پالایشگاهها قربانی ناترازی بنزین شدند/ ظرفیت تولید دیگر افزایش نمییابد
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت با بیان اینکه پالایشگاههای کشور با حداکثر ظرفیت در حال تولید هستند، گفت: ناترازی بنزین ناشی از عوامل مختلف است و امکان افزایش قابل توجه تولید از ظرفیت فعلی پالایشگاهها وجود ندارد.
، ناصر عاشوری، دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به نقش راهبردی صنعت پالایش در اقتصاد و امنیت کشور اظهار کرد: صنعت پالایش تنها یک بنگاه اقتصادی و موضوع سود و زیان شرکتها نیست، بلکه بهطور مستقیم با امنیت انرژی، امنیت ملی، بودجه دولت، منابع ارزی و زندگی روزمره مردم ارتباط دارد و تصمیمگیری درباره این صنعت باید با حساسیت و نگاه راهبردی انجام شود.
وی با اشاره به حملات صورتگرفته به برخی زیرساختهای صنعت نفت در جریان جنگ اخیر افزود: در جریان این حوادث، برخی مراکز و انبارهای مرتبط با صنعت نفت در شهر و کرج مورد حمله قرار گرفتند و بخشی از تجهیزات و زیرساختها آسیب دید، اما مهندسان و نیروهای متخصص صنعت نفت با استفاده از ظرفیتهای موجود و بهکارگیری راهکارهای ابتکاری، تلاش کردند فرآیند تولید را در کوتاهترین زمان ممکن به شرایط عادی بازگردانند.
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت تصریح کرد: با اقدامات انجامشده، ظرفیت تولید پس از حدود یک هفته تا ۱۰ روز تقریباً به شرایط پیش از جنگ بازگشت و اکنون نیز ساخت و بازسازی برخی مجموعههای انباری و زیرساختی آسیبدیده بهصورت پیمانکاری و با استفاده از توان داخلی در حال انجام است.
پالایشگاهها بنگاه اقتصادی دستوری نیستند
عاشوری با بیان اینکه پالایشگاههای کشور با وجود اهمیت اقتصادی و راهبردی با مجموعهای از مقررات و قیمتگذاریهای دستوری مواجه هستند، گفت: در دنیا پالایشگاهها جزو بنگاههای اقتصادی مهم و سودآور محسوب میشوند، اما در ایران هم خوراک پالایشگاهها شامل نفت خام و میعانات گازی و هم فرآیند فروش فرآوردهها، فرمولها، مقررات و قیمتگذاریها عمدتاً تحت سیاستهای دولتی قرار دارد.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی نمیتوان انتظار داشت یک بنگاه اقتصادی که امکان مانور اقتصادی کافی ندارد، حاشیه سود مطلوب ایجاد کند یا بتواند برای سرمایهگذاران جذابیت لازم را داشته باشد.
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت با اشاره به حجم بالای سرمایهگذاری مورد نیاز در این صنعت اظهار کرد: وقتی میلیاردها دلار در یک مجموعه سرمایهگذاری میشود، سرمایهگذار باید بتواند نسبت به آینده سودآوری و بازگشت سرمایه اطمینان داشته باشد، اما در شرایط فعلی این اطمینان به دلیل سیاستهای دستوری و محدودیتهای موجود بهطور کامل وجود ندارد.
عاشوری افزود: یکی از مشکلات صنعت پالایش این است که حتی محصولات ویژهای که پالایشگاهها تولید میکنند، عملاً در اختیار خودشان نیست و در مواردی دولت اعلام میکند به این محصولات نیاز دارد و باید آنها را با قیمت پایینتر در اختیار روغنسازها یا برخی مجموعههای دولتی قرار دهند.
وی تصریح کرد: چنین سیاستهایی نقدینگی پالایشگاهها را کاهش میدهد و در نهایت منابع لازم برای اجرای طرحهای توسعهای، نوسازی، بهینهسازی مصرف انرژی و ارتقای کیفیت محصولات را محدود میکند.
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به پالایشگاهها گفت: نباید پالایشگاه را صرفاً کارخانه تولید بنزین در نظر گرفت؛ پالایشگاه یک بنگاه اقتصادی است که میتواند محصولات متنوعی با ارزش افزوده بالا تولید کند.
عاشوری افزود: پالایشگاههای دنیا به سمت پالایش عمیقتر، کاهش تولید نفت کوره، افزایش تولید محصولات پتروشیمی، فرآوردههای ویژه و محصولات با ارزش افزوده بیشتر حرکت کردهاند و با افزایش پیچیدگی پالایشگاهها تلاش میکنند سبد محصولات باارزشتری را روانه بازار کنند.
وی ادامه داد: در سیاستهای راهبردی کشور نیز حرکت به سمت پتروپالایشگاهها و افزایش عمق پالایش دنبال میشود، اما در عمل موانع و محدودیتهای متعددی بر سر راه تحقق این هدف وجود دارد.
پالایشگاهها ظرفیت افزایش تولید بنزین ندارند
عاشوری با اشاره به تداوم ناترازی بنزین در کشور گفت: یکی از مشکلات تکرارشونده این است که هر زمان موضوع ناترازی بنزین مطرح میشود، فشار اصلی برای افزایش تولید متوجه پالایشگاهها میشود؛ در حالی که پالایشگاهها از نظر ظرفیت تولید با محدودیت جدی مواجه هستند.
وی افزود: از حدود سال ۱۳۹۵ تاکنون ظرفیت پالایش کشور افزایش قابل توجهی داشته و در سالهای اخیر نیز پالایشگاهها با حداکثر ظرفیت ممکن در حال دریافت خوراک و تولید فرآورده هستند، بنابراین امکان افزایش قابل توجه تولید از ظرفیت فعلی پالایشگاهها وجود ندارد.
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت تأکید کرد: از حدود دو سال قبل در مکاتبات، جلسات، مصاحبهها و حتی در مجلس اعلام کردهایم که ظرفیت پالایشگاههای کشور همین میزان است و دولت و مسئولان میتوانند اطمینان داشته باشند که تولید در همین سطح بهصورت مستمر ادامه خواهد داشت.
عاشوری گفت: از سوی دیگر، مجلس و دولت تکالیفی را برای پالایشگاهها تعیین کردهاند که بر اساس آن باید بخشی از منابع خود را صرف نوسازی، بهینهسازی مصرف انرژی، اجرای الزامات زیستمحیطی، کاهش تولید نفت کوره و حرکت به سمت تولید محصولات ویژه با ارزش افزوده بالاتر کنند.
وی افزود: کاهش تولید نفت کوره هم یک الزام بینالمللی و هم یک تکلیف داخلی است و پالایشگاهها باید به سمت افزایش پیچیدگی و تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر حرکت کنند، اما اجرای این برنامهها نیازمند منابع مالی و نقدینگی است.
کسری روزانه ۸ میلیون لیتری بنزین
عاشوری با اشاره به آخرین آمار توزیع و تولید بنزین اظهار کرد: بر اساس گزارش شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، در ۲۴ روز نخست تیرماه امسال، متوسط توزیع بنزین در کشور روزانه حدود ۱۳۴ میلیون لیتر بوده است.
وی ادامه داد: در همین بازه زمانی، تولید مستقیم ۱۰ پالایشگاه کشور حدود ۱۱۱ میلیون لیتر در روز بوده و حدود ۱۵ میلیون لیتر نیز از طریق فرآیندهای اختلاطی و استفاده از ظرفیت پتروشیمیها و سایر واحدهای کوچک به این میزان اضافه شده است.
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت تصریح کرد: بر اساس این آمار، حتی با استفاده از حداکثر ظرفیت پالایشگاهها و فرآوردههای اختلاطی، حدود ۸ میلیون لیتر در روز کسری وجود داشته است و با افزایش مصرف در ایام سفر و فصلهای پرمصرف، این کسری میتواند به حدود ۱۵ میلیون لیتر در روز برسد.
عاشوری با بیان اینکه پالایشگاهها تمام ظرفیت خود را برای تأمین سوخت به کار گرفتهاند، گفت: پالایشگاههای کشور با حداکثر ظرفیت در حال دریافت خوراک و تولید فرآورده هستند و مسئولیت ما تولید حداکثری و پایدار و عرضه آن به کشور است، اما برای رفع ناترازی تنها پالایشگاهها مسئول نیستند و سایر بخشها نیز باید به وظایف خود عمل کنند.
وی افزود: حتی در شرایطی که بخشی از محصولات ویژه پالایشگاهها را به فرآوردههای سوختی تبدیل میکنیم تا بنزین و گازوئیل مورد نیاز کشور تأمین شود، باز هم نمیتوان انتظار داشت که مسئله ناترازی تنها از طریق افزایش تولید پالایشگاهها حل شود.
عاشوری یکی از عوامل اصلی افزایش مصرف بنزین را وضعیت صنعت خودرو دانست و گفت: صنعت خودرو طی سالهای گذشته به اندازه کافی به کیفیت و میزان مصرف سوخت خودروها توجه نکرده و فاصله قابل توجهی میان مصرف سوخت خودروهای داخلی و استانداردهای جهانی وجود دارد.
وی ادامه داد: سالهاست موضوع اصلاح کیفیت خودروها و کاهش مصرف سوخت در مجلس و دولت مطرح میشود، اما این موضوع هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده است.
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت همچنین فرسودگی ناوگان حملونقل عمومی را از دیگر عوامل افزایش مصرف سوخت عنوان کرد و گفت: ناوگان حملونقل عمومی شهری و بینشهری فرسوده شده و از نظر تعداد نیز کاهش پیدا کرده است. کاهش سهم حملونقل عمومی به معنای افزایش استفاده از خودروهای شخصی و در نتیجه رشد مصرف بنزین است.
عاشوری با اشاره به ضرورت باز شدن فضای رقابتی در بازار خودرو اظهار کرد: بازار خودرو طی سالهای طولانی از رقابت کافی برخوردار نبوده و واردات نیز با محدودیت مواجه بوده است، اما در یک سال اخیر با باز شدن نسبی مسیر واردات، امکان ورود خودروهای کممصرف، برقی و خودروهای با فناوریهای جدید فراهم شده است.
وی افزود: دولت میتواند با توسعه استفاده از خودروهای کممصرف و برقی و همچنین اجرای جدی طرح خروج خودروهای فرسوده از چرخه مصرف، به کاهش مصرف بنزین و کنترل ناترازی کمک کند.
عاشوری گفت: نتیجه ناکارآمدی در بخشهایی مانند خودرو، حملونقل عمومی و مدیریت مصرف این است که در بسیاری از مواقع صنعت پالایش متهم اصلی ناترازی معرفی میشود، در حالی که این صنعت وظیفه خود را انجام داده و با حداکثر ظرفیت در حال تولید است.
وی تصریح کرد: کارکنان و متخصصان پالایشگاههای کشور عمدتاً نیروهای ایرانی هستند و صنعت پالایش برای حفظ تولید پایدار، در شرایط دشوار نیز از تمام ظرفیت کارشناسی و فنی خود استفاده کرده است.
دبیرکل انجمن کارفرمایی پالایش صنعت نفت با هشدار نسبت به آثار کاهش نقدینگی پالایشگاهها گفت: وقتی برای جبران ناترازی، بخشی از محصولات ویژه پالایشگاهها به سوخت تبدیل میشود، نقدینگی این مجموعهها کاهش مییابد و در نتیجه منابع کمتری برای اجرای پروژههای کیفیسازی و نوسازی در اختیار آنها قرار میگیرد.
وی افزود: فشار بیشتر بر پالایشگاهها در شرایطی که منابع مالی آنها محدود شده، نیاز به سرمایهگذاری را افزایش میدهد، اما از سوی دیگر امکان تأمین منابع برای توسعه و کیفیسازی پالایشگاهها کاهش پیدا میکند.
عاشوری در پایان بر ضرورت همکاری دولت و مجلس برای اصلاح ساختار مصرف انرژی تأکید کرد و گفت: اصلاح وضعیت خودروهای پرمصرف، خروج ناوگان فرسوده، توسعه حملونقل عمومی، کنترل قاچاق سوخت و ایجاد سازوکار اقتصادی مناسب برای فعالیت پالایشگاهها باید همزمان دنبال شود؛ زیرا حل ناترازی بنزین تنها با افزایش فشار بر صنعت پالایش امکانپذیر نیست.
ارسال نظر