، آخرین آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد که از جمعیت ۸۶.۵ میلیون نفری ایران، حدود ۶۰ میلیون نفر بالای ۱۸ سال بوده و واجد شرایط افتتاح حساب بانکی هستند، در حالی که در شبکه بانکی کشور بیش از ۶۵۰ میلیون حساب بانکی فعال برای اشخاص حقیقی وجود دارد. این نسبت به‌معنی آن است که هر بزرگسال ایرانی به‌طور متوسط بیش از ۱۰ حساب بانکی دارد.

کارشناسان می‌گویند اغلب افراد در عمل تنها دو یا سه حساب خود را برای تراکنش‌های روزمره استفاده می‌کنند و باقی حساب‌ها یا حاصل الزامات طرح‌های مقطعی (مانند طرح‌های حمایتی و مسکن) هستند یا بدون استفاده باقی مانده‌اند. تعدد حساب‌ها، علاوه بر افزایش هزینه‌های مدیریتی بانک‌ها، زمینه‌ای برای پولشویی و تخلفات مالی فراهم کرده است.

طبق بخشنامه جدید بانک مرکزی، افتتاح حساب جدید برای اشخاصی که بیش از ۱۰ حساب فعال دارند ممنوع خواهد بود. همچنین تمامی حساب‌ها باید تعیین‌تکلیف شده و ارائه خدماتی مانند دسته‌چک و تسهیلات به حساب‌های تعیین‌تکلیف‌نشده متوقف می‌شود. بانک مرکزی همچنین وعده داده که به‌زودی سامانه ملی مشاهده و بستن حساب‌های مازاد راه‌اندازی خواهد شد تا عموم مردم بتوانند تمامی حساب‌های خود را مشاهده و حساب‌های غیرضروری را ببندند.

علیرضا غفاری، معاون اداره مبارزه با پولشویی بانک مرکزی، هشدار داده که بسیاری از افراد حتی از وجود برخی حساب‌های خود بی‌اطلاع هستند و این حساب‌ها گاه در معاملات غیرقانونی بدون اطلاع صاحب حساب استفاده شده‌اند. به گفته او، یکی از معضلات جدی اقتصاد کشور، اجاره حساب بانکی به مجرمان مالی است که تبعات حقوقی سنگینی دارد.

بانک مرکزی هدف‌گذاری کرده است که طی دو سال آینده تعداد حساب‌های بانکی را از ۶۵۰ میلیون به ۳۰۰ میلیون کاهش دهد؛ اقدامی که می‌تواند نقطه عطفی در ساماندهی ساختار مالی و بانکی ایران باشد و برای نخستین بار نسبت نامتعارف تعداد حساب‌ها به جمعیت کشور را به شکل سیستماتیک مدیریت کند.