، پژمان جوزی، رئیس انجمن صنعت ساختمان در نشست خبری با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری کشور اظهار کرد: با وجود نام‌گذاری هفته جاری به عنوان هفته گردشگری، زیرساخت‌های گردشگری کشور هنوز متناسب با ظرفیت‌های موجود توسعه پیدا نکرده است.

رئیس انجمن صنعت ساختمان افزود: مردم در تعطیلات عمدتاً به مقاصد نزدیک سفر می‌کنند که یکی از دلایل آن محدودیت گزینه‌های حمل‌ونقل است؛ در بسیاری از مسیرها زیرساخت ریلی مناسب و کافی وجود ندارد و در بخش حمل‌ونقل هوایی نیز با محدودیت پرواز و قیمت‌های بالا مواجه هستیم.

جوزی با بیان اینکه دولت به تنهایی توان تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز گردشگری را ندارد، گفت: دولت و دستگاه‌های مسئول نه بودجه و توان لازم برای آماده‌سازی هتل‌ها و مجموعه‌های اقامتی مورد نیاز را دارند و نه در عمل اجازه می‌دهند بخش خصوصی متناسب با ظرفیت خود وارد این حوزه شود.

وی ادامه داد: سال‌هاست درباره نقش بخش خصوصی در توسعه اقتصادی صحبت می‌شود، اما زمانی که سرمایه‌گذار برای اجرای یک پروژه واقعی وارد میدان می‌شود، با مجموعه‌ای از موانع و فرآیندهای طولانی اداری مواجه است.

رئیس انجمن صنعت ساختمان با اشاره به وضعیت استان‌های شمالی کشور اظهار کرد: استان‌هایی که باید مقصد سرمایه‌گذاری باشند، به‌ویژه مازندران، در برخی موارد به ایستگاه انتظار سرمایه‌گذار تبدیل شده‌اند.

جوزی افزود: یک توسعه‌گر ممکن است با زمین، سرمایه، طرح، شریک و منابع مالی وارد شمال کشور شود، برای پروژه خود اشتغال ایجاد کند و حتی آمادگی تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز را داشته باشد، اما در نهایت با این پاسخ مواجه می‌شود که پرونده باید به مرکز ارسال شود.

وی گفت: منظور از مرکز، در این موارد شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است؛ جایی که فرآیند تصمیم‌گیری درباره یک پروژه بزرگ می‌تواند به گلوگاه خواب سرمایه تبدیل شود.

رئیس انجمن صنعت ساختمان ادامه داد: در این شرایط، ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان می‌گذرد، سرمایه‌گذار بلاتکلیف می‌ماند، هزینه ساخت افزایش پیدا می‌کند و قیمت‌ها تغییر می‌کند؛ در نتیجه شرایط اقتصادی پروژه نیز تغییر کرده و حتی ممکن است طرحی که در زمان ارائه توجیه اقتصادی داشته، دیگر از نظر اقتصادی قابل اجرا نباشد.

جوزی تصریح کرد: نتیجه این فرآیند آن است که پروژه‌هایی که می‌توانند برای استان سرمایه، اشتغال و فعالیت اقتصادی ایجاد کنند، روی کاغذ باقی می‌مانند و سرمایه‌گذار نیز زمان مشخصی برای دریافت تصمیم نهایی در اختیار ندارد.

وی تأکید کرد: مسئله صرفاً مشکل یک سرمایه‌گذار نیست، بلکه به نظام تصمیم‌گیری توسعه مربوط می‌شود؛ در حالی که از استان‌ها انتظار جذب سرمایه و توسعه داریم، بخشی از اختیار تصمیم‌گیری درباره پروژه‌های بزرگ همچنان خارج از استان باقی مانده است.

رئیس انجمن صنعت ساختمان گفت: از استاندار انتظار داریم سرمایه‌گذار جذب کند، از مدیرکل گردشگری می‌خواهیم پروژه تعریف کند، از شهرداری انتظار توسعه شهری داریم و از دستگاه‌های استانی می‌خواهیم اشتغال ایجاد کنند؛ اما وقتی یک پروژه بزرگ و واقعی وارد استان می‌شود، بخش مهمی از اختیار تصمیم‌گیری از استان خارج می‌شود.

جوزی با اشاره به سیاست واگذاری اختیارات به استانداران خطاب به رئیس‌جمهور اظهار کرد: اگر قرار است اختیارات هر استان به استانداران واگذار شود، باید مشخص شود دامنه این اختیارات تا کجاست و چرا ابرپروژه‌هایی که می‌توانند زمینه‌ساز جذب سرمایه و رونق اقتصادی باشند، خارج از اختیار استانداری تصمیم‌گیری می‌شوند.

وی افزود: پروژه‌های بزرگ پس از بررسی و موافقت در استان، در برخی موارد در شورای عالی شهرسازی و معماری متوقف می‌شوند؛ در حالی که اگر استان مسئول توسعه است، باید اختیار متناسب با این مسئولیت را نیز در اختیار داشته باشد.

جوزی در ادامه با تأکید بر اینکه مشکل شمال کشور کمبود زمین نیست، گفت: مسئله اصلی نحوه استفاده از زمین و مدل توسعه است و اگر ساخت‌وساز در شمال بدون برنامه ادامه پیدا کند، نتیجه آن توسعه پایدار نخواهد بود.

وی افزود: توسعه پراکنده به معنای افزایش هزینه‌های زیرساختی است؛ هر قطعه زمین به راه دسترسی و شبکه آب، فاضلاب و برق نیاز دارد و باید برای آن پارکینگ و خدمات شهری نیز تأمین شود.

رئیس انجمن صنعت ساختمان تصریح کرد: در نهایت شهر و طبیعت باید هزینه این پراکندگی و توسعه بی‌برنامه را پرداخت کنند.

جوزی با انتقاد از نگاه منفی به بلندمرتبه‌سازی در برخی مناطق اظهار کرد: باید میان تراکم هوشمند و تراکم بی‌ضابطه تفاوت قائل شد. اگر برای ایجاد ظرفیت اقامتی یک پروژه، به جای یک مجموعه متراکم، صدها ویلای پراکنده احداث شود، مشخص نیست که این مدل چه مزیتی برای محیط زیست یا زیرساخت‌های شهری دارد.

وی ادامه داد: می‌توان در یک محدوده مشخص، یک مجموعه گردشگری متراکم ایجاد کرد و در مقابل، بخش بیشتری از زمین را برای فضای سبز، محوطه طبیعی و خدمات عمومی آزاد گذاشت. این رویکرد می‌تواند نمونه‌ای از تراکم هوشمند باشد. 

هدف توسعه شمال باید گردشگری باشد نه فروش زمین

رئیس انجمن صنعت ساختمان با طرح این پرسش که هدف از توسعه شمال کشور چیست، گفت: باید مشخص کنیم هدف، فروش زمین است یا ایجاد صنعت گردشگری.

جوزی افزود: یک مجموعه گردشگری و هتل صرفاً یک ساختمان نیست؛ این مجموعه به نیروی انسانی، رستوران، خدمات تفریحی، حمل‌ونقل، مدیریت و زنجیره‌ای از تأمین‌کنندگان نیاز دارد و می‌تواند گردشگر را به مشتری دائمی تبدیل کند.

وی خاطرنشان کرد: ایجاد چنین زنجیره‌ای به معنای ایجاد اشتغال، گردش مالی، درآمد پایدار، پرداخت مالیات و رونق کسب‌وکارهای محلی است و باید میان ساخت‌وساز صرف و توسعه واقعی صنعت گردشگری تفاوت قائل شد.

جوزی درباره موانع سرمایه‌گذاری نیز گفت: سرمایه‌گذار بیش از آنکه از «نه» بترسد، از «شاید» بی‌پایان هراس دارد.

وی افزود: اگر قانون اجازه اجرای پروژه‌ای را نمی‌دهد، باید صریح و در یک فرآیند مشخص اعلام شود که امکان اجرای آن وجود ندارد؛ اما اگر اجرای پروژه امکان‌پذیر است، سرمایه‌گذار نباید سال‌ها در انتظار تصمیم باقی بماند.

رئیس انجمن صنعت ساختمان با اشاره به موضوع پنجره واحد خدمات اظهار کرد: اگر از پنجره واحد صحبت می‌کنیم، باید پنجره واحد واقعی باشد؛ به این معنا که سرمایه‌گذار یک بار پرونده ارائه کند، زمان مشخص رسیدگی را بداند، دستگاه مسئول مشخص باشد و پاسخ در مهلت تعیین‌شده صادر شود.

جوزی تصریح کرد: اگر دستگاهی با یک پروژه مخالفت دارد، باید مخالفت خود را مستند به قانون و در یک بازه زمانی مشخص اعلام کند. چنین فرآیندی به معنای ایجاد محیط کسب‌وکار قابل پیش‌بینی است.

وی ادامه داد: نمی‌توان به مردم گفت ویلا نسازند، به سرمایه‌گذار گفت ساخت‌وساز نکند و همزمان مسیر ساخت هتل، مجموعه گردشگری و پروژه‌های بزرگ را آن‌قدر دشوار کرد که عملاً اجرای پروژه‌های بزرگ امکان‌پذیر نباشد.

رئیس انجمن صنعت ساختمان گفت: شمال ایران نیازمند تغییر نگاه در مدل توسعه است؛ باید از خردشدن زمین به سمت تجمیع اراضی و از پرونده‌های بلاتکلیف به سمت زمان‌بندی شفاف برای صدور مجوز حرکت کنیم.

وی افزود: این موضوع صرفاً تغییر در شیوه ساخت‌وساز نیست، بلکه به مدل حکمرانی توسعه مربوط می‌شود.

جوزی اظهار کرد: یک مسیر می‌تواند ادامه وضعیت موجود، شامل قطعه‌قطعه شدن زمین‌ها، توسعه پراکنده، افزایش هزینه خدمات، پروژه‌های کوچک و فرآیندهای طولانی باشد؛ در مقابل، می‌توان با تجمیع زمین، توسعه متراکم و برنامه‌ریزی‌شده، اجرای پروژه‌های بزرگ، حفظ بخش بیشتری از اراضی طبیعی، ایجاد اشتغال پایدار و تصمیم‌گیری شفاف در استان‌ها، مدل دیگری را دنبال کرد.

وی در پایان گفت: اگر هدف تبدیل شمال ایران به یک مقصد بزرگ گردشگری و همزمان حفظ محیط زیست است، باید پذیرفت که مانع توسعه همیشه کمبود سرمایه نیست و طولانی‌شدن فرآیند تصمیم‌گیری نیز می‌تواند سرمایه را برای سال‌ها متوقف کند؛ بنابراین کوتاه‌شدن مسیر تصمیم‌گیری و ایجاد فرآیند شفاف برای صدور مجوز، پیش‌شرط ورود سرمایه به پروژه‌های بزرگ ساختمانی و گردشگری است.