،خبرهای مربوط به افزایش قیمت بنزین دوباره به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. انتشار ارقامی مانند بنزین ۱۰ هزار تومانی، کاهش سهمیه کارت سوخت و تغییر نرخ سوم باعث شده بسیاری از دارندگان خودرو ندانند کدام بخش از این خبرها اجرایی شده و کدام بخش هنوز در حد پیشنهاد یا شایعه است.

براساس آخرین اظهارات رسمی، قیمت بنزین سهمیه ای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی تغییر نکرده است. اما سهمیه ماهانه بنزین ۳۰۰۰ تومانی خودروهای شخصی ابتدا از ۱۰۰ به ۷۰ لیتر و سپس به ۵۰ لیتر کاهش یافت. نرخ سوم نیز فعلاً همان ۵۰۰۰ تومان است و تصمیم نهایی برای افزایش دوباره قیمت بنزین جایگاهی اعلام نشده است.

افزایش قیمت بنزین قطعی شد؟

پاسخ این سؤال به این بستگی دارد که منظور از افزایش قیمت، تغییر انجام شده قبلی باشد یا افزایش تازه ای که درباره آن شایعه شده است.

افزایش نرخ سوم قبلاً اجرا شده است

از ۲۲ آذر ۱۴۰۴، نظام عرضه بنزین سه نرخی شد. در این طرح، نرخ بنزین سهمیه ای اول و دوم به ترتیب ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان باقی ماند؛ اما قیمت سوخت گیری با کارت اضطراری جایگاه و مصرف مازاد، به ۵۰۰۰ تومان برای هر لیتر رسید.

بنابراین، افزایش قیمت از ۳۰۰۰ به ۵۰۰۰ تومان برای مصرف مازاد و کارت جایگاه، شایعه نیست و پیش تر اجرا شده است.

افزایش دوباره قیمت هنوز قطعی نیست، درباره ارقامی مانند بنزین ۷۵۰۰ یا ۱۰ هزار تومانی، تا ۱۵ مرداد ۱۴۰۵ مصوبه اجرایی تازه ای اعلام نشده است.

در نتیجه، اصلاح شیوه مدیریت مصرف و سهمیه بندی در دستور کار دولت قرار دارد، اما نرخ تازه ای بالاتر از ۵۰۰۰ تومان هنوز رسماً قطعی و ابلاغ نشده است.

مصوبه دولت این امکان را ایجاد کرده است که نرخ سوخت گیری با کارت اضطراری جایگاه به صورت فصلی بررسی شود؛ بااین حال، هر تغییر باید از مسیر کارگروه مربوط، تأیید رئیس جمهور و ابلاغ رسمی انجام شود.

برای دسترسی به اطلاعات و خدمات مرتبط با محصولات مدیران خودرو، می توانید صفحه اختصاصی این مجموعه را نیز بررسی کنید.

نرخ های جدید بنزین و نحوه سهمیه بندی

سهمیه ۶۰ لیتری بنزین ۱۵۰۰ تومانی برای مرداد ۱۴۰۵ بدون تغییر به کارت های سوخت خودروهای شخصی واریز شد. سهمیه دوم اکنون ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان است. پس از مصرف مجموع این ۱۱۰ لیتر، بنزین موردنیاز با نرخ سوم محاسبه می شود.

آیا سهمیه ۳۰۰۰ تومانی ذخیره می شود؟

خیر. شرکت ملی پخش اعلام کرده است که سهمیه نرخ دوم قابلیت ذخیره و انتقال به ماه بعد را ندارد. بنابراین، مقدار مصرف نشده آن در پایان دوره باقی نمی ماند.

دوره ذخیره سازی سهمیه ۱۵۰۰ تومانی نیز در تغییرات سال ۱۴۰۵ از شش ماه به سه ماه کاهش پیدا کرده و سقف ذخیره آن برای خودروهای سواری شخصی به ۱۸۰ لیتر رسیده است.

بنزین ۵۰۰۰ تومانی برای چه مواقعی است؟

نرخ سوم در شرایط زیر کاربرد دارد:

• سهمیه های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی خودرو تمام شده باشد.
• راننده به جای کارت شخصی از کارت اضطراری جایگاه استفاده کند.
• خودرو براساس مقررات، مشمول سهمیه یارانه ای نرخ اول و دوم نباشد.
• در استان های دارای طرح آزمایشی، لایه سوم کارت سوخت شخصی استفاده شود.

استفاده از نرخ های اول و دوم فقط از طریق کارت سوخت شخصی امکان پذیر است. به همین دلیل، همراه داشتن کارت خودرو از پرداخت نرخ بالاتر جلوگیری می کند.

برنامه دولت برای تغییر سهمیه بنزین

بررسی تصمیم ها و اظهارات رسمی نشان می دهد دولت فقط روی افزایش قیمت تمرکز ندارد و چند روش را برای مدیریت مصرف دنبال می کند.

برای افرادی که هم زمان در حال برنامه ریزی برای خرید خودرو هستند، صفحه شرایط فروش مدیران خودرو امکان بررسی جداگانه طرح ها و اطلاعات فروش این مجموعه را فراهم می کند.

کاهش سهمیه دوم به جای تغییر نرخ آن

مهم ترین تغییر اجراشده، کاهش حجم بنزین ۳۰۰۰ تومانی بوده است. این سهمیه در ابتدای سال ۱۴۰۵ از ۱۰۰ به ۷۰ لیتر رسید و پس از شرایط ایجادشده در بخش تولید و عرضه، به ۵۰ لیتر کاهش پیدا کرد.

در واقع قیمت هر لیتر بنزین نرخ دوم تغییر نکرده، اما مصرف کننده زودتر به نرخ ۵۰۰۰ تومانی می رسد. به همین دلیل، کاهش سهمیه می تواند هزینه ماهانه سوخت را افزایش دهد؛ حتی اگر عدد ۳۰۰۰ تومان ثابت بماند.

انتقال نرخ سوم به کارت سوخت شخصی

یکی دیگر از برنامه ها، کاهش وابستگی به کارت های اضطراری جایگاه است. در طرحی که از استان کرمان آغاز شد، بنزین ۵۰۰۰ تومانی به عنوان «لایه سوم» روی کارت شخصی خودرو قرار گرفت تا راننده پس از پایان دو سهمیه اول، همچنان از کارت خود استفاده کند.

محدود کردن سهمیه مالکان چند خودرو

طبق مصوبه دولت، هر شخص حقیقی دارای چند خودروی سواری شخصی، فقط برای یک خودرو از سهمیه نرخ اول و دوم استفاده می کند. سایر خودروهای او مشمول نرخ سوم می شوند و مالک باید خودروی سهمیه دار را در سامانه مربوط انتخاب کند.

این محدودیت شامل تمام وسایل نقلیه یک شخص نمی شود؛ برای مثال، موتورسیکلت یا خودروی عمومی متعلق به همان فرد در تعریف «چندخودرویی سواری شخصی» قرار نمی گیرد.

حذف سهمیه برخی گروه های خودرویی

براساس مصوبه سه نرخی، خودروهای دولتی به جز آمبولانس، خودروهای مناطق آزاد، خودروهای وارداتی و بخشی از خودروهای نوشماره، سهمیه یارانه ای دریافت نمی کنند و سوخت آن ها با نرخ سوم محاسبه می شود.

در اصلاح بعدی، خودروهای نوشماره تولید داخل با قیمت کارخانه ای کمتر از یک میلیارد تومان از حذف سهمیه مستثنی شدند. ازآنجاکه قیمت کارخانه خودروها تغییر می کند، ملاک باید اطلاعات ثبت شده برای همان خودرو و وضعیت کارت سوخت آن باشد.

کاهش سهمیه چه اثری بر هزینه بنزین دارد؟

برای درک اثر تغییر سهمیه، می توان هزینه مصرف ماهانه یک خودروی مشمول سهمیه عمومی را محاسبه کرد.

مصرف ماهانه ۱۰۰ لیتر

• ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان: ۹۰ هزار تومان
• ۴۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان: ۱۲۰ هزار تومان
• مجموع هزینه: ۲۱۰ هزار تومان

مصرف ماهانه ۱۳۰ لیتر

• ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان: ۹۰ هزار تومان
• ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان: ۱۵۰ هزار تومان
• ۲۰ لیتر با نرخ ۵۰۰۰ تومان: ۱۰۰ هزار تومان
• مجموع هزینه: ۳۴۰ هزار تومان

مصرف ماهانه ۱۶۰ لیتر

• ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان: ۹۰ هزار تومان
• ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان: ۱۵۰ هزار تومان
• ۵۰ لیتر با نرخ ۵۰۰۰ تومان: ۲۵۰ هزار تومان
• مجموع هزینه: ۴۹۰ هزار تومان

پیش از کاهش سهمیه دوم، تمام ۱۶۰ لیتر می توانست با نرخ های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی خریداری شود و هزینه آن ۳۹۰ هزار تومان بود. با ساختار فعلی، هزینه همین مقدار مصرف به ۴۹۰ هزار تومان می رسد؛ یعنی ماهانه ۱۰۰ هزار تومان بیشتر.

این محاسبه برای یک خودروی شخصی مشمول سهمیه است و هزینه خودروهای دوگانه سوز، عمومی، وارداتی، نوشماره یا متعلق به مالکان چندخودرو ممکن است متفاوت باشد.

اگر در کنار هزینه های سوخت و نگهداری، گزینه های خرید خودرو را هم مقایسه می کنید، می توانید شرایط فروش فونیکس را به صورت جداگانه بررسی کنید.

جمع بندی

افزایش دوباره قیمت بنزین هنوز قطعی نشده است. نرخ های فعلی شامل بنزین ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی هستند و دولت اعلام کرده قیمت دو سهمیه اول تغییر نمی کند. بااین حال، کاهش سهمیه دوم به ۵۰ لیتر باعث می شود رانندگان پرمصرف زودتر از بنزین نرخ سوم استفاده کنند.

برنامه دولت در حال حاضر بر کاهش مصرف، استفاده بیشتر از کارت سوخت شخصی، محدودکردن سهمیه چندخودرویی ها و اصلاح نحوه توزیع نرخ سوم تمرکز دارد. هر قیمت تازه باید با مصوبه و اطلاع رسانی رسمی همراه باشد و ارقام منتشرشده در فضای مجازی، پیش از آن قطعی محسوب نمی شوند.