، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور ، از آغاز یک سرمایه‌گذاری راهبردی ۵ میلیون دلاری برای توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی کوانتوم در کشور خبر داد و اعلام کرد این سرمایه‌گذاری‌ها سه محور کلیدی «حسگرهای کوانتومی»، «ارتباطات کوانتومی» و «محاسبات کوانتومی» را شامل می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه هیچ فناوری پیشرفته‌ای بدون زیرساخت آزمایشگاهی به مرحله بلوغ نمی‌رسد، گفت: تمرکز اصلی کشور در حال حاضر ایجاد بسترهای آزمایشگاهی کوانتوم است. در بخش ارتباطات کوانتومی، تمایل ما به میزبانی پژوهشگاه وزارت ارتباطات است، اما در صورت عدم تحقق، معاونت علمی به‌طور مستقیم اجرای پروژه را بر عهده خواهد گرفت.

افشین با تشریح مدل اقتصادی کوانتوم تصریح کرد: بازار محصولات کوانتومی هنوز شکل نگرفته و تجاری‌سازی در مراحل اولیه است؛ بنابراین دولت باید نقش پیشران را ایفا کند. ما زیرساخت را ایجاد می‌کنیم، توسعه علمی و محصول انجام می‌شود و در مرحله بعد، دولت خود خریدار این محصولات خواهد بود تا زنجیره ارزش شکل بگیرد.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به سیاست «اهرم‌سازی سرمایه» گفت: تاکنون بیش از ۵ میلیون دلار تجهیزات کوانتومی خریداری و تحویل داده شده است. در یک پروژه با سرمایه‌گذاری ۲.۵ میلیون دلاری معاونت، بخش خصوصی نیز ۲.۵ میلیون دلار مشارکت کرد و در پروژه‌ای دیگر، در مقابل ۲.۵ میلیون دلار سرمایه دولتی، بخش خصوصی ۹ میلیون دلار سرمایه‌گذاری انجام داد که نشان‌دهنده جذابیت اولیه این حوزه است.

وی «حسگرهای کوانتومی» و به‌ویژه پروژه «ساعت‌های اتمی» را از راهبردی‌ترین برنامه‌های در حال اجرا دانست و افزود: دقت ساعت‌های اتمی در مقیاس ثانیه، تحولی بنیادین در سیستم‌های ناوبری، GPS و موقعیت‌یابی آینده ایجاد می‌کند؛ به‌گونه‌ای که تمامی مختصات مکانی و زمانی آینده مبتنی بر فناوری کوانتوم خواهد بود.

افشین با هشدار نسبت به تحولات امنیتی آینده تأکید کرد: اگر امروز هوش مصنوعی در صدر تحولات است، کوانتوم زیرساخت فرداست. ما نیازمند رمزنگاری پسا-کوانتوم هستیم، زیرا این فناوری معادلات امنیتی نظامی و غیرنظامی جهان را تغییر خواهد داد و باید تا پایان دولت چهاردهم زیرساخت‌های آن تکمیل شود.

در حوزه نیروی انسانی، معاون علمی رئیس‌جمهور کمبود متخصص را یکی از چالش‌های اصلی دانست و گفت: به‌دلیل نبود بازار، نیروی انسانی این حوزه محدود است. به همین دلیل، از ابتدای مهرماه، در ۱۲ دانشگاه کشور، ۱۶ سرفصل تخصصی کوانتوم با حمایت معاونت علمی تدریس می‌شود.

وی همچنین رسانه‌ها را به «ترویج علم به زبان ساده» فراخواند و خاطرنشان کرد: تولید محتوای ساده‌سازی‌شده، از جمله انیمیشن‌های کوتاه، آغاز شده است. کوانتوم باید به گفتمان عمومی تبدیل شود، زیرا مشارکت در ترویج آن، نقش‌آفرینی مستقیم در آینده علمی کشور است.