راما حبیبی، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران در نشست خبری با اصحاب رسانه در پاسخ به سوال خبرنگار اقتصادی خبرگزاری موج با تشریح آخرین وضعیت منابع آبی استان تهران اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۴۲ درصد منابع آب استان تهران در بخش شرب، ۴۸ درصد در بخش کشاورزی و مابقی در بخش‌های صنعت، خدمات و فضای سبز مصرف می‌شود.

وی افزود: استان تهران به تنهایی حدود ۲۵ درصد حجم آب شرب کشور را مصرف می‌کند و همین موضوع ضرورت مدیریت مصرف، صرفه‌جویی و اصلاح الگوی مصرف آب در پایتخت را دوچندان کرده است.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران در پاسخ دیگر خبرگزاری موج با اشاره به وضعیت منابع آب زیرزمینی استان گفت: تهران سالانه با حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب کسری مخزن آب‌های زیرزمینی مواجه است و طرح‌های تعادل‌بخشی و انسداد چاه‌های غیرمجاز با هدف جبران بخشی از این کسری در حال اجراست.

حبیبی ادامه داد: سالانه حدود یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب از منابع آب زیرزمینی استان تهران در بخش‌های مختلف از جمله شرب، کشاورزی، صنعت و خدمات برداشت می‌شود.

وی با بیان اینکه ایران در منطقه‌ای خشک و نیمه‌خشک قرار دارد، گفت: متوسط بارش سالانه کشور حدود ۲۸۰ میلی‌متر است، در حالی که در کشورهایی مانند ژاپن متوسط بارش به حدود یک هزار و ۸۰۰ میلی‌متر می‌رسد.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران افزود: در سال‌های اخیر به دلیل استمرار خشکسالی، میزان بارش‌ها کاهش یافته و در سال آبی جاری تاکنون حدود ۱۷۴.۵ میلی‌متر بارش در تهران ثبت شده است.

وی تأکید کرد: این آمار زنگ خطری جدی برای منابع آبی است و نباید افزایش مقطعی بارش در یک سال به معنای پایان دوره خشکسالی تلقی شود؛ چراکه بر اساس آمار و ارقام، همچنان در شرایط خشکسالی قرار داریم.

حبیبی خاطرنشان کرد: ضروری است موضوع صرفه‌جویی، مصرف بهینه آب و رعایت الگوی صحیح مصرف به عنوان یک ضرورت دائمی مورد توجه قرار گیرد و نباید با بهبود نسبی بارش‌ها تصور کنیم مشکلات منابع آبی کشور برطرف شده است.

کاهش ۲۰۰ میلیون مترمکعبی ذخایر سدهای تهران

وی درباره آخرین وضعیت سدهای تأمین‌کننده آب شرب تهران اظهار کرد: در حال حاضر مجموع حجم مخازن سدهای تأمین‌کننده آب شرب تهران حدود ۵۳۰ میلیون مترمکعب است، در حالی که متوسط بلندمدت این رقم حدود ۷۵۰ میلیون مترمکعب بوده است.

معاون شرکت آب منطقه‌ای تهران افزود: بنابراین میزان ذخایر سدهای تهران نسبت به متوسط بلندمدت بیش از ۲۰۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.

حبیبی با اشاره به وضعیت سدهای استان گفت: سدهای امیرکبیر و لتیان در مقایسه با سایر سدها وضعیت ذخیره بهتری دارند، اما بسیاری از سدهای دیگر همچنان با کاهش جدی ذخایر مواجه هستند و برخی از آنها کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت خود ذخیره آب دارند.

وی تصریح کرد: مجموعه این اعداد نشان می‌دهد تهران همچنان در شرایط کم‌آبی و خشکسالی قرار دارد و مدیریت منابع و مصرف آب باید با جدیت دنبال شود.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران در ادامه درباره پروژه انتقال آب از سد لار گفت: پس از افتتاح سد لار، در سال‌های نخست مشخص شد که این سد با مشکل نشتی مواجه است و روش‌های مختلفی برای رفع این مشکل مورد استفاده قرار گرفت، اما این اقدامات نتوانست به شکل دائمی مشکل را برطرف کند.

وی افزود: در نهایت پروژه انتقال آب از محل نشتی سد لار در قالب احداث یک تونل به طول حدود ۲۸ کیلومتر تعریف شد که تاکنون حدود ۱۶.۵ تا ۱۷ کیلومتر آن اجرا شده است.

حبیبی بیان کرد: در صورت تأمین اعتبار لازم، این پروژه قابلیت تکمیل طی حداکثر دو سال آینده را دارد.

وی با اشاره به ظرفیت انتقال آب این پروژه گفت: در حال حاضر حدود ۱۷۰ میلیون مترمکعب آب از سد لار برای تأمین آب شرب تهران منتقل می‌شود و با تکمیل تونل انتقال، امکان انتقال حدود ۱۶۲ میلیون مترمکعب آب در سال فراهم خواهد شد.

علت نشتی سد لار چیست؟

معاون شرکت آب منطقه‌ای تهران درباره علت نشتی سد لار توضیح داد: بخشی از مخزن سد به دلیل شرایط زمین‌شناسی و وجود لایه‌های سنگی، به‌ویژه سنگ‌های آهکی و آتشفشانی، با فرایند انحلال مواجه شده و این مسئله موجب خروج بخشی از آب ذخیره‌شده از کف مخزن شده است.

حبیبی ادامه داد: با استفاده از روش‌های مختلف از جمله ردیاب‌های مواد رنگی مشخص شده است آبی که در پایین‌دست مشاهده می‌شود، همان آب خارج‌شده از مخزن سد است.

وی گفت: سد لار در سال‌های پیش از انقلاب احداث شد و پس از آبگیری، مشکل نشتی به تدریج خود را نشان داد. طی سال‌های گذشته پروژه‌های متعددی از جمله تزریق سیمان و انسداد حفره‌ها برای کنترل این نشتی اجرا شد، اما هیچ‌کدام نتوانستند راهکار دائمی برای حل مشکل ایجاد کنند.

حبیبی تأکید کرد: در نهایت مشخص شد احداث تونل و انتقال آب از محل نشتی، راهکاری بهینه‌تر و پایدارتر برای مدیریت این مشکل است.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران همچنین از برنامه این شرکت برای انسداد چاه‌های غیرمجاز خبر داد و گفت: هدف‌گذاری امسال، انسداد حدود سه هزار حلقه چاه غیرمجاز در استان تهران است.

وی افزود: در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به ترتیب حدود دو هزار و ۷۰۰ و ۳ هزار و ۷۴ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شده است و این روند در سال جاری نیز ادامه خواهد داشت.

حبیبی با اشاره به شناسایی چاه‌های غیرمجاز جدید گفت: از ابتدای سال تاکنون حدود ۹۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان تهران شناسایی شده که در دستور کار برای انسداد قرار گرفته‌اند.

وی تأکید کرد: مقابله با برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی یکی از محورهای اصلی طرح‌های تعادل‌بخشی منابع آب استان است و اجرای این طرح‌ها برای جلوگیری از تشدید کسری مخزن آب‌های زیرزمینی ادامه خواهد داشت.