، در میانه اردیبهشت ۱۴۰۵، نگاهی به بازار خودرو و مقایسه آن با مدت مشابه سال گذشته، تصویری قابل‌تأمل از روندهای قیمتی در اقتصاد ارائه می‌دهد؛ روندی که بیش از هر چیز، تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی، رشد نرخ ارز و شرایط خاص کشور از جمله ورود به جنگ تحمیلی از اسفند سال گذشته قرار داشته است. مقایسه قیمت‌ها در فروردین ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که افزایش قیمت خودرو، نه یک پدیده استثنایی، بلکه بخشی از یک موج فراگیر تورمی است که تقریباً تمامی بازارها را دربر گرفته است.

در حوزه نرخ ارز، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت خودرو، شاهد رشد بودیم. قیمت دلار از حدود ۱۰۲ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۴ به ۱۵۹ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۵ رسیده که به معنای افزایش حدود ۵۵.۹ درصدی است. چنین جهشی، به‌طور مستقیم هزینه تأمین مواد اولیه، قطعات وارداتی و حتی قیمت‌گذاری ذهنی فعالان بازار را تحت تأثیر قرار داده و بستر افزایش قیمت در بازار خودرو را فراهم کرده است.

روند قیمتی خودروها چگونه بوده است؟

در همین بازه زمانی، بررسی وضعیت سایر کالاها نشان می‌دهد که خودرو حتی در مقایسه با بسیاری از اقلام مصرفی، افزایش قیمت کمتری را تجربه کرده است. بر اساس داده‌های رسمی مرکز آمار، قیمت روغن جامد ۳۷۵ درصد، روغن مایع ۳۰۸ درصد، برنج خارجی ۲۰۹ درصد، برنج ایرانی ۱۷۳ درصد، مرغ ۱۹۱ درصد، گوشت قرمز ۱۵۶ درصد، شیر ۱۳۷ درصد و پنیر ۱۲۹ درصد افزایش یافته است. حتی در گروه‌هایی مانند ماکارونی و لوازم خانگی نیز به ترتیب رشد ۷۵ و ۷۸ درصدی ثبت شده است. در مجموع، میانگین افزایش قیمت خوراکی‌ها به حدود ۱۱۵.۴ درصد رسیده که به‌وضوح بالاتر از رشد قیمت در بازار خودرو است.

بررسی مصداقی قیمت خودروها در بازار (قیمت کارخانه)

به جهت آنکه دولت مشخص می‌کند در این گزارش ملاک نیست؛ طی سال جاری قیمت کارخانه‌ای خودروها گران نشده است) نیز این موضوع را تأیید می‌کند. قیمت هایما S7 از ۲ میلیارد و ۶۵ میلیون تومان در فروردین ۱۴۰۴ به ۳ میلیارد و ۹۶۰ میلیون تومان در فروردین ۱۴۰۵ رسیده که معادل ۹۱.۷ درصد افزایش است. هایما S5 نیز از یک میلیارد و ۶۷۴ میلیون تومان به ۳ میلیارد و ۵۹۰ میلیون تومان رسیده و رشد ۱۱۴.۵ درصدی را ثبت کرده است. دنا اتوماتیک از یک میلیارد و ۳۱۰ میلیون تومان به ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافته که نشان‌دهنده رشد ۸۳.۲ درصدی است. پژو ۲۰۷ TU5 نیز با رشد ۹۲.۲ درصدی از ۸۳۵ میلیون تومان به یک میلیارد و ۶۰۵ میلیون تومان رسیده است.

در خودروهای اقتصادی‌تر نیز وضعیت مشابهی دیده می‌شود. ساینا S از ۵۳۰ میلیون تومان به یک میلیارد و ۱۵ میلیون تومان رسیده و ۹۱.۵ درصد افزایش را تجربه کرده است. کوییک S نیز از ۵۳۰ میلیون تومان به ۹۸۰ میلیون تومان رسیده که معادل ۸۴.۹ درصد رشد است. شاهین پلاس نیز از یک میلیارد و ۳۴۰ میلیون تومان به ۲ میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان رسیده و رشد ۷۶.۹ درصدی داشته است. برآیند این ارقام نشان می‌دهد میانگین افزایش قیمت این خودروها ۹۰ درصد بوده است.

این در حالی است که تورم نقطه‌به‌نقطه در فروردین ۱۴۰۵ به حدود ۸۸ درصد رسیده و تورم سالانه نیز در محدوده ۶۱ درصد قرار دارد. به بیان دیگر، رشد قیمت خودرو در بازار تقریباً هم‌راستا با تورم عمومی بوده و حتی در مقایسه با برخی گروه‌های کالایی، افزایش کمتری را تجربه کرده است.

تاثیر جنگ در قیمت خودرو

در این میان، نباید از نقش شرایط خاص کشور در ماه‌های اخیر غافل شد. از ۹ اسفند سال گذشته، کشور وارد وضعیت جنگی شده و همین موضوع، اثرات مستقیمی بر بخش تولید و بازار خودرو گذاشته است. کاهش تولید به دلیل اختلال در زنجیره تأمین، آسیب به صنایع بالادستی مانند فولاد و پتروشیمی، محدودیت‌های لجستیکی و افزایش انتظارات تورمی، همگی موجب شدند عرضه خودرو کاهش یافته و بازار با رفتارهای هیجانی مواجه شود. در چنین فضایی، افزایش قیمت‌ها تا حد زیادی قابل پیش‌بینی و طبیعی بوده است. اما قطعا این تاثیرات مقطعی خواهد بود.

ریزش قیمت خودرو در ماه های آتی

نکته مهم دیگر، شکاف میان قیمت کارخانه و بازار است. در حالی که قیمت بازار خودرو افزایش قابل توجهی داشته، قیمت‌های کارخانه‌ای تغییری نداشته‌اند. این شکاف، علاوه بر ایجاد رانت، موجب افزایش تقاضای غیرمصرفی و تشدید التهاب در بازار شده و عملاً به عاملی برای افزایش بیشتر قیمت‌ها تبدیل شده است. در تدبیر جدید وزارت صمت قرار شده هر هفته شرکت‌های خودروساز فروش محصولات خود را دنبال کنند تا سفته‌بازی در بازار متوقف شود و قطعا در چنین شرایطی قیمت خودرو ریزشی خواهد شد