علی نبیان، مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن در نشست خبری با اصحاب رسانه در پاسخ به سؤال خبرنگار اقتصادی خبرگزاری موج درباره ادغام شرکت بازآفرینی شهری ایران با سازمان ملی زمین و مسکن و اینکه آیا بازآفرینی شهری در ساختار جدید به زیرمجموعه سیاست‌های زمین تبدیل می‌شود یا همچنان مأموریتی مستقل با بودجه و اهداف مشخص خواهد داشت، اظهار کرد: این تصمیم با هدف افزایش سرعت اقدامات اجرایی در حوزه حاشیه‌نشینی و بافت‌های فرسوده اتخاذ شده است.

وی افزود: پیش از این، منابع مورد نیاز شرکت بازآفرینی شهری عمدتاً از محل منابع دولتی تأمین می‌شد و این شرکت برای اجرای بخشی از پروژه‌ها نیز به تأمین زمین از سوی سازمان ملی زمین و مسکن نیاز داشت؛ بنابراین محدودیت منابع و فرآیند تأمین زمین، سرعت اجرای پروژه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌داد.

مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن با اشاره به محدودیت منابع دولتی گفت: سال گذشته منابع دولتی شرکت بازآفرینی حدود ۲.۱ همت بود و میزان تخصیص این منابع نیز محدودیت‌های خود را داشت؛ از این رو، برای افزایش سرعت اجرای پروژه‌های بازآفرینی، تصمیم بر ادغام این مجموعه با سازمان ملی زمین و مسکن گرفته شد.

نبیان ادامه داد: هدف این است که تصمیماتی که در ستاد ملی بازآفرینی شهری اتخاذ می‌شود، با سرعت بیشتری وارد مرحله اجرا شود و منابع و زمین مورد نیاز پروژه‌ها نیز با پشتوانه سازمان ملی زمین و مسکن سریع‌تر تأمین شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های مالی و ملکی سازمان ملی زمین و مسکن اظهار کرد: از ابتدای فروردین‌ماه تاکنون حدود ۷ همت منابع برای دهک‌های یک تا چهار تأمین شده است و می‌توان از همین ظرفیت به‌عنوان پشتوانه اجرای طرح‌های بازآفرینی شهری نیز استفاده کرد.

مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن افزود: با مولدسازی زمین‌هایی که در اختیار سازمان قرار دارد، می‌توان منابع لازم برای اجرای پروژه‌های بازآفرینی را تأمین و روند اجرای این طرح‌ها را تسریع کرد.

معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به تجربه همکاری سازمان ملی زمین و مسکن و شرکت بازآفرینی شهری در استان فارس گفت: در شهر فسا، موضوع احداث شهرک اردوگاه مهاجران جنگی سال‌ها بلاتکلیف مانده بود، اما با توافق میان سازمان ملی زمین و مسکن و شرکت بازآفرینی شهری، روند اجرای این پروژه وارد مرحله جدیدی شد.

وی ادامه داد: مقدمات اجرای این پروژه فراهم شده و طرح آن نیز آماده است و تاکنون حدود ۱۰ جلسه مشترک برای پیشبرد این موضوع برگزار شده است.

 تأمین منابع برای پروژه‌های بازآفرینی با مولدسازی زمین

مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن با تأکید بر اینکه ادغام انجام‌شده در چارچوب مصوبه شورای عالی اداری کشور صورت گرفته است، گفت: هدف ما این است که با حضور مجموعه بازآفرینی شهری در سازمان ملی زمین و مسکن، سرعت اجرای پروژه‌های بازآفرینی افزایش یابد و موانع موجود در مسیر اجرای این طرح‌ها کاهش پیدا کند.

نبیان با اشاره به یکی از مصوبات اخیر ستاد ملی بازآفرینی شهری افزود: در یکی از جلسات این ستاد، اجرای یک پروژه فاضلاب در استان خوزستان در دستور کار قرار گرفت که سازمان ملی زمین و مسکن برای اجرای آن حدود ۵۰۰ میلیارد تومان تأمین منابع را برعهده گرفته است.

وی تصریح کرد: با تأمین منابع و استفاده از ظرفیت مولدسازی زمین در سازمان ملی زمین و مسکن، اجرای پروژه‌های بازآفرینی شهری می‌تواند با سرعت بیشتری دنبال شود.

مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن تأکید کرد: رویکرد جدید این سازمان، استفاده از ظرفیت زمین و منابع موجود برای پشتیبانی از پروژه‌های بازآفرینی و تسریع در اجرای طرح‌های مربوط به حاشیه‌نشینی و بافت‌های فرسوده است.

زمین، مسکن و بازآفرینی یکپارچه می‌شوند

در ادامه‌ عبدالرضا گلپایگانی، عضو هیأت‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن درباره ادغام شرکت بازآفرینی شهری ایران با این سازمان اظهار کرد: سازمان ملی زمین و مسکن از مجموعه‌های مهم کشور در حوزه مسکن و مسائل اجتماعی مرتبط با آن است و سال‌ها در این زمینه فعالیت داشته است. شرکت بازآفرینی شهری نیز با هدف بهسازی، نوسازی و ارتقای شرایط سکونت در بافت‌های ناکارآمد شکل گرفته و رویکرد اصلی آن، پیوند اقدامات عمرانی با توانمندسازی ساکنان و فعالیت‌های اجتماعی بوده است.

وی افزود: در سال‌های گذشته تلاش شده است موضوع بهسازی و نوسازی محله‌ها در قالب اقدامات مشترک و با مشارکت دستگاه‌های مختلف دنبال شود، چرا که بازآفرینی شهری صرفاً یک پروژه عمرانی نیست و توانمندسازی مردم و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.

عضو هیأت‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن با بیان اینکه مسکن متناسب برای همه اقشار باید در دستور کار قرار گیرد، گفت: در بافت‌های ناکارآمد، بخش مهمی از سیاست‌ها باید به سمت تأمین مسکن استطاعت‌پذیر برای خانوارهای کم‌درآمد و کم‌توان هدایت شود.

گلپایگانی ادامه داد: در حوزه زمین نیز طی سال‌های اخیر تحولات زیادی رخ داده و این تغییرات، بازنگری در اهداف، فعالیت‌ها، اساسنامه و شیوه کار سازمان ملی زمین و مسکن را ضروری کرده است.

وی تصریح کرد: ادغام سه حوزه زمین، مسکن و بازآفرینی شهری می‌تواند زمینه شکل‌گیری یک رویکرد جدید در وظایف وزارت راه و شهرسازی را فراهم کند؛ رویکردی که در آن موضوعات ساخت شهر، ساخت محله و تأمین مسکن در یک چارچوب منسجم‌تر دنبال شود.

عضو هیأت‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن افزود: این تحول صرفاً به ادغام تشکیلاتی محدود نمی‌شود و قرار است با استفاده از امکانات و ظرفیت‌هایی که امروز سازمان ملی در اختیار دارد، هوشمندسازی و مدیریت مبتنی بر داده نیز در ساختار جدید مورد توجه قرار گیرد.

گلپایگانی گفت: هدف این است که از ظرفیت‌های ایجادشده در نتیجه ادغام زمین، مسکن و بازآفرینی شهری برای ساماندهی بهتر مأموریت‌های وزارت راه و شهرسازی و ارائه خدمات مؤثرتر به مردم استفاده شود.

وی با اشاره به برنامه جدید بازآفرینی شهری اظهار کرد: برنامه این حوزه آماده شده و در بخش بازآفرینی در مقیاس محله، حدود ۳۰ محله در کشور برای آغاز اقدامات شناسایی شده‌اند.

عضو هیأت‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن افزود: برای انتخاب این محله‌ها مجموعه‌ای از معیارها و اولویت‌ها در نظر گرفته شده است و رویکرد جدید از مداخلات صرفاً پلاک‌محور به سمت بازآفرینی در مقیاس محله حرکت می‌کند.

گلپایگانی تأکید کرد: محله باید به‌عنوان یکی از ارکان اصلی بازآفرینی مورد توجه قرار گیرد و استقرار یا شکل‌گیری دفاتر تسهیل‌گری و استفاده از ظرفیت خود ساکنان محله می‌تواند در پیشبرد این رویکرد مؤثر باشد.

وی ادامه داد: در این مدل، هدف تنها نوسازی کالبدی نیست، بلکه بهسازی محله، مشارکت ساکنان و ارتقای شرایط اجتماعی نیز باید همزمان دنبال شود.

گلپایگانی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای اجرای این رویکرد گفت: برای بازنگری در فرآیندها و طراحی مدل جدید بازآفرینی، حدود شش تا هفت ماه مطالعه انجام شده و طرح استقرار دفاتر تسهیل‌گری در محله‌ها نیز تهیه شده است.

وی افزود: در یکی از نمونه‌های این طرح، برای یک زمین متعلق به شرکت بازآفرینی شهری در منطقه ۱۲ تهران، طرحی با هدف تبدیل این زمین به فضای سبز تهیه شده است و مکاتبات لازم برای ارجاع موضوع به کمیسیون ماده ۵ شهرداری منطقه انجام شده است.

عضو هیأت‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن خاطرنشان کرد: طرح معماری این پروژه نیز تهیه شده و تلاش شده است از ظرفیت‌های موجود برای اجرای آن استفاده شود؛ در صورت تصویب طرح، جزئیات بیشتری درباره این پروژه اعلام خواهد شد.