، روز دوشنبه (۸ اردیبهشت) مسعود پزشکیان برای دیداری رسمی با مقامات جمهوری آذربایجان به باکو سفر کرد. این سفر طبق گفته اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، یک سفر مهم ارزیابی می شود که انجام مقدمات آن ماه ها طول کشیده است.

دلیل اهمیت این سفر می‌ تواند در چند گزینه خلاصه شود:

مسئله انتقال گاز: در حال حاضر مقامات باکو به دنبال اجرای طرحی هستند که گاز ترکمنستان و قزاقستان از مسیر جمهوری آذربایجان به اروپا منتقل شود. اما جمهوری اسلامی ایران خواهان آن است که با ورود به این کریدور، بتواند نیازهای گازی خود در بخش شمال شرقی را مرتفع سازد. ایده تهران این است که انتقال گاز این کشورها به ویژه ترکمنستان از ایران از طریق روش سوآپ به جمهوری آذربایجان و از آنجا به اروپا صورت بگیرد. این روش می تواند زمینه ساز تقویت روابط منطقه ای و دوجانبه نیز شود.

کریدور زنگزور: جمهوری آذربایجان با حمایت ترکیه در جریان جنگ قره باغ و نبردی که با ارمنستان داشت، تلاش می کرد تا خاک خود را به نخجوان و با قطع راه زمینی ایران و ارمنستان، متصل سازد. اجرای کریدور زنگزور تمام چیزی است که اکنون مقامات باکو خواهان آن هستند. اما اجرایی شدن این پروژه تنها مسیر ارتباطی مستقیم ایران و ارمنستان را برای همیشه از بین خواهد برد و لذا دسترسی ایران به گرجستان و شمال اروپا را دشوار خواهد کرد. لذا در این سفر پیش بینی می‌ شود که پزشکیان با ارائه طرحی مستمل بر تسهیلات و امتیازاتی برای نقل و انتقال جمهوری آذربایجان از خاک ایران با هدف دسترسی به نخجوان، اجرای کریدور زنگزور را بلااثر سازد.

رفع تهدیدهای امنیتی: مقامات باکو بنا دارند مناطقی که در جریان جنگ با ارمنستان به دست آورده اند را به سرعت بازسازی کنند تا زمینه اعمال حاکمیتشان بر این مناطق فراهم شود. در این راستا بیشترین نیروهای خارجی که در این مناطق فعال هستند شرکت های ترکیه ای و اسرائیلی است. با توجه به نزدیکی جغرافیایی این مناطق با مرز ایران، حضور پر رنگ اسرائیلی ها در آذربایجان نگرانی های امنیتی را برای تهران ایجاد کرده است. لذا انتظار می رود در این سفر این نگرانی ها به طرف مقابل انتقال داده شود.

مناسبات اقتصادی: با توجه به رویکرد تقویت ارتباط با همسایگان که از ابتدای دولت رئیسی به شکل جدی تر پیگیری شده است، افزایش روابط دوجانبه به ویژه در ابعاد اقتصادی با آذربایجان می تواند در پیشبرد این راهبرد و تأمین نیازهای کشور مؤثر باشد. شاهد هستیم این سیاست در خصوص کشورهای عربی جنوبی خلیج فارس با جدیت پیگیری می شود.

پیگیری حق آبه ارس: در پی اجرای سیاست های سدسازی ترکیه در رودخانه مرزی اش، مسئله کاهش حق آبه ایران از رود ارس تبدیل به یک موضوع بغرنج شده که با تشدید دوره های خشکسالی، پیگیری این مسئله اهمیت زیادی پیدا کرده است. بخشی از این سدسازی با همکاری آذربایجان صورت گرفته است. بنابراین در جریان سفر پزشکیان به این کشور، این موضوع احتمالاً در دستور کار قرار خواهد بود.

اطلاع رسانی درباره مذاکرات هسته ای: با توجه به سیاست وزارت خارجه در خصوص اطلاع رسانی به کشورهای همسایه درباره گفتگوهای هسته ای که بین ایران و آمریکا آغاز شده است، احتمال دارد این رویکرد در سفر پزشکیان به آذربایجان نیز دنبال شود.

در نهایت اینکه سفر رئیس جمهور کشورمان به جمهوری آذربایجان با توجه به جایگاه ویژه این کشور منطقه قفقاز جنوبی، نوع ارتباطاتش با اسرائیل و روسیه برای منافع ملی ایران اهمیت زیادی دارد. امید است این سفر دستاوردهای ملموسی برای ملت ایران داشته باشد.