​، فیلم سینمایی «ناخدا خورشید» برداشتی آزاد از داستان «داشتن و نداشتن» ارنست همینگوی، است که توسط ناصر تقوایی نوشته و کارگردانی و در سال ۱۳۶۵ تولید شده است.  

در این فیلم داریوش ارجمند، علی نصیریان، سعید پورصمیمی، پروانه معصومی، فتحعلی اویسی، جعفر والی، غلام‌حسین نقشینه، علی اصغر گرمسیری و اصغر بیچاره بازی‌ کرده‌اند و هارون یشایایی و محمدعلی سلطان‌زاده آن را تهیه کرده‌اند.

در خلاصه داستان فیلم چنین آمده: خواجه ماجد، ناخدا خورشید را لو می‌دهد و بار قاچاق لنج ناخدا به آتش کشیده می‌شود. دلالی به نام فرحان که می‌خواهد چند فراری سیاسی را از مرز آبی عبور دهد وارد بندر می‌شود و با ناخدا خورشید تماس می‌گیرد. در این میان، چند تبعیدی نیز از فرحان می‌خواهند که اسباب فرار آنان را فراهم کند. به این ترتیب، پای ناخدا به ماجراهای جدیدی کشیده می‌شود.

«ناخداخورشید» سال ۱۳۶۶ برنده جایزه یوزپلنگ نقره‌ای جشنواره لوکارنو شد و در جشنواره فجر سال ۱۳۶۵ هم برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد (داریوش ارجمند) و برنده بهترین بازیگر نقش دوم مرد (سعید پورصمیمی) شد. البته در بخش بهترین فیلم،  بهترین کارگردانی،  بهترین موسیقی،  بهترین فیلم‌برداری و بهترین بازیگر نقش دوم مرد برای فتحعلی اویسی نامزد دریافت جایزه بود.

نسخه‌ای از این فیلم سینمایی چند سال قبل در فیلمخانه ملی ایران مرمت شده و قرار است فردا، چهارشنبه هشتم مردادماه در قالب برنامه «سینمای ایران برای وطن» از ساعت ۱۶ در موزه سینما نمایش داده شود. سپس در ساعت ۱۸ نشست بررسی و نقد فیلم با اجرای حمیدرضا مدقق برگزار خواهد شد.     

این برنامه در روزهای گذشته به فیلم‌های «خانه دوست کجاست؟» ساخته عباس کیارستمی، «شیرسنگی» ساخته مسعود جعفری‌جوزانی، «گیلانه» ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب اختصاص پیدا کرده و امروز، سه‌شنبه هفتم مردادماه نیز با نمایش «سرزمین خورشید» احمدرضا درویش همراه است.

سینمای ایران برای وطن» که توسط سازمان سینمایی برپا شده، از روز شنبه ۱۱ مردادماه با اکران همزمان این فیلم‌ها در سینماهای تهران و چندین شهر آغاز می‌شود.