، در دو روز گذشته تحولات دیپلماتیکی در روابط جمهوری اسلامی ایران با آلمان و سوئد رخ داده است. محور اصلی این تنش‌ها اخراج متقابل دیپلمات‌ها با سوئد و احضار سفیر آلمان به وزارت امور خارجه ایران بود. این اتفاقات در شرایطی رخ داد که فشارهای سیاسی و رسانه‌ای غرب علیه ایران در ارتباط با تحولات منطقه‌ای ادامه دارد.

ماجرای سوئد: اخراج متقابل دیپلمات‌ها

روز چهارشنبه وزارت امور خارجه سوئد سفیر ایران در استکهلم را احضار و اعلام کرد یکی از کارکنان سفارت ایران باید خاک سوئد را ترک کند. استکهلم این تصمیم را به «فعالیت‌هایی ناسازگار با کنوانسیون وین درباره روابط دیپلماتیک» نسبت داد، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد. اما گونار استرومر، وزیر دادگستری سوئد مدعی شد این اقدام به فعالیت‌های ادعایی ایران علیه مخالفان حکومت و «منافع یهودی و اسرائیلی» در سوئد مربوط است.

وزارت امور خارجه ایران بلافاصله این ادعاها را بی‌اساس و مردود دانست. در بیانیه‌ای رسمی، تهران اقدام سوئد را «ناموجه و خلاف موازین حقوق بین‌الملل» توصیف کرد و آن را نتیجه «اعمال نفوذ رژیم صهیونیستی» و تلاشی برای اخلال در فعالیت‌های عادی سفارت ایران در استکهلم خواند. ایران همچنین از میزبانی سوئد از عناصر و گروه‌های تروریستی ضد ایرانی و لفاظی‌های خصمانه مقامات این کشور انتقاد کرد.

در ادامه این اتفاق، روز پنج شنبه علیرضا یوسفی، مدیرکل اروپای غربی وزارت امور خارجه، سفیر سوئد در تهران را احضار کرد. در این نشست، اعتراض شدید ایران به سیاست‌های مخرب سوئد ابلاغ و اعلام شد یکی از دیپلمات‌های سوئدی باید ظرف ۴۸ ساعت خاک ایران را ترک کند. تهران تأکید کرد این اقدام در چارچوب عمل متقابل و صیانت از حقوق و منافع ملی انجام شده است.

تنش با آلمان: احضار سفیر و اعتراض به مواضع برلین

هم‌زمان با تحولات سوئد، سفیر آلمان در تهران نیز به وزارت امور خارجه احضار شد. علیرضا یوسفی در این دیدار، مراتب اعتراض شدید ایران را نسبت به موضع‌گیری‌های ناشایست مقامات ارشد آلمانی علیه ایران و برخی اقدامات مداخله‌جویانه سفارت آلمان ابلاغ کرد. مدیرکل اروپای غربی وزارت خارجه همچنین با اشاره به حمایت‌های تسلیحاتی و سیاسی آلمان از رژیم صهیونیستی، یادآور شد که افکار عمومی منطقه، هیأت حاکمه آلمان را همدست نسل‌کشی و جنایات اسرائیل می‌داند.

ایران ادعاهای مطرح‌شده از سوی صدراعظم آلمان درباره نقش ایران در منطقه را رد و بر لزوم اصلاح رویکرد مخرب برلین تأکید کرد. سفیر آلمان نیز متعهد شد اعتراض تهران را به دولت متبوعش منتقل کند.

چرا این تنش‌ها رخ داد؟

ریشه این تحولات را می‌توان در چند عامل جست‌وجو کرد:

- اتهامات امنیتی تکراری اروپا: کشورهای اروپایی در سال‌های اخیر بارها جمهوری اسلامی ایران را به فعالیت‌های امنیتی علیه مخالفان مقیم اروپا و منافع مرتبط با اسرائیل متهم کرده‌اند. سوئد این بار صراحتاً موضوع را به «منافع یهودی و اسرائیلی» گره زد.

- نفوذ و فشار اسرائیل: تهران معتقد است تصمیم سوئد تحت تأثیر لابی و فشارهای رژیم صهیونیستی گرفته شده است. این الگو در برخی دیگر از کشورهای اروپایی نیز مشاهده شده است.

- مواضع سیاسی آلمان: حمایت همه‌جانبه برلین از اسرائیل در جنگ‌های اخیر منطقه، امتناع از محکومیت تجاوز به ایران، و اظهارات انتقادی مقامات آلمانی، زمینه نارضایتی تهران را فراهم کرده بود.

- استاندارد دوگانه اروپایی: ایران بارها تأکید کرده که اروپا در قبال میزبانی از گروه‌های معاند و حتی تروریستی ضد ایرانی سکوت یا همراهی می‌کند، در حالی که کوچک‌ترین اقدام دیپلماتیک ایران را به عنوان تهدید امنیتی قلمداد می‌نماید.

بر این اساس همانطور که انتظار می رفت واکنش ایران قاطع، متقابل و مبتنی بر اصل عمل متقابل بود. در این راستا تهران هم ادعاها را رد کرد و هم با اخراج دیپلمات و احضار سفیر، نشان داد در برابر اقدامات یکجانبه سکوت نخواهد کرد.

این تنش‌ها به نحوی نشان‌دهنده ادامه فشارهای سیاسی اروپا علیه ایران در فضای پس از جنگ منطقه‌ای است. با این حال، دستگاه دیپلماسی ایران با واکنش سریع و متقابل، پیام روشنی ارسال کرد حقوق دیپلماتیک و حاکمیت ملی کشور خط قرمز است و هرگونه اقدام خصمانه با پاسخ متناسب روبه‌رو خواهد شد. ادامه این روند می‌تواند بر سطح روابط ایران با بخشی از کشورهای اروپایی تأثیر بگذارد، هرچند تهران همواره تأکید داشته درهای گفت‌وگوی محترمانه باز است، مشروط به رعایت اصول حقوق بین‌الملل و پرهیز از استانداردهای دوگانه.