، حسین افشین ، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رییس‌جمهور و رییس بنیاد ملی نخبگان، امروز ۱۶ دی‌ماه ۱۴۰۴، در جریان بازدید از سومین نمایشگاه بین‌المللی ایران پتروکم ۱۴۰۴ در مرکز نمایشگاه‌های بین‌المللی کیش، با اشاره به ضرورت تحول فناورانه در صنعت پتروشیمی، اظهار کرد: تغییر فرهنگ فناوری در صنایع کشور یک الزام راهبردی است و بدون ورود فناوری‌های نوین، صنعت در مسیر افول قرار خواهد گرفت.

افشین، با بیان این‌که اگر فناوری به صنعت وارد نشود، صنعت غیرقابل رقابت، پرهزینه و فاقد کیفیت لازم خواهد شد، افزود: محصولی که نتواند کیفیت کافی داشته باشد، در بازارهای بین‌المللی نیز قابلیت فروش نخواهد داشت.

به گفته وی، قانع بودن به وضعیت فعلی و فروش مقطعی محصولات، بدون سرمایه‌گذاری برای آینده، به معنای نداشتن چشم‌انداز پایدار برای صنعت کشور است.

رییس بنیاد ملی نخبگان، با تأکید بر این‌که فناوری یک فرآیند تدریجی است و نه یک اتفاق یک‌شبه، تصریح کرد: اگر امروز تصمیم‌گیری درستی انجام شود، طی سه تا چهار سال آینده می‌توان یک صنعت را به صنعتی فناورانه تبدیل کرد.

معاون علمی رییس‌جمهور با اشاره به تمرکز ویژه معاونت علمی بر فناوری‌های نوظهور، اعلام کرد: این معاونت، آمادگی حمایت از تمام صنایع، به‌ویژه صنعت پتروشیمی، را دارد.

افشین با اشاره به امضای یک قرارداد بزرگ در حوزه هوش مصنوعی با همکاری هلدینگ خلیج‌فارس، گفت: این قرارداد با پتروشیمی نوری منعقد می‌شود و هدف از آن، ترغیب کل صنعت پتروشیمی، به حرکت در مسیر هوشمندسازی است.

وی همچنین از هوشمندسازی پروژه سپهر و جفیر به عنوان نخستین چاه هوشمند نفت و گاز ایران یاد کرد و توضیح داد: سامانه‌های BI این پروژه تکمیل شده و بخش‌های مرتبط با AI نیز در سال گذشته به اجرا درآمده است؛ موضوعی که به گفته او، نمونه‌ای موفق و قابل تکثیر در صنایع کشور به شمار می‌رود.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رییس‌جمهور ابراز امیدواری کرد: در نمایشگاه سال آینده ایران پتروکم، آثار تحول هوش مصنوعی، تحول دیجیتال و فناوری‌های نوین به‌صورت ملموس در بدنه صنعت پتروشیمی دیده شود.

«کیش» قطب علم و فناوری کشور

افشین، در بخش دیگری از سخنان خود، از تصمیم دولت برای تبدیل جزیره کیش به جزیره علم و فناوری کشور خبر داد و گفت: در این مسیر، جلسات منظمی با وزیر اقتصاد و وزیر ارتباطات برگزار شده و بسته‌ای حمایتی ویژه برای کیش در حال آماده‌سازی است که به‌زودی رونمایی خواهد شد.

به گفته وی، هدف از این بسته، تبدیل کیش به هاب علم و فناوری کشور و ایفای نقش مؤثر در منطقه خلیج‌فارس و میان کشورهای حوزه این منطقه است.

معاون علمی رییس‌جمهور، یکی از مهم‌ترین مشوق‌های پیش‌بینی‌شده برای این هدف را اعتبار مالیاتی ۱۵ همتی عنوان کرد: این حمایت، به‌صورت پیش‌پرداخت در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد.

افشین توضیح داد: برخلاف روال معمول که اعتبار مالیاتی پس از هزینه‌کرد اختصاص می‌یابد، در کیش به محض تصویب طرح، اعتبار مالیاتی تخصیص داده می‌شود و این موضوع مورد پذیرش سازمان امور مالیاتی نیز قرار گرفته است؛ این اقدام، فضای جذابی برای سرمایه‌گذاری در این جزیره ایجاد می‌کند.

نقش هلدینگ‌ها در زنجیره دانش‌بنیان

رییس بنیاد ملی نخبگان، با اشاره به نقش هلدینگ‌های بزرگ در توسعه فناوری، اظهار کرد: هلدینگ خلیج‌فارس به‌عنوان پیشران فناوری شناخته می‌شود و اگر هلدینگ‌ها نقش پیشرانی نداشته باشند، شرکت‌های دانش‌بنیان کوچک، به‌تنهایی قادر به تحمل هزینه‌های این مسیر نخواهند بود.

وی افزود: به‌تازگی آیین‌نامه‌ای به تصویب رسیده است که بر اساس آن، صنایع پیشران به‌عنوان دانش‌بنیان پذیرفته می‌شوند و در ذیل آن‌ها، توسعه‌دهندگان و شرکت‌های دانش‌بنیان در زنجیره ارزش تعریف می‌شوند.

افشین تأکید کرد: در این مدل جدید، شرکت دانش‌بنیان دیگر صرفاً پیمانکار نیست، بلکه به شریک استراتژیک هلدینگ تبدیل می‌شود و نیازها از درون زنجیره شناسایی و مدیریت می‌شود.

وی از آغاز اجرای این مدل و صدور نخستین مجوزها برای یکی از هلدینگ‌ها خبر داد و گفت: معاونت علمی در حال تغییر ریل‌گذاری سیاستی از حمایت‌های پارامتری به حمایت‌های زنجیره‌ای است.

هم‌افزایی معاونت علمی و صنعت پتروشیمی

معاون علمی رییس‌جمهور با اشاره به برگزاری نمایشگاه‌هایی مانند ایران پتروکم، این رویدادها را نشانه همراهی و هم‌افزایی معاونت علمی و صنعت پتروشیمی دانست و گفت: این همکاری طی حدود شش سال گذشته استمرار داشته و زمینه‌ساز شکل‌گیری تعامل مؤثر میان فناوری و صنعت شده است. به گفته وی، شرط بقا و رقابت‌پذیری بین‌المللی صنعت پتروشیمی، کاهش هزینه‌ها و ارتقای کیفیت محصولات است و این هدف، جز با تکیه بر دانش و فناوری محقق نخواهد شد.

افشین، حضور شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و نگاه باز صنعت پتروشیمی را عامل رقم خوردن اتفاقات مثبت در آینده این صنعت ارزیابی کرد و تأکید کرد که تصمیم‌های امروز، سرنوشت آینده کشور را رقم می‌زند.

حمایت از دانش‌بنیان‌ها در برابر نوسانات ارزی

افشین، در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به تغییرات نرخ ارز، از حمایت معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی از شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و گفت: سرمایه در گردش مورد نیاز این شرکت‌ها تأمین خواهد شد.

افشین افزود: شرکت‌هایی که به دلیل سیاست تک‌نرخی شدن ارز با چالش مواجه می‌شوند، چه در حوزه واردات مواد اولیه و چه در بخش صادرات، مورد حمایت قرار خواهند گرفت و نباید نگران تداوم فعالیت خود باشند.

معاون علمی رییس‌جمهور، با ارائه آماری از وضعیت تجارت شرکت‌های دانش‌بنیان، اعلام کرد: صادرات کل این شرکت‌ها حدود ۲.۷ میلیارد دلار، صادرات محصولات صرفاً دانش‌بنیان حدود ۶۰۰ تا ۶۵۰ میلیون دلار و میزان واردات آن‌ها در حدود ۵۰۰ میلیون دلار است.

به گفته وی، برآورد می‌شود که شرکت‌های دانش‌بنیان طی سه ماه آینده به حدود ۱۵۰ میلیون دلار منابع برای واردات نیاز داشته باشند و معاونت علمی متعهد است با تأمین سرمایه در گردش و جبران فاصله هزینه‌ای، مسیر فعالیت این شرکت‌ها را با قدرت ادامه دهد.