، از روز دوشنبه (۶ بهمن) رزمایش نظامی تحت عنوان «امنیت ۴» در قطر آغاز شد. کشورهای شرکت‌کننده در این مانور نظامی نیروهای امنیتی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (عربستان، امارات، کویت، بحرین، عمان و قطر) در کنار یگان‌های تخصصی آمریکا هستند. بنا به اخبار منتشر شده محل برگزاری این تمرین نظامی، در دوحه و اطراف کشور قطر است که تا ۱۵ بهمن به مدت ۱۱ روز ادامه خواهد داشت.

هدف از این تمرین نظامی، اجرای بیش از ۷۰ سناریوی عملیاتی مختلف شامل حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، مقابله با تهدیدهای تروریستی، مدیریت بحران، امنیت دریایی و واکنش سریع است. نکته مهم در این راستا، تقویت هماهنگی و یکپارچگی عملیاتی بین نیروهای شرکت‌کننده با ایالات متحده در کنار تبادل تجربه و افزایش آمادگی مشترک در برابر تهدیدهای امنیتی منطقه‌ای است. تمرکز اصلی در این مانور، روی نیروهای ویژه، پلیس، یگان‌های ضدتروریسم و امنیت داخلی و مرزی است و ارتباطی با رزمایش دریایی و یا حضور ناو هواپیمابر آبراهام لینکن ندارد.

با این حال برگزاری این رزمایش آنهم در شرایطی که هر روز ترامپ در حال تهدید نظامی جمهوری اسلامی ایران است و بر حضور نظامی آمریکا و متحدانش در خلیج فارس افزوده می‌شود، را می‌توان در راستای تشدید فشارها بر تهران ارزیابی کرد. طبق آخرین اخبار منتشر شده در کنار حضور ناو آبراهام لینکن، سه ناوشکن موشک‌انداز تاماهاوک با موشک‌های دارای برد ۱۵۰۰ تا ۲ هزار کیلومتری نیز از دریای چین جنوبی به سمت خلیج فارس اعزام شده‌اند. همچنین هواپیماهای سوخت‌رسان بوئینگ، سامانه‌های پدافندی پاتریوت و تاد، در کنار جنگنده‌های اف۱۵ ایگل در منطقه خاورمیانه مستقر شده‌اند که گویای یک برنامه نظامی سنگین آمریکا در این محدوده جغرافیایی است.

در این فضا رزمایش «امنیت ۴» نمی‌تواند یک تمرین نظامی عادی تلقی شود هرچند که تمرکز آن بر حوزه مبارزه با تروریسم و امنیت مرزی و داخلی کشورهای عرب حوزه خلیج فارس است. اما اگر به شکل مراودات نظامی-امنیتی این کشورها با آمریکا نگاهی بیندازیم متوجه می‌شویم این مانور می‌تواند در جهت تقویت هماهنگی‌ها در این فضای پرالتهاب باشد. به نظر می‌رسد واشنگتن پیام تهران را جدی تلقی کرده است. در این رابطه مقامات جمهوری اسلامی از جمله اسماعیل بقائی در واکنش به تهدیدات ترامپ تأکید کرده‌اند پاسخ ایران سخت و فراگیر خواهد بود. واژه فراگیر در کنار اشاره تهران به درگیر شدن با هر کشوری که به حمله آمریکا کمک کند، می‌تواند دلیل اصلی تصمیم ایالات متحده برای برگزاری این رزمایش باشد.

در هر صورت تعدادی از کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس اکنون میزبان نیروهای آمریکایی هستند و اگر ترامپ بخواهد در نهایت تصمیم به حمله بگیرد، باید از این پایگاه‌ها استفاده کند و این برای تهران پذیرفته نیست؛ چنانکه در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز جمهوری اسلامی به پایگاه نظامیان آمریکایی در قطر حمله موشکی کرد.

اما آیا این برگزاری این رزمایش هماهنگی، به معنای قطعی بودن حمله آمریکا به ایران است؟ پاسخ به این پرسش منفی است. ترامپ نشان داده تا آخرین لحظه تصمیم قطعی نمی‌گیرد و اگر هم درک کند آسیب‌ها بیشتر از مزایای یک اقدام است، از برنامه و تصمیم خود عقب نشینی می‌کند. آمادگی ویژه نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی ایران در کنار احتمال درگیر شدن بخشی از منطقه در این جنگ، محاسبات برای کاخ سفید را دشوار کرده است. ضمن اینکه کشورهایی مانند ترکیه و قطر رسماً تلاش می‌کنند جلو هرگونه برخورد نظامی را بگیرند. این میانجی‌گری ها مؤید آن است که هنوز قطعیتی در خصوص جنگ وجود ندارد و استفاده از گزینه دیپلماسی هنوز نیز محتمل است.