، رجب طیب اردوغان در تماس تلفنی با دونالد ترامپ خواستار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش میان آمریکا و ایران شده و آمادگی آنکارا را برای حمایت از روند صلح را اعلام کرده است. همزمان، رویترز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی نوشت تهران در صورت شکست دیپلماسی و ادامه بن‌بست، سیاست خود را از حالت دفاعی به «کاملاً تهاجمی» تغییر خواهد داد و برای شکستن محاصره دریایی آمریکا دست به اقدام نظامی خواهد زد.

اردوغان در این تماس که پس از پایان مهلت ۶۰ روزه یادداشت تفاهم اسلام‌آباد انجام شد، بر ضرورت بازگشت طرفین به مسیر مذاکره تأکید کرد و نقش ترکیه را به‌عنوان یکی از بازیگران منطقه‌ای علاقه‌مند به ثبات خاورمیانه یادآور شد. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده که تنش‌ها بر سر تنگه هرمز و محاصره دریایی بنادر ایران همچنان ادامه دارد و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی با بن‌بست مواجه شده است.

در مقابل این دعوت دیپلماتیک، پیام مقام ارشد ایرانی به رویترز نشان‌دهنده ارزیابی واقع‌بینانه تهران از وضعیت کنونی است. این مقام تأکید کرد نهادهای ایرانی باید برای تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز و منطقه وسیع‌تر آماده باشند، زیرا ایران آمادگی دارد تصمیم‌های دشوار اتخاذ کند و در صورت شکست دیپلماسی، یک حمله نظامی «به‌موقع و دقیق» برای شکستن محاصره دریایی آمریکا انجام دهد. وی همچنین اعلام کرد تهران مهلتی چند هفته‌ای برای اجرای کامل مفاد تفاهم از سوی آمریکا تعیین کرده و منتظر طولانی شدن محاصره نخواهد ماند. این مهلت از طریق میانجی‌گران به واشنگتن و کشورهای منطقه ابلاغ خواهد شد.

این هشدار در شرایطی بیان شده که آمریکا پس از پایان مهلت ۶۰ روزه، تمدید توافق موقت را رد کرده و ترامپ حتی تهدید کرده اگر عمان در مسیر بازگشایی تنگه هرمز «مانع‌تراشی» کند، آن را هدف قرار خواهد داد. از نگاه تهران، ادامه این رویکرد نشان‌دهنده نبود اراده واقعی در واشنگتن برای پایبندی به تعهدات است. تجربه یادداشت تفاهم ژوئن نشان داد که بدون اجرای عملی تعهدات، توافق‌های کاغذی نمی‌توانند مبنای پایدار برای پایان درگیری باشند.

مقام ایرانی در گفت‌وگو با رویترز تصریح کرد ایران محاصره دریایی را به‌طور نامحدود تحمل نخواهد کرد. این موضع با سیاست کلی جمهوری اسلامی همخوانی دارد که همواره بر دفاع از حقوق حاکمیتی خود در تنگه هرمز و مقابله با فشارهای یک‌جانبه تأکید کرده است. در عین حال، تهران مسیر دیپلماسی را به‌طور کامل مسدود ندانسته و مذاکرات جداگانه با عمان درباره مدیریت مسیرهای کشتیرانی در تنگه را ادامه می‌دهد.

تماس اردوغان با ترامپ نشان‌دهنده نگرانی برخی کشورهای منطقه از تداوم تنش و پیامدهای اقتصادی و امنیتی آن است. ترکیه که در دوره‌های مختلف تلاش کرده نقش میانجی ایفا کند، بار دیگر بر ضرورت کاهش تنش تأکید کرده است. با این حال، موضع ایران روشن است: هرگونه پیشرفت دیپلماتیک مشروط به تغییر رفتار آمریکا و اجرای تعهدات قبلی است. بدون این پیش‌شرط، انتظار عقب‌نشینی یا امتیاز یک‌طرفه از تهران واقع‌بینانه نیست.

در مجموع، همزمانی دعوت اردوغان به مذاکره و هشدار مقام ارشد ایرانی درباره آمادگی برای رویکرد تهاجمی، تصویری از وضعیت پیچیده کنونی ارائه می‌دهد. ایران همچنان آمادگی خود را برای حل اختلافات از طریق مذاکره اعلام می‌کند، اما همزمان بر این نکته تأکید دارد که صبر استراتژیک بی‌پایان نیست. ادامه بن‌بست و طولانی شدن محاصره دریایی می‌تواند تهران را به سمت گزینه‌های سخت‌تر سوق دهد. در چنین شرایطی، مسئولیت اصلی برای جلوگیری از تشدید تنش بر عهده طرفی است که تاکنون به تعهدات خود پایبند نبوده است.