، روز گذشته شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان، موضع گیری بسیار متفاوتی در خصوص سوریه ارائه داد که رویکرد می تواند شکل مناسبات دو طرف را تغییر دهد. در این رابطه نعیم قاسم اعلام کرد آمادگی برای دیدار علنی با رهبری جدید سوریه را دراد. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده که پس از سقوط بشار اسد و روی کار آمدن احمد الشرع، روابط سنتی حزب‌الله با دمشق وارد فاز بی‌سابقه‌ای از ابهام و بازتعریف شده است.

قاسم در سخنرانی خود تصریح کرد هیچ مانعی برای برگزاری دیدار علنی میان حزب‌الله و مقامات سوری وجود ندارد و این دیدار در زمان مناسب و با توافق دو طرف برگزار خواهد شد. او با تأکید بر اینکه «سوریه باثبات تکیه‌گاه لبنان است و لبنان باثبات نیز پشتیبان سوریه»، عملاً پیام روشنی ارسال کرد: حزب‌الله حاضر است وارد گفتگوها و دوران جدیدی شود، مشروط بر آنکه منافع مشترک حفظ شود.

این موضع‌گیری از چند جهت اهمیت دارد. نخست آنکه حزب‌الله سال‌ها یکی از اصلی‌ترین بازیگران نظامی حامی اسد در جنگ داخلی سوریه بود. سقوط اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ نه تنها متحد استراتژیک حزب‌الله را از بین برد، بلکه مسیرهای تدارکاتی و عمق استراتژیک آن را نیز با چالش جدی مواجه ساخت. اکنون قاسم با این اظهارات نشان می‌دهد حزب‌الله حاضر نیست در باتلاق خصومت با دمشق جدید گرفتار شود.

دوم آنکه احمد الشرع پیش‌تر اعلام کرده بود سوریه در صورتی که به نفع دو کشور باشد، آماده گفت‌وگو با حزب‌الله است. مواضع متقابل دو طرف نشان می‌دهد هر دو به این نتیجه رسیده‌اند تداوم تنش می‌تواند به زیانشان تمام شود؛ به‌ویژه در شرایطی که اسرائیل همچنان در جنوب لبنان حضور دارد و فشارهای آمریکا و برخی کشورهای عربی برای تضعیف بیشتر حزب‌الله ادامه دارد.

قاسم در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد تند از مذاکرات مستقیم مقامات لبنانی با اسرائیل، این روند را «ننگ و خواری» توصیف کرد و از جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان به عنوان فردی جانبدارانه و تفرقه‌افکن یاد کرد. این بخش از سخنان او نشان می‌دهد حزب‌الله همزمان با باز کردن درهای گفت‌وگو با دمشق، خط قرمز خود در برابر امتیازدهی به اسرائیل را نیز پررنگ‌تر کرده است.

تحلیلگران معتقدند این موضع‌گیری می‌تواند مقدمه‌ای برای تنظیم روابط جدید در مثلث لبنان-سوریه-ایران باشد. در شرایطی که محور مقاومت پس از جنگ اخیر با آمریکا و اسرائیل در حال بازسازی است، حزب‌الله ترجیح می‌دهد به جای تقابل فرسایشی با رهبری جدید سوریه، از ظرفیت‌های احتمالی آن برای حفظ عمق استراتژیک خود استفاده کند. از سوی دیگر، دمشق جدید نیز که هنوز با چالش‌های داخلی و فشارهای بین‌المللی روبه‌رو است، تمایلی به باز کردن جبهه جدید با حزب‌الله ندارد.

بنابراین اظهارات قاسم در واقع پیامی دوگانه است: هم به داخل لبنان که حزب‌الله همچنان بازیگر اصلی معادلات امنیتی است و هم به منطقه که محور مقاومت پس از تغییرات سوریه، در حال تطبیق خود با واقعیت‌های جدید است. اینکه این سیگنال به دیدار عملی منجر شود یا در حد اظهارات باقی بماند، به تحولات میدانی جنوب لبنان، موضع‌گیری‌های اسرائیل و میزان انعطاف دمشق بستگی خواهد داشت. نکته مهم دیگر آنکه هرچه سطح تنش سوریه و حزب الله کمتر شود، بهانه برای مداخله جویی های اسرائیل در نقاط مرزی سوریه و لبنان کمتر خواهد شد.