سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: در حوزه صنعتی در ابعاد مختلف بر اساس اسناد بالادستی توسعه نیروگاه‌های هسته ای و برنامه غنی سازی برای یک میلیون سو طی 15 سال در دستور کار قرار گرفت.

به گزارش خبرگزاری موج، نشست بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران برای اعلام و تشریح برنامه های مدنظر در گام سوم کاهش تعهدات برجامی آغاز شد.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی با اشاره به دستور اخیر رئیس جمهور برای آغاز گام سوم ضمن تشریح فعالیت های هسته‌ای کشور گفت: دشمنان انقلاب که پیشرفت‌های ایران را نمی‌دیدند در حوزه هسته‌ای شروع کردند به کارشکنی. اوج فعالیت های ما غنی سازی بوده است و در حوزه صنعتی در ابعاد مختلف بر اساس اسناد بالادستی توسعه نیروگاه‌های هسته ای و برنامه غنی سازی برای یک میلیون سو طی 15 سال در دستور کار قرار گرفت.

* بعد از برجام علنا با بدعهدی مواجه شدیم

وی ادامه داد: سازمان تلاش کرد و بر اساس برجام زمان بندی توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای و تولید سوخت تعیین شد. بعد از برجام علنا با بدعهدی مواجه شدیم و مشکلاتی به وجود آمد که اوج آن به خروج آمریکا از برجام برمی گردد و مقداری فشار بر ایران و دیگر کشورها آوردند و به دنبال آن نظام تصمیم گرفت توازنی برقرار کند یا طرف مقابل برگردد به تعهدات یا ایران با کاهش تعهدات خود موازنه ایجاد کند.

کمالوندی با اشاره به هشت موضوع مورد مذاکره که شامل محدودیت‌هایی در برجام شده است (راکتور آب سنگین، کارخانه تولید آب سنگین، بازفرآوری سوخت مصرف شده، غنی سازی در ظرفیت و سطح، تحقیق و توسعه، فردو، میزان ذخایر و نظارت و دسترسی آژانس) اظهار کرد: از بین این هشت موضوع در حوزه نظارت و دسترسی آژانس و شفاف سازی فعلا بنا نداریم به این حوزه دست بزنیم.

وی ادامه داد: آژانس امروز مراجعه می کند و می بیند که چهار اقدام در چارچوب گام سوم انجام شده است.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: کرونل فروتا مدیرکل موقت آژانس در برنامه و دعوت از پیش انجام شده در زمان حیات آقای آمانو، فردا صبح به ایران می آید و تا ظهر با برخی مقامات از جمله آقایان صالحی و ظریف دیدار می‌کند. همچنین آقای کرونل یکشنبه عصر تهران را ترک خواهد کرد.

سخنگوی سازمان گفت: کرونل فروتا مدیرکل موقت آژانس در برنامه و دعوت از پیش انجام شده در زمان حیات آقای آمانو فردا صبح به ایران می آید و تا ظهر با برخی مقامات از جمله آقایان صالحی و طریف دیدار می کند

وی تصریح کرد: اولین اقدام ما این بود که از روز جمعه تولید مواد غنی شده از زنجیره های تحقیقاتی و عدم اخلاط را شروع کردیم و امروز این روند به آژانس اعلام شده است.

کمالوندی افزود: دومین اقدام ایران این است که اکنون گازدهی ماشین IR6s که قرار بود از ابتدای سال یازدهم برجام گازدهی شود را شروع کردیم.

مورد سوم، راه اندازی زنجیره 20 تایی ماشین IR4 است که آن هم قرار بود از ابتدای سال یازدهم انجام شود که الان آن را انجام می دهیم و چهارمین اقدام در گام سوم این است که قرار بود گازدهی به زنجیره 20 تایی ماشین IR6 را دو ماه دیگر آغاز کنیم که آن را نیز از حالا شروع کردیم.

وی تاکید کرد ما ایجاد زنجیره 30 تایی را در برنامه بعدی خود داریم.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در ادامه نشست خبری خود با خبرنگاران داخلی و خارجی که در محل این سازمان برگزار شد اظهار کرد: قبل از این‌که گام سوم به پایان برسد حدود دو ماه آینده، چند اقدام مهم دیگر داریم که انجام خواهیم داد؛ راه‌اندازی زنجیره‌های شاهد 164 تایی IR4 و راه‌اندازی زنجیره‌های شاهد IR2m . با توجه به این‌که ظرفیت این ماشین‌ها 4 تا 5 سو است عملا می‌توانیم بگوییم با 328 ماشین، 1500 سو افزایش ظرفیت خواهیم داشت گویی 1500 ماشین نسل اول اضافه کنیم.

وی گفت: هم‌چنین گازدهی به زنجیره میانی سانتریفیوژ سه بیلوز IR5 را هم خواهیم داشت. علاوه بر این گازدهی زنجیره 30 ماشین IR6 که قرار بوده سال هشت و نیم برجام انجام شود را انجام می‌دهیم؛ الان زنجیره 10 تایی را داریم گازدهی می‌کنیم و از روز جمعه گازدهی زنجیره 20 تایی را شروع کردیم. هم‌چنین زنجیره 30 تایی را نیز راه‌اندازی می‌کنیم که عملا طی دو ماه آینده 60 ماشین IR6 خواهیم داشت که هم در حال تحقیق و توسعه و هم در حال افزایش ذخایر اورانیوم کشور خواهند بود.

کمالوندی گفت: به زودی بحث بتن ریزی نیروگاه اتمی دوم بوشهر را خواهیم داشت. صنعت هسته‌ای به سرعت کار خود را ادامه می‌دهد در حوزه تحقیق و توسعه محدودیت نداشتیم بلکه زمان‌بندی شده جلو می رفتیم که آن هم بر اساس برنامه 15 ساله سازمان انرژی اتمی بود. فعالیت‌های هسته‌ای نمی‌تواند با سرعت انجام شود بلکه در یک زمان‌بندی و دقت عمل مشخص انجام می‌شود اما اکنون در گام سوم دیگر به این زمان‌بندی تعیین شده و توافق شده در برجام دیگر پایبند نیستیم.

* طرف‌های اروپایی باید بدانند که زمان زیادی باقی نمانده است

وی تاکید کرد: هر چه جلوتر می‌رویم شرایط سخت‌تر می‌شود از این رو طرف‌های اروپایی باید بدانند که زمان زیادی باقی نمانده است. در حوزه تحقیق و توسعه و حوزه‌های دیگر غیر از فردو و شتاب دادن به سرعت غنی‌سازی، فعالیت‌ دیگری نمی‌ماند که ما بخواهیم در روند کاهش تعهدات انجام دهیم. ایران در شرایط فعلی توانایی لازم برای افزایش میزان و سطح غنی‌سازی را دارد. اروپایی‌ها باید بدانند ایران بر اهداف و حقوق خودش مبتنی بر آرمان‌هایش اصرار دارد و ذره‌ای از این آرمان‌ها کوتاه نخواهد آمد.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در ادامه به سوالات خبرنگاران پاسخ داد.

معاون صالحی در پاسخ به ‌این که در گام بعدی بحث توقف اجرای پروتکل الحاقی و غنی‌سازی 20 درصد وجود دارد؟ گفت: ما لیستی از اقدامات مختلف را به شورای عالی امنیت ملی ارایه کردیم و در آن لیست خروج از ان پی تی هم دیده شده بود اما بعدا سازمان انرژی اتمی در آن لیست تجدیدنظر کرد و گفتیم حداقل این توصیه سازمان انرژی اتمی نیست اگر در جایی و سطوح بالای کشور می‌خواهند برای این کار تصمیم بگیرند اما بحث‌های فنی ما در حال به اتمام رسیدن است. ما در فردو و حوزه نظارت‌ها اقداماتی باقی مانده که البته نگاه سازمان در حوزه نظارت‌ها مخصوصا پادمانی این نیست که در این فعالیت‌ها تغییری دهیم و بهانه به طرف مقابل و دشمن بدهیم که ایران کار خلافی را انجام می‌دهد. بنا براین گام‌های بعدی شاید از حیث فنی کمتر باشد. اما فعالیت‌های فردو برای گام‌های بعدی مد نظر می‌تواند باشد.

کمالوندی گفت: ما الان به غنی‌سازی 20 درصد نیازی نداریم و ترجیح ما این است که اول ذخایر 4.5 درصد را به اندازه کافی برسانیم و بعد سراغ 20 درصد برویم.

وی درباره سفر فروتا به ایران تصریح کرد: آژانس نظارت کننده است و طبق برجام آژانس باید آنچه اتفاق می‌افتد را گزارش دهد. آژانس هم در این مدت گزارش‌دهی خود را داشته است و درباره گام‌ها و اقدامات ایران نیز این گزارش‌دهی انجام می‌شود. آقای ظریف نیز اخیرا در نامه‌ای به موگرینی با جزییات اقدامات ایران در گام سوم را شرح داده‌اند. طبیعی است که شورای حکام و اعضای آژانس باید بدانند که چرا بعد از 16 گزارش آژانس که پایبندی ایران را تایید کرده است الان ایران اقداماتی در راستای کاهش تعهدات برمی‌دارد.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در پاسخ به سوالی دیگر درباره تولید سانتریفیوژها و اقدامات دیگر گفت: فعلا تولید ماشین‌های سانتریفیوژ بر اساس نیاز تحقیق و توسعه ماست. اکنون 5060 تا در نطنز داریم و 1044 تا در فردو. ممکن است در گام‌های بعدی به پایان موضوعات فنی برسیم. با توجه به انجام مذاکرات بازطراحی اراک در همکاری با چینی‌ها و 1+4 قصد نداریم به سمت راکتور قدیمی برگردیم. 

وی در پاسخ به این پرسش که درباره شدت تاثیرگذاری و قابلیت بازگشت‌پذیری این گام‌ها انتقادهایی مطرح است، از نظر شما کدام مهم و مورد توجه است؟ گفت: وقتی تصمیم می‌گیریم سقف 3.67 را عبور کنیم این پیام را دارد که هر وقت بخواهیم می‌توانیم 20 درصد را تولید کنیم. بین آنچه اعلام می‌کنیم و آنچه انجام می‌شود تفاوت است و باید این‌ها یک روال منطقی داشته باشد و بنایی نداریم عجله کنیم. ممکن است به ما گفته شود که 20 درصد تولید کنیم بدون این‌که نیاز داشته باشیم یا نه اما اگر تصمیم سیاسی باشد ما انجام می‌دهیم اما از نظر ما بهتر است برای همان 20 درصد هم ابتدا ذخایر 4.5 درصد را افزایش دهیم. در این رابطه برخی مسایل سیاسی و جناحی وجود دارد و هر کس بیرون گود نشسته  حرف خودش را می‌زند. البته منتقدان دلسوز نظام هستند اما ما نگاهمان این است که فنی و ملی این گام‌ها برداشته شود.

کمالوندی در پاسخ به این پرسش که تاکید شده اگر اروپا به تعهداتش عمل کند چقدر زمان می‌برد که ما به حالت قبل از کاهش تعهدات برگردیم؟ اظهار کرد: نمی توانم زمان دقیق ارایه کنم. اقدامی که یک روز زمان برد تا انجام شود برای بازگشتش هم همان یک روز زمان می‌برد اما برخی اقدامات این گونه نیست و ممکن است برای بازگشت کار طولانی‌تر شود. در گام سوم طبعا کار برای طرف مقابل سخت‌تر شده است و بسته به اقدام آنها ما تصمیم می‌گیریم و اقدام لازم را انجام می‌دهیم.

معاون صالحی درباره تاثیر گام سوم برای اجرای تعهدات از سوی اروپایی‌ها گفت: ایران با کاهش تعهدات خود در حال فاصله گرفتن از برجام است. برخی معتقدند اقدامی تند مثل تولید اورانیوم 60 درصدی را انجام دهید تا اقدام ما تاثیر داشته باشد. این نگاه بیرونی است اما تصمیم‌گیری درباره اقدامات طی یک فرایند و کارشناسی انجام می‌شود.