: پس از دوره‌های طولانی خشکسالی، بارش‌های شدید رخ می‌دهد اما به دلیل کاهش ظرفیت جذب خاک، این بارندگی‌ها بیشتر به سیلاب تبدیل می‌شود تا نفوذ و تغذیه منابع زیرزمینی.

وی با هشدار نسبت به احتمال وقوع سیلاب‌های سنگین در هفته‌های آینده تأکید کرد: در مناطقی که سامانه بارشی فعال می‌شود، باید آمادگی لازم وجود داشته باشد، زیرا در شرایط خشکسالی شدید، احتمال بروز سیلاب بیشتر است و مهار و انتقال این حجم آب نیز هزینه‌بر و دشوار خواهد بود.

در چنین شرایطی، کارشناسان بر ضرورت صرفه‌جویی در مصرف آب تأکید دارند؛ به‌ویژه با توجه به اینکه استان‌هایی مانند کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی تا ۲۱ آذرماه هیچ بارشی دریافت نکرده‌اند و میزان بارندگی در استان‌هایی چون هرمزگان، یزد، خراسان رضوی، خراسان شمالی و تهران نیز ناچیز بوده است. مدیریت مصرف آب در بخش خانگی، استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف و اصلاح روش‌های آبیاری در بخش کشاورزی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش فشار بر منابع آبی کشور ایفا کند.