، تقویم جهانی علم و فرهنگ بار دیگر به روزهای سرنوشت‌سازی رسیده است؛ جایی که از ۱۴ مهر تا ۲۱ مهر، شش رشته اصلی جایزه نوبل ، برندگان خود را در مقرهای سوئد و نروژ خواهد شناخت.

این رویداد در شاخه‌های پزشکی یا فیزیولوژی، فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد برگزار می‌شود و در هر بخش مؤسسه‌ یا کمیته‌ تخصصی مسئول معرفی نام‌های برگزیده است.

اصالت این جایزه به خواست علمی و انسان‌دوستانه آلفرد نوبل بازمی‌گردد که در سال ۱۸۹۵ بخش عمده‌ای از ثروتش را برای تقدیر از کسانی اختصاص داد که طی یک‌سال بیشترین سود را به بشریت رسانده‌اند.

وصیت‌نامه او به صراحت مقرر می‌کرد که ملیت بر روند انتخاب اثر نگذارد و تنها شایستگی علمی یا فرهنگی ملاک باشد.

جایزه نوبل طی بیش از یک قرن، تنها در سال‌های جنگ جهانی اول و دوم متوقف شد، اما امروزه همچنان به عنوان معتبرترین جایزه علمی و فرهنگی جهان شناخته می‌شود.

قوانین بنیاد نوبل حداکثر سه نفر را برای یک جایزه مجاز می‌دانند و استثنا تنها برای جایزه صلح است که می‌تواند به سازمان‌ها نیز تعلق گیرد.

در آستانه اعلام برندگان ۲۰۲۵، فضای علمی جهان مملو از گمانه‌زنی است؛ نام‌هایی مانند جفری فریدمن، کاشف هورمون لپتین، آنتونی هایمن، پیشگام پژوهش جداسازی فاز پروتئین، و کارل دیسروت، مبدع اپتوژنتیک، در صدر پیش‌بینی‌ها دیده می‌شود.

بسیاری از پژوهشگران این دستاوردها را تحولی بنیادین در حوزه‌های زیست‌شناسی، پزشکی و علوم اعصاب ارزیابی کرده و دریافت نوبل برای آنها را دیر یا زود محتوم می‌دانند.

هفته نوبل فرصتی است برای مرور تاریخ علم و ارج نهادن به اندیشه‌های نوآورانه‌ای که مرزهای دانش و فرهنگ را جابه‌جا کرده‌اند؛ هفته‌ای که نگاه‌های جهان به استکهلم و اسلو دوخته می‌شود تا ببینند نام کدام انسان‌ها یا نهادها در تاریخ، به عنوان برندگان نوبل ۲۰۲۵ ثبت خواهد شد.