، نشست خبری مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران به مناسبت هفته صرفه‌جویی در مصرف آب، بیش از آنکه ارائه مجموعه‌ای از آمار و ارقام باشد، روایت چالش‌های انباشته شده در یکی از مهم‌ترین استان‌های گردشگرپذیر کشور بود؛ استانی که اگرچه از مواهب طبیعی فراوانی برخوردار است، اما در حوزه تأمین آب پایدار با چالش‌های جدی روبه‌روست.

بهزاد برارزاده با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در برنامه‌ریزی و تخصیص اعتبارات، گفت: مازندران به واسطه میزبانی سالانه حدود ۱۷ میلیون مسافر و جمعیت شناور چند میلیونی، دیگر صرفاً یک استان نیست و باید با نگاه ملی دیده شود؛ چرا که زیرساخت‌های فعلی آن برای جمعیتی حدود ۳.۵ میلیون نفر طراحی شده است.

وی ادامه داد : مازندران سال‌هاست با یک تناقض آشکار مواجه است؛ استانی که در ذهن بسیاری از مردم با باران، رودخانه و جنگل شناخته می‌شود، امروز به دلیل رشد جمعیت شناور، افزایش مصرف، وابستگی به منابع زیرزمینی و کمبود زیرساخت‌ها، در زمره استان‌های دارای تنش آبی قرار گرفته است.

 برارزاده  در این نشست با اشاره به شرایط خاص استان اظهار کرد: در ایام تعطیلات و مناسبت‌های مختلف، جمعیت مازندران گاه به بیش از ۱۰ میلیون نفر می‌رسد، در حالی که زیرساخت‌های موجود برای جمعیت ثابت حدود ۳.۵ میلیون نفر طراحی شده‌اند.

وی افزود: مردم مازندران در همه ایام سال بار میزبانی از میلیون‌ها مسافر را بر دوش می‌کشند و طبیعی است که تأمین زیرساخت‌های متناسب با این شرایط نیز باید با نگاه ملی دنبال شود.

وابستگی ۸۲ درصدی به آب‌های زیرزمینی

یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح شده در این نشست، وابستگی بالای مازندران به منابع آب زیرزمینی بود؛ موضوعی که از نگاه کارشناسان می‌تواند آینده منابع آبی استان را با مخاطرات جدی مواجه کند.

بر اساس آمارهای ارائه شده، ۸۲ درصد آب آشامیدنی مازندران از منابع زیرزمینی و تنها ۱۸ درصد از منابع آب سطحی تأمین می‌شود. در حال حاضر تأمین آب شرب استان از طریق ۷۵۸ حلقه چاه و حدود ۴۰۰ دهنه چشمه انجام می‌شود و بخش قابل توجهی از آبخوان‌های استان نیز با مشکلاتی نظیر شوری، وجود آهن و منگنز و افت کیفیت منابع مواجه هستند.

مدیرعامل آبفای مازندران با تأکید بر ضرورت حفاظت از سفره‌های زیرزمینی گفت: افزایش سهم آب‌های سطحی در تأمین آب شرب استان، مهم‌ترین راهبرد آبفا برای دستیابی به پایداری منابع آبی در سال‌های آینده است.

۴۴ شهر درگیر تنش آبی

اگرچه مازندران از استان‌های پربارش کشور به شمار می‌رود، اما توزیع نامتوازن منابع و فشار ناشی از افزایش مصرف موجب شده بخش قابل توجهی از شهرهای استان درگیر تنش آبی باشند.

برارزاده اعلام کرد: در حال حاضر ۴۴ شهر مازندران با تنش آبی مواجه‌اند و از این تعداد، ۱۹ شهر در وضعیت بحرانی و اضطراری قرار دارند.

وی افزود: برای رفع این مشکلات، برنامه‌های مدیریت تنش آبی تدوین شده و نیازهای مناطق مختلف استان در قالب «کتابچه تنش آبی» احصا شده است تا از ظرفیت اعتبارات ملی، استانی و منابع ویژه برای اجرای پروژه‌های اولویت‌دار استفاده شود.

جهش پروژه‌های عمرانی در حوزه آب و فاضلاب

مدیرعامل آبفای مازندران از اجرای یک‌هزار و ۲۳۵ پروژه در حوزه آب و فاضلاب استان خبر داد و گفت: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، تعداد این پروژه‌ها تا سال ۱۴۰۶ به دو هزار و ۵۰۰ پروژه افزایش خواهد یافت.

به گفته وی، این پروژه‌ها شامل توسعه شبکه‌های آبرسانی، احداث مخازن ذخیره، اصلاح خطوط انتقال، حفر و تجهیز چاه‌ها، اجرای طرح‌های محرومیت‌زدایی و تکمیل پروژه‌های فاضلاب است.

با این حال، برارزاده معتقد است تحقق این اهداف بدون افزایش سهم مازندران از اعتبارات ملی و توجه ویژه دولت به شرایط خاص استان امکان‌پذیر نخواهد بود.

هدررفت آب در شبکه فرسوده

فرسودگی شبکه‌های توزیع آب همچنان یکی از چالش‌های اصلی استان محسوب می‌شود و بر اساس آمارهای ارائه شده، حدود پنج هزار و ۳۰۰ کیلومتر از شبکه آبرسانی مازندران فرسوده است و برای اصلاح و بازسازی آن بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

نتیجه این فرسودگی، هدررفت حدود ۱۵ درصد از آب تولیدی استان است؛ رقمی که بخش قابل توجهی از آن ناشی از نشت‌های نامرئی و فرسودگی خطوط انتقال و شبکه‌های توزیع است.

مصرف فراتر از الگوی استاندارد

آمارهای آبفای مازندران نشان می‌دهد سرانه مصرف آب در استان همچنان بالاتر از استانداردهای تعیین شده است و در حالی که الگوی مصرف بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ لیتر در شبانه‌روز تعیین شده، میانگین مصرف در شهرهای مازندران ۱۹۱ لیتر و در روستاها ۲۱۳ لیتر است.

همچنین ۶۳ درصد مشترکان خانگی بیش از الگوی مصرف، آب استفاده می‌کنند؛ موضوعی که ضرورت فرهنگ‌سازی و اجرای پویش‌هایی نظیر «هر خانه یک مخزن» را بیش از پیش نمایان می‌کند.

توسعه فاضلاب؛ فاصله تا نقطه مطلوب

در کنار چالش‌های تأمین آب، وضعیت فاضلاب نیز از دغدغه‌های مهم استان به شمار می‌رود و در حالی که میانگین پوشش فاضلاب در کشور حدود ۵۷ درصد است، این شاخص در مازندران به حدود ۲۳ درصد می‌رسد و هرچند طی سال‌های اخیر روند توسعه زیرساخت‌های فاضلاب شتاب گرفته و ۱۸ طرح در این بخش در دست اجرا قرار دارد، اما همچنان فاصله قابل توجهی تا میانگین کشوری وجود دارد.

مدیرعامل آبفای مازندران از آماده شدن چندین پروژه بزرگ تصفیه‌خانه فاضلاب با ارزش چند هزار میلیارد تومانی خبر داد و گفت : امیدواریم با تأمین منابع مالی، روند توسعه این بخش سرعت بیشتری بگیرد و آنچه از مجموعه اظهارات مدیرعامل آبفای مازندران برمی‌آید، صرفاً مطالبه برای افزایش بودجه نیست؛ بلکه درخواست برای تغییر نگاه به استانی است که بخش مهمی از بار گردشگری کشور را بر دوش می‌کشد. 

به گزارش خبرگزاری موج ، استانی که در بسیاری از ایام سال جمعیتی چند برابر ظرفیت خود را میزبانی می‌کند، نمی‌تواند تنها با شاخص جمعیت ثابت مورد ارزیابی قرار گیرد و از این رو، تأمین آب پایدار، حفاظت از منابع زیرزمینی، توسعه شبکه‌های فاضلاب و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها، بیش از آنکه یک مطالبه استانی باشد، ضرورتی ملی برای حفظ پایداری یکی از مهم‌ترین استان‌های کشور است.