، محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران در همایش روز کارگزار با تأکید بر ضرورت استفاده هدفمند از هوش مصنوعی در بازار سرمایه اظهار کرد: استفاده از این فناوری باید به نتایج ملموس از جمله تحلیل عمیق‌تر، نظارت مؤثرتر و ارائه خدمات شفاف‌تر منجر شود تا زمینه تقویت اعتماد در بازار سرمایه فراهم شود.

وی افزود: اعتماد یکی از نیازهای اساسی در حوزه‌های مختلف کشور است و در بازار سرمایه نیز برای مدیریت صحیح سرمایه و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران اهمیت ویژه‌ای دارد. هوش مصنوعی می‌تواند با پردازش حجم بالای داده‌ها، کیفیت تحلیل و تصمیم‌گیری را ارتقا دهد.

هوش مصنوعی و تغییر مدل فعالیت کارگزاری‌ها

زاهدی با اشاره به تغییرات فناوری در صنعت مالی گفت: سرعت ارائه خدمات در برخی پلتفرم‌های جدید، از جمله پلتفرم‌های فعال در حوزه فروش طلا، به یکی از عوامل مهم رقابت تبدیل شده است و کارگزاری‌ها نیز باید خود را با این تغییرات هماهنگ کنند.

وی ادامه داد: با به رسمیت شناخته شدن دارایی‌های دیجیتال و توسعه رمزدارایی‌ها و رمزارزها، مدل مدیریت دارایی و سرمایه‌گذاری نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. بنابراین بازار سرمایه باید از هم‌اکنون برای این تحول آماده باشد.

رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران تأکید کرد: در تهیه گزارش‌های تحلیلی، حجم زیادی از داده مورد استفاده قرار می‌گیرد و هرگونه خطای عددی یا داده‌ای می‌تواند به خطاهای بعدی در تحلیل و تصمیم‌گیری منجر شود. هوش مصنوعی می‌تواند در این بخش به افزایش دقت و سرعت پردازش اطلاعات کمک کند.

زاهدی با اشاره به نقش هوش مصنوعی در نظارت بر بازار سرمایه اظهار کرد: تعداد هشدارهای صادرشده به تنهایی نمی‌تواند معیار موفقیت ناظر باشد، بلکه هشدار باید متناسب با شواهد و مستنداتی باشد که وقوع یک تهدید یا تخلف را نشان می‌دهد.

وی افزود: در حوزه فناوری اطلاعات نیز صرف افزایش تعداد هشدارها به معنای ارتقای امنیت نیست؛ مسئله اصلی این است که هشدار تا چه اندازه به یک تهدید واقعی مرتبط است. در بازار سرمایه نیز باید کیفیت و اثربخشی نظارت مورد توجه قرار گیرد.

رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران با اشاره به مفهوم «هوش مصنوعی توضیح‌پذیر» گفت: یکی از شاخه‌های مهم هوش مصنوعی، فناوری‌های توضیح‌پذیر و تفسیرپذیر است که علاوه بر ارائه یک پیشنهاد یا نتیجه، دلایل و مستندات رسیدن به آن نتیجه را نیز مشخص می‌کند.

وی ادامه داد: در بازار سرمایه، اگر یک سامانه به سرمایه‌گذار پیشنهاد خرید یا فروش یک سهم را ارائه می‌کند، باید بتواند دلایل این پیشنهاد را نیز توضیح دهد. چنین رویکردی می‌تواند شفافیت تصمیم‌گیری و اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش دهد.

نبود جریان داده، مانع بهره‌گیری از هوش مصنوعی است

زاهدی یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران را فاصله میان داده‌های موجود و فرآیندهای تصمیم‌گیری دانست و گفت: در کشور داده‌های زیادی در سامانه‌های مختلف، صورت‌های مالی و گزارش‌های حسابرسی تولید می‌شود، اما این داده‌ها در بسیاری از موارد با یکدیگر ارتباط ندارند.

وی افزود: یکی از مشکلات جدی، نبود جریان داده میان سامانه‌های مختلف و جزیره‌ای بودن اطلاعات است. زمانی که سامانه‌ها با یکدیگر ارتباط نداشته باشند و داده‌ها نتوانند با هم تبادل شوند، فرآیند تحلیل و تصمیم‌گیری نیز با مشکل مواجه خواهد شد.

رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران تأکید کرد: استفاده از هوش مصنوعی بدون توجه به کیفیت، جامعیت و ارتباط داده‌ها قابل اتکا نیست و برای کاربردی‌سازی این فناوری باید ساختار بازار، شرایط اقتصادی، قوانین و فرآیندهای معاملاتی نیز در طراحی مدل‌ها مورد توجه قرار گیرد.

وی هشدار داد: استفاده از داده‌های نامتجانس یا به‌روزرسانی‌نشده می‌تواند نتیجه تحلیل را مخدوش کند؛ برای مثال نمی‌توان داده‌های تعدیل‌نشده یک شرکت را با داده‌های شرکت دیگر مقایسه کرد یا گزارش اصلاحی امروز را بدون لحاظ تغییرات، وارد فرآیند پیش‌بینی گذشته کرد.

زاهدی با اشاره به محدودیت‌های موجود در بازار سرمایه گفت: توقف نمادها، دامنه نوسان و تفاوت در نقدشوندگی دارایی‌ها باعث می‌شود میان زمان پیش‌بینی و زمان انجام معامله فاصله ایجاد شود و این شکاف باید کاهش یابد.

وی افزود: هرچه فاصله میان تحلیل و امکان اجرای تصمیم سرمایه‌گذاری بیشتر باشد، بخشی از مزیت استفاده از مدل‌های هوشمند از بین می‌رود؛ بنابراین تحول فناوری باید همزمان با اصلاح فرآیندها و مقررات بازار دنبال شود.

هوش مصنوعی تحریم را رفع نمی‌کند اما هزینه محدودیت‌ها را کاهش می‌دهد

رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به کاربرد هوش مصنوعی در تجارت بین‌الملل اظهار کرد: هوش مصنوعی نمی‌تواند تحریم‌ها را برطرف کند و قادر نیست مستقیماً مسائل سیاسی را تغییر دهد، اما می‌تواند هزینه ناشی از محدودیت‌ها را کاهش دهد و کیفیت تصمیم‌گیری را ارتقا دهد.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین نباید از هوش مصنوعی انتظار حل مسائل ساختاری و سیاسی را داشت، بلکه باید از ظرفیت آن برای کاهش هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت تحلیل و مدیریت بهتر ریسک استفاده کرد.

زاهدی تأکید کرد: در بازار سرمایه نیز استفاده مؤثر از هوش مصنوعی زمانی امکان‌پذیر است که داده‌های قابل اتکا در دسترس باشد، سامانه‌ها به یکدیگر متصل شوند و مقررات و فرآیندهای معاملاتی متناسب با تحولات فناوری بازطراحی شوند.