، حسین سیمایی روز سه‌شنبه در نخستین دوره جایزه دیپلماسی فرهنگی و عمومی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر اهمیت اعتماد در روابط فرهنگی و دیپلماسی گفت: اعتماد، مهم‌ترین زیرساخت دیپلماسی در شرایط دشوار است.

وی اظهار داشت: دنیا، ایران را می‌شناسد، ولی مسئله در «چگونه شناختن» است؛ میان آنچه از ایران روایت می‌شود و آنچه ایران واقعاً هست، شکاف بزرگی وجود دارد.

وزیر علوم با تاکید بر ضرورت بازتعریف ماموریت رایزنی‌های فرهنگی گفت: باید ماموریت رایزنی فرهنگی را بازتعریف کنیم؛ رایزن فرهنگی فقط مامور معرفی ایران نیست، بلکه مامور بازسازی رابطه میان ایران و دیگر فرهنگ‌هاست.

سیمایی افزود: در شرایط دشوار، دیپلماسی فرهنگی باید به دیپلماسی اجتماعی تبدیل شود. در گذشته، دیپلماسی فرهنگی تا حد زیادی بر نمایش یک کشور و داشته‌های آن استوار بود، اما تجربه نهادهای پیشرو در روابط فرهنگی نشان می‌دهد که اثر پایدارتر نه در نمایش میراث، بلکه در رابطه، اعتماد، تعامل متقابل و همکاری بلندمدت است.

وی ادامه داد: این سوال مطرح است که ما در یک سال، چند رابطه پایدار ساخته‌ایم؟ چند استاد، هنرمند، روزنامه‌نگار، دانشجو، کارآفرین یا شخصیت اجتماعی در کشورهای میزبان به ایران عزیز ما وصل شدند؟

لزوم تفکیک تعلق ملی از تعلقات سیاسی

وزیر علوم در ادامه با تاکید بر ضرورت تفکیک تعلق ملی و تعلقات سیاسی گفت: باید پیش از آنکه بخواهیم با جهان رابطه بسازیم، بتوانیم با ایرانیانی که از آنها به اصطلاح «ایرانیان خاکستری» نام برده می‌شود نیز ارتباط برقرار کنیم، نه فقط با ایرانیانی که دقیقاً همفکر و هم‌مسلک ما هستند؛ زیرا آن‌ها شاید چندان به رایزن فرهنگی نیازمند نباشند و خودشان به صورت خودکار با ایران و نهادهای ایرانی ارتباط دارند.

سیمایی افزود: ایرانیانی که ممکن است منتقد باشند، از سیاست رسمی ناراضی باشند، مهاجرت تلخی کرده باشند و ممکن است با بخش‌هایی از نظام سیاسی اختلاف داشته باشند، اما با ایران دشمن نشده‌اند و به سمت دشمن ایران و ایرانی و سمت پرچم اسرائیل نرفته‌اند، همه این ایرانیان عزیز، ایرانی هستند و باید عزیزشان بدانیم.

وی تاکید کرد: تفکیک بین تعلق ملی و تعلقات سیاسی بسیار مهم است. اگر هر منتقد را دشمن و هر فاصله‌گرفته‌ای را بیگانه تلقی کنیم، خودمان بخش بزرگی از سرمایه انسانی و عاطفی ایران را از دایره «ما»ی ایرانی خارج کرده‌ایم.

وزیر علوم ادامه داد: کشوری که بخشی از ملت خود را از مفهوم «ما» خارج کند، در سیاست خارجی با دشواری بیشتری روبه‌رو خواهد شد و در درازمدت رنگ خوش آبادانی را نخواهد دید.

سیمایی با اشاره به تعالیم قرآن گفت: بر اساس تعالیم قرآن، حتی اگر فردی به زبان هم اقرار به اسلام کند باید او را بپذیریم، نه اینکه بگوییم تو از ما نیستی، مسلمان یا ایرانی نیستی.

وی تاکید کرد: دنبال بهانه برای اخراج از دین، اخراج از ایران و اخراج از انقلاب نباشیم، بلکه پیامبرگونه دنبال بهانه‌ای برای آوردن و گردهم آوردن زیر پرچم وطن باشید.

دیاسپورای ایرانی، یک گروه یکپارچه نیست

وزیر علوم در ادامه گفت: یکی از واقعیت‌های جهان امروز این است که ملت‌ها دیگر فقط درون مرزهایشان زندگی نمی‌کنند؛ ملت‌ها شبکه‌ای هستند از انسان‌هایی که در داخل مرز، خارج مرز و میان چند جامعه زندگی می‌کنند.

سیمایی افزود: دیاسپورای ایرانی نیز یک گروه یکپارچه نیست و بنابراین خطای راهبردی است اگر دیاسپورا را یک‌دست و یکپارچه بدانیم.

وی تاکید کرد: در چنین شرایطی، دیپلماسی فرهنگی باید بر پایه ایجاد رابطه، اعتماد و تعامل متقابل شکل بگیرد و هدف آن تنها معرفی داشته‌های کشور نباشد، بلکه باید بتواند پیوندهای پایدار میان ایران و جوامع مختلف و میان ایرانیان داخل و خارج از کشور ایجاد کند.