، موتورهای کمکی کشتی، قلب برق‌رسانی شناورند و روغن آن‌ها جدی‌تر از آنچه فکر می‌کنیم اهمیت دارد

چرا ژنراتور کمکی روغن مخصوص خودش را می‌خواهد؟

از یک مهندس کشتی بپرسید کدام ماشین روی شناور نباید کار نکند، احتمالاً جواب می‌دهد: برق. موتور اصلی اگر خاموش شود، شناور می‌ایستد؛ اما اگر ژنراتور کمکی متوقف شود، تمام سیستم ناوبری، سرمایش، سامانه‌های ایمنی و بارگیری متوقف می‌شود. به همین دلیل روغن ژنراتور کمکی باید با همان دقتی انتخاب شود که روغن موتور اصلی.

من در این مقاله مثل یک مشاور دلسوز می‌خواهم توضیح دهم چه چیزی ژنراتور کمکی را از موتور اصلی جدا می‌کند، انتخاب روغن با چه معیارهایی انجام می‌شود و چه اشتباهاتی باید پرهیز شوند.

ژنراتور کمکی چه موتوری است؟

ژنراتورهای کمکی کشتی معمولاً موتور دیزل چهارزمانه هستند که محور ژنراتور برق را می‌چرخانند. دور آن‌ها معمولاً ثابت است تا فرکانس برق ثابت بماند. بار آن‌ها اما متغیر است: وقتی شناور در بندر است، بار برقی با وقتی که در دریا حرکت می‌کند متفاوت است، و برخی ژنراتورها فقط به‌عنوان موتور آماده‌باش (Standby) کار می‌کنند.

این موتورها ممکن است با سوخت تقطیری (MGO یا MDO) کار کنند و در برخی کشتی‌ها با سوخت سنگین‌تر. نوع سوخت و همچنین مقررات بنادر و مناطق دریایی که گوگرد سوخت را محدود می‌کنند، تعیین‌کننده انتخاب TBN روغن هستند.

چهار سؤالی که انتخاب روغن را مشخص می‌کنند

۱. سازنده و مدل ژنراتور چیست؟

موتور ژنراتور کمکی ممکن است از همان سازنده موتور اصلی باشد یا از سازنده‌ای دیگر. هر سازنده روغن مجاز و شرایط خود را دارد. پس نمی‌توان فرض کرد روغن موتور اصلی برای ژنراتور هم مناسب است. دفترچه هر دو را بخوانید.

۲. چه سوختی مصرف می‌شود؟

گوگرد سوخت به‌طور مستقیم TBN مورد نیاز را تغییر می‌دهد. اگر ژنراتور با سوخت کم‌گوگرد کار می‌کند، نیاز به TBN پایین‌تر است؛ اگر با سوخت پرگوگرد کار می‌کند، بالاتر. اگر شناور به مناطقی می‌رود که مجبور به تغییر سوخت است، باید از قبل بدانید روغن شما با هر دو سوخت توان کار دارد.

۳. ژنراتور چه الگوی کاری دارد؟

ژنراتوری که همیشه روشن است، با ژنراتوری که مدت‌ها آماده‌باش می‌ماند رفتار متفاوتی دارد. اولی روغن را مصرف می‌کند و دومی روغن را با رطوبت و آلودگی می‌فرساید. موتوری که بیشتر وقت‌ها خاموش است، نیاز به تعویض روغن بر اساس زمان دارد نه فقط ساعت کارکرد.

۴. آیا روغن موتور اصلی و ژنراتور یکی است؟

برخی کشتی‌ها برای هر دو موتور از یک روغن استفاده می‌کنند، مخصوصاً اگر موتور اصلی هم چهارزمانه باشد. این می‌تواند موجودی را ساده‌تر کند، اما فقط وقتی درست است که سازنده هر دو موتور آن را تایید کرده باشد. اگر موتور اصلی دوزمانه است، معمولاً روغن ژنراتور متفاوت است.

جدول تصمیم‌گیری

این جدول راهنمای عمومی است. تصمیم نهایی با دفترچه موتور و نظر کارشناس فنی است.

انتخاب روغن مناسب گام‌به‌گام

1. دفترچه ژنراتور را بگیرید. گرید ویسکوزیته و کلاس کیفی توصیه‌شده را بنویسید.
2. سوخت مصرفی را مشخص کنید. نوع سوخت و درصد گوگرد آن را از تأمین‌کننده سوخت یا گزارش بانکر بگیرید.
3. الگوی کار را مشخص کنید. ساعت کارکرد ماهانه، بار تقریبی و زمان آماده‌باش.
4. برند و نسخه مناسب را انتخاب کنید. نام دقیق محصول و گرید را از دیتاشیت بگیرید.
5. برنامه آنالیز را شروع کنید. اولین نمونه را زود بفرستید تا تازگی روغن جدید را بسنجید.

مشخصات روغن‌های مختلف را در دسته روغن موتور دیزل دریایی مرور کنید و با دفترچه ژنراتورتان تطبیق دهید. از تأمین‌کننده هم مدارک (دیتاشیت و CoA) را بخواهید تا مطمئن باشید محموله با مشخصات مورد نیاز مطابقت دارد.

اگر برند مشخصی مدنظر دارید

بیشتر مهندسان کشتی با یک اسم آشنا سراغ روغن می‌روند: شل، موبیل، توتال، گالف یا کسترول. این طبیعی است. فقط مهم است بدانید هر برند برای موتورهای دریایی چند خانواده محصول دارد، و خانوادهٔ مناسب موتور اصلی لزوماً مناسب ژنراتور کمکی هم نیست. نام دقیق محصول و گرید را از دفترچه و دیتاشیت بگیرید و همان را استعلام کنید. اگر برند مورد نظر موجود نبود، معادل را با مشخصات فنی مقایسه کنید، نه با اسم.

برای اطمینان از اصالت، کد دسته تولید روی بشکه را با مدارک محموله مطابقت دهید، پلمپ درب را ببینید و فاکتور رسمی بگیرید. این کارها مطمئن‌ترین راه برای جلوگیری از خرید کالای نامعتبر هستند.

اشتباهات رایج در انتخاب روغن ژنراتور کمکی

1. کپی کردن روغن موتور اصلی برای ژنراتور بدون تایید سازنده.
2. نداشتن برنامه آنالیز منظم. به‌خصوص در ژنراتورهای آماده‌باش.
3. نادیده گرفتن تغییر سوخت. روغنی که با یک سوخت خوب کار می‌کند، با سوخت دیگر ممکن است دچار مشکل شود.
4. نگهداری بد بشکه‌ها در انبار کشتی. رطوبت و نمک به روغن می‌رسد.
5. مقایسه قیمت بدون مقایسه مشخصات.

اگر می‌خواهید بدانید چه زمانی روغن را عوض کنید، مقاله هر چند ساعت کارکرد روغن موتور دریایی را عوض کنیم؟ مفید است.

جمع‌بندی

ژنراتور کمکی کشتی روغن مخصوص خودش را می‌خواهد: با دفترچه موتور سازگار، با سوخت مصرفی هماهنگ و با الگوی کاری آن متناسب. از دفترچه شروع کنید، سوخت و الگوی کار را مشخص کنید، نام دقیق محصول و گرید را از دیتاشیت بگیرید و با آنالیز دوره‌ای روند را دنبال کنید. با این رویکرد، هم ناوبری و برق‌رسانی شناور در امان می‌ماند و هم هزینه نگهداری کنترل می‌شود.

سوالات متداول

۱. آیا روغن ژنراتور کمکی با روغن موتور اصلی یکی است؟ لزوماً نه. بسته به نوع موتورهای اصلی و کمکی و تاییدیه سازنده‌ها می‌تواند یکی باشد یا نباشد. دفترچه هر دو را بخوانید.

۲. TBN مناسب برای ژنراتور کمکی چقدر است؟ بستگی به نوع موتور و سوخت دارد. از دفترچه و نتیجه آنالیز روغن بگیرید و با کارشناس فنی مشورت کنید.

۳. ژنراتور آماده‌باش هم نیاز به تعویض روغن دارد؟ بله، حتی وقتی کم کار می‌کند. رطوبت و آلودگی با گذشت زمان روغن را تغییر می‌دهند. بهتر است با آنالیز دوره‌ای تصمیم بگیرید.

۴. اگر برند روغن را عوض کنم چه اتفاقی می‌افتد؟ باید سازگاری و تاییدیه جدید را بررسی کنید و بعد از تغییر، نمونه‌گیری را زودتر انجام دهید.

۵. اصالت روغن دریایی را چطور بررسی کنیم؟ کد دسته تولید، پلمپ درب، مدارک (دیتاشیت و CoA) و فاکتور رسمی را بررسی کنید و از تأمین‌کننده بپرسید کالا از چه مسیری تأمین شده است.

پترو تجهیز روانکاران صدرا