، ماه ذی الحجه آخرین ماه سال هجری قمری است و به لحاظ قرار گرفتن دو عید قربان، غدیر و سالروز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت زهرا(س)  ماه بسیار پربرکت است.

بزرگان دین اهمیت خاصی  به این ماه بویژه در دهه اول آن به عبادت می دادند.

 در برخی روایات آمده است که شب های دهگانه ای که قرآن در سوره "والفجر ولیال عشر" به آن سوگند یاد کرده است، شب های دهه اول این ماه بوده و این سوگند به خاطر عظمت آن است.

خداوند در سوره حج (آیه ۲۸) علاوه بر فریضه بزرگ حج سخن از ایام معلومات گفته است که مومنان باید در آن به یاد خدا باشند.

یکی از تفسیرهای معروفی که از ایام معلومات انجام شده ، ۱۰ روز اول ماه ذی الحجه بوده است.

هم صدایی با زوار خانه خدا در این ماه حال و هوای دیگری به انسان می دهد بویژه برای کسانی که در سال‌های گذشته به این سفر معنوی مشرف شدند و یاد خاطر آن برایشان زنده می شود.

 روز ˈعرفهˈ و خاطره دعای عجیب و بسیار گرانبهای امام حسین (ع) در عرفات، شکوه و عظمت خاصی به این ماه بخشیده، و سزاوار است همه مومنان از این ماه غافل نشده و در خودسازی و تهذیب نفس کوشا باشند.

روز نخست این ماه  سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) و میلاد حضرت ابراهیم(ع) است.

از  جمله اعمال امروز روزه گرفتن است، گفته شده اگر کسی  امروز را روز را روزه بگیرد، روزه او کفاره شصت سال گناه خواهد بود». امام کاظم(ع) فرمود: «کسی که این روز را روزه بگیرد، خدا ثواب شصت سال روزه را برایش می‌نویسد».

همچنین در سخنی دیگر فرمود: «هر کس روز اول از دهه اول ذی‌ الحجه را روزه بگیرد، خدا برایش ثواب روزه هشتاد ماه، خواهد نوشت».

مرحوم شیخ طوسی نیز بیان کرده است: مستحب است در این روز، نماز حضرت فاطمه(س) را بخواند و این نماز چهار رکعت است (هر دو رکعت به یک سلام) و همانند نماز حضرت امیرالمومنین (ع) است؛ در هر رکعت، یک مرتبه سوره حمد و پنجاه مرتبه سوره قل هو الله را بخواند و بعد از سلام تسبیح حضرت فاطمه (س) را بگوید.، آنگاه این دعا را بخواند: ˈسبحان ذی العز الشامخ المنیف، سبحان ذی الجلال الباذخ العظیم، سبحان ذی الملک الفاخر القدیم، سبحان من یری اثر النمله فی الصفا، سبحان من یری وقع الطیر فی الهواء، سبحان من هو هکذا و لا هکذا غیره.ˈ

همچنین نقل شده است که نیم ساعت قبل از ظهر، دو رکعت نماز بگذارد و در هر رکعت، یک مرتبه سوره حمد و ده مرتبه سوره قل هو الله و ده مرتبه آیه الکرسی و ده مرتبه سوره انا انزلناه را بخواند.