، محمدحسین فیروزی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان، در نشست خبری با خبرنگاران، با اشاره به آغاز هفته کتاب گفت: همزمان با سراسر کشور، بیش از دو هزار رویداد فرهنگی، کتابخانه‌ای و فرا کتابخانه‌ای در استان فارس برنامه‌ریزی شده است. برنامه‌ریزی این رویدادها از حدود یک ماه گذشته آغاز شده و هدف آن، رقم زدن هفته‌ای متفاوت و منسجم در سراسر استان است.

وی تأکید کرد: هفته کتاب نباید صرفاً به برگزاری برنامه‌های متعدد محدود شود، بلکه باید بازتاب فعالیت‌های یک‌ساله کتابخانه‌ها باشد. در این دوره، رویکرد نهاد کتابخانه‌ها از کتابخانه‌محوری به جامعه‌محوری تغییر کرده و تلاش می‌شود با توسعه خدمات متناسب با نیاز مردم، مخاطبان بیشتری جذب کتابخانه‌های عمومی شوند. دسترسی عادلانه به کتابخانه‌ها و رویدادهای فرهنگی نیز از اهداف اصلی این رویکرد است.

فیروزی با اشاره به دیدگاه‌های رهبر شهید درباره کتاب و کتابخوانی اظهار کرد: مجموعه‌ای ارزشمند از راهبردها و نقشه راه برای فعالان فرهنگی، به‌ویژه حوزه کتاب، از ایشان به یادگار مانده است که موضوعاتی از تولید، چاپ و انتشار تا توزیع، فروش و ترویج کتاب را دربرمی‌گیرد و بهره‌گیری از این دیدگاه‌ها برای جامعه فرهنگی کشور اهمیت فراوانی دارد.

وی همچنین با یادآوری شهدای جنگ‌های اخیر، از جنگ دوازده‌روزه تا جنگ رمضان، گفت: از میان بیش از ۲۳۰ شهید این ایام در استان فارس، ۳۴ نفر عضو کتابخانه‌های عمومی بوده‌اند. از هفته دفاع مقدس، دیدار با خانواده این شهدا و تکریم آنان آغاز شده است.

وضعیت زیرساخت‌های کتابخانه‌ای فارس

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی فارس با اشاره به فعالیت ۲۷۵ کتابخانه عمومی در استان گفت: این کتابخانه‌ها در مجموع ۳۴۳ نقطه خدمتی ثابت و سیار را پوشش می‌دهند. پنج کتابخانه سیار نیز هرکدام به ۶ تا ۸ نقطه روستایی خدمات ارائه می‌کنند. از مجموع کتابخانه‌ها، ۵۴ کتابخانه مشارکتی، پنج کتابخانه سیار و یک کتابخانه مستقل هستند.

وی افزود: ۲۴۰ سالن مطالعه خصوصی نیز در استان فعالیت دارند که بیش از هزار و ۵۰۰ صندلی در اختیار مخاطبان قرار داده‌اند. فارس از نظر تعداد سالن‌های مطالعه دارای مجوز، تعداد کتابخانه‌ها و نقاط خدمتی، رتبه دوم کشور را دارد و از استان‌های پیشتاز در حوزه زیرساخت است. توسعه نسل جدید کتابخانه‌ها از طریق ایجاد، بازسازی و بازطراحی نیز در دستور کار قرار دارد.

افتتاح ۱۴ کتابخانه و فعالیت ۳۹ پروژه جدید

فیروزی با اشاره به عملکرد دولت چهاردهم بیان کرد: از ابتدای این دولت تاکنون، با حمایت استاندار، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و مدیران استان، ۱۴ کتابخانه جدید افتتاح شده که در مجموع ۵۹ نقطه خدمت را پوشش می‌دهند. این تعداد، بیشترین آمار افتتاح کتابخانه در میان استان‌های کشور است.

وی ادامه داد: در حال حاضر ۳۹ پروژه کتابخانه‌ای فعال در فارس وجود دارد که بیشترین تعداد پروژه در حال اجرا در کشور محسوب می‌شود. این پروژه‌ها با حمایت دولت، مشارکت خیرین و مدل‌های مختلف تعاملی برای توسعه متوازن کتابخانه‌ها دنبال می‌شوند.

جزئیات ۲ هزار و ۱۹۸ برنامه هفته کتاب

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی فارس درباره برنامه‌های هفته کتاب گفت: در مجموع ۲ هزار و ۱۹۸ رویداد و برنامه پیش‌بینی شده که شامل بیش از ۷۰۰ برنامه کودک، ۱۱۰ نمایشگاه و فروشگاه کتاب، ۱۴۷ جلسه مطالعاتی، ۵۷ محفل ادبی، ۱۴۷ کارگاه آموزشی، ۱۶۸ نشست کتابخوان، بیش از ۸۰ مسابقه کتابخوانی، بیش از ۵۰ جلسه نقد و بررسی و بیش از ۳۴ برنامه رونمایی کتاب است.

به گفته وی، نمایشنامه‌خوانی، مشاوره و برنامه‌های مناسبتی نیز از دیگر رویدادهای پیش‌بینی‌شده هستند که تا پایان آبان‌ماه در کتابخانه‌های استان برگزار خواهند شد.

فیروزی هدف اصلی این برنامه‌ها را افزایش حضور مستمر مردم در کتابخانه‌ها دانست و گفت: ایجاد اعضای وفادار و افزایش استفاده از خدمات کتابخانه‌ای اهمیت زیادی دارد. در همین راستا، خدماتی مانند کتابخانه اشیا، بخش خردمندان، بخش‌های ویژه نوجوانان و تالار علم طراحی شده‌اند تا نیازهای متنوع مخاطبان پاسخ داده شود و حضور آنان در کتابخانه‌ها استمرار پیدا کند.

رشد شش‌ برابری اعتبارات و افزایش پروژه‌ها

فیروزی با اشاره به حمایت‌های استاندار فارس اظهار کرد: بر اساس گزارش استاندار، اعتبارات کتابخانه‌های استان در دولت فعلی بیش از شش برابر افزایش یافته است. همچنین اعتبارات سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ بیش از ۹۰ درصد رشد داشته و حمایت فرمانداران، نمایندگان و مدیران ارشد استان برای تأمین اعتبارات بیشتر ادامه دارد.

وی درباره روند پروژه‌ها نیز گفت: چهار سال قبل، ۵۷ پروژه داشتیم و امروز ۳۹ پروژه فعال در استان در حال اجراست. سهم پروژه‌ها از ۲۹ درصد به ۶۵ درصد رسیده که نشان‌دهنده ۳۵ واحد رشد است. با وجود اینکه ساخت کتابخانه مستقیماً از وظایف قانونی نهاد نیست، به دلیل کم‌توجهی گذشته به این حوزه، برای توسعه زیرساخت‌ها وارد عمل شده‌ایم؛ چراکه ایجاد زیرساخت مناسب زمینه ترویج کتابخوانی را فراهم می‌کند.

او با اشاره به کتابخانه فرشتگان میناب افزود: این کتابخانه توسط شهرداری شیراز ساخته و توسط مجموعه کتابخانه‌های عمومی تجهیز و افتتاح شده است. همچنین زیرساخت کتابخانه‌ای در منطقه جنوب شرق شیراز تقریباً هفت برابر توسعه یافته است.

فیروزی استقبال از کتابخانه هوشمند فرشتگان را نیز قابل‌توجه دانست و گفت: در ۲۰ روز نخست بهره‌برداری، ۹۰۰ نفر عضو این کتابخانه شده‌اند؛ در حالی که کتابخانه‌های جدید معمولاً پس از یک سال به چنین آماری می‌رسند و پیش‌بینی می‌شود تعداد اعضای فرشتگان در حدود یک ماه به هزار نفر برسد.

پروژه‌های آماده افتتاح و کتابخانه مرکزی لار

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی فارس درباره پروژه‌های امسال گفت: از ۱۳ پروژه‌ای که برای افتتاح در سال جاری اعلام آمادگی کرده بودند، تاکنون سه پروژه افتتاح شده‌اند و ۱۰ پروژه دیگر نیز در مرحله تأمین اعتبار برای تجهیز قرار دارند.

وی ابراز امیدواری کرد کتابخانه مرکزی لار پس از ۱۷ سال تا پایان سال به بهره‌برداری برسد و افزود: این کتابخانه با زیربنای ۲ هزار و ۳۰۰ مترمربع، از بزرگ‌ترین کتابخانه‌های جنوب کشور خواهد بود. تجهیز آن از ابتدای سال آغاز شده و بیش از ۶۰ درصد تجهیزات مورد نیاز وارد پروژه شده است.

تأمین منابع جدید و خرید بیش از ۴۷ هزار نسخه کتاب

فیروزی درباره تأمین منابع کتابخانه‌ها گفت: در سال جاری طرح «شهرزاد» برای خرید رمان و آثار ادبیات داستانی با انتخاب کتابداران اجرا شده است؛ زیرا کتابداران به دلیل ارتباط مستقیم با مراجعه‌کنندگان، شناخت بیشتری از نیازهای مطالعاتی آنان دارند.

وی طرح‌های «تاک»، «قایق کاغذی»، «فارس کوچک» و «سروش» را از دیگر برنامه‌های تأمین منابع معرفی کرد و افزود: در طرح سروش پنج هزار جلد و در طرح شهرزاد نیز پنج هزار جلد کتاب تأمین شده است. طرح قایق کاغذی به کتاب‌های کودک اختصاص دارد.

او ادامه داد: منابع کتابخانه‌ها از طریق ارسال کتاب توسط نهاد بر اساس درجه‌بندی کتابخانه‌ها، طرح‌های ملی با انتخاب کتابداران، طرح‌های استانی متناسب با نیاز مخاطبان و خرید آثار نویسندگان بومی تأمین می‌شود. آثار نویسندگان استان نیز هر سه ماه یک‌بار در کمیته تخصصی بررسی و برای خرید انتخاب می‌شوند.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی فارس مجموع خرید منابع از ابتدای سال تاکنون را ۴۷ هزار و ۳۲۰ نسخه اعلام کرد و گفت: این آمار جدا از کتاب‌های اهدایی شهروندان، نویسندگان و ناشران است که بخش قابل‌توجهی از منابع کتابخانه‌ها را تشکیل می‌دهند.

عضویت سراسری و هزینه استفاده از کتابخانه‌ها

فیروزی با اشاره به امکان عضویت سراسری گفت: از دو ماه گذشته، امکان عضویت رایگان برای همه مردم با ارائه کد ملی و مراجعه به سامانه فراهم شده است. افراد می‌توانند با این عضویت از هر کتابخانه یک کتاب به امانت بگیرند و برای دریافت تعداد بیشتری کتاب باید عضو کتابخانه شوند.

وی درباره هزینه عضویت نیز گفت: حق عضویت سالانه در کتابخانه‌های استان از کمتر از ۱۰۰ هزار تومان آغاز می‌شود و در تعداد محدودی از کتابخانه‌ها به ۴۰۰ هزار تومان می‌رسد که شامل خدمات یک‌ساله کتابخانه است.

توسعه خدمات دیجیتال و راه‌اندازی امانت الکترونیکی

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی فارس در پایان به برنامه‌های دیجیتال نهاد اشاره کرد و گفت: تحول دیجیتال در بخش‌های اداری و کتابخانه‌ای دنبال می‌شود. پلتفرم «هدان» نیز از سال گذشته برای ساماندهی اهدای کتاب و تجهیزات به کتابخانه‌ها مورد استفاده قرار گرفته و استان فارس در این سامانه حضور دارد.

وی درباره باشگاه «همخوان» در اپلیکیشن نهاد کتابخانه‌ها افزود: در هفته گذشته بیش از ۱۰ هزار نفر به این باشگاه پیوسته‌اند. همخوان با هدف ایجاد باشگاه کتابخوانی اعضای کتابخانه‌های عمومی فعالیت خود را از هفته کتاب آغاز می‌کند و جشنواره پاییزی آن نیز جوایزی به ارزش ده‌ها میلیون تومان دارد.

فیروزی همچنین از راه‌اندازی پلتفرم امانت دیجیتال کتاب خبر داد و گفت: احتمالاً نسخه اولیه این سامانه در هفته کتاب رونمایی می‌شود. برخلاف بسیاری از سکوهای موجود که کتاب‌های دیجیتال را به فروش می‌رسانند، نهاد کتابخانه‌ها به دنبال فراهم کردن امکان امانت نسخه دیجیتال کتاب برای مخاطبان است.