منتظری:
اقتدار علمی و دفاعی، دو ستون «ایران قوی» است
رئیس جهاد دانشگاهی در نشست «نهادهای علمی و تابآوری اجتماعی در دوران پس از جنگ» گفت اقتدار علمی و اقتدار دفاعی دو رکن اصلی پیشرفت و امنیت کشور است و هر دو بر پژوهش، فناوری و نوآوری تکیه دارند.
، نشست تخصصی بررسی نقش «نهادهای علمی و تابآوری اجتماعی در دوران پس از جنگ» امروز ۱۱ خرداد با سخنرانی علی منتظری رئیس جهاد دانشگاهی و محمدرضا واعظ مهدوی مدیرعامل بنیاد همدلان آیندهنگر ایران در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی برگزار شد.
منتظری در سخنانی با محوریت نقش نهادهای علمی در بازسازی ایران پس از جنگ، مطرح کرد که باید به این پرسش پاسخ داده شود در دوره پس از جنگ چه مسیری باید طی شود و نهادهای علمی، دانشگاهها و مراکز پژوهشی چه نقشی در ترسیم و پیمودن این مسیر دارند. او گفت برای این موضوع سه سطح نقش کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت در نظر گرفته شده و کشور وارد مرحله جدیدی شده است که ضرورت گفتوگو و تبادل نظر درباره وظایف و مسئولیتهای نهادهای علمی را دوچندان میکند.
رئیس جهاد دانشگاهی با اشاره به تجربه کشور در دوران پس از جنگ تحمیلی هشتساله، این تجربه را «ارزشمند» توصیف کرد و گفت نخستین گام آن است که به صورت جدی بازخوانی شود پس از پایان جنگ تحمیلی چه اتفاقاتی رخ داد و آن تحولات چه پیامدهایی به همراه داشت. وی افزود به نظر میرسد برخی سیاستهای پس از جنگ بهتدریج زمینهساز شکلگیری شکافهای اجتماعی و بیعدالتیهایی شد که با آرمانهای انقلاب اسلامی همخوانی نداشت؛ از این رو نهادهای علمی باید با مطالعه تجربههای گذشته و ارائه راهکارهای علمی، از تکرار چنین روندهایی جلوگیری کنند.
منتظری با اشاره به شرایط اجتماعی پس از پایان جنگ گفت معمولاً بعد از فروکش کردن هیجانات ناشی از جنگ و بحران، مطالبات اجتماعی و مسائل معیشتی دوباره برجسته میشود و در چنین فضایی، نهادهای علمی و دانشگاهی باید با تبیین واقعیتهای اجتماعی و اقتصادی از شکلگیری تصمیمهای هیجانی جلوگیری کنند و مطالبات عمومی را در مسیر صحیح هدایت کنند. او نقش علوم انسانی، جامعهشناسی، علوم سیاسی و اقتصاد را در این روند تعیینکننده دانست و افزود بسیاری از مردم صرفاً پیامدهای اقتصادی را میبینند، در حالی که جامعه علمی وظیفه دارد زمینهها و واقعیتهای موجود را برای افکار عمومی توضیح دهد. وی تأکید کرد نهادهای علمی نباید به مطالبات اجتماعی دامن بزنند، بلکه باید آنها را در مسیر درست هدایت کنند تا جامعه با آگاهی و درک واقعبینانه نسبت به شرایط کشور تصمیمگیری کند.
رئیس جهاد دانشگاهی یکی از وظایف کوتاهمدت نهادهای علمی را حفظ و تقویت انسجام اجتماعی عنوان کرد و گفت مقاومت در برابر تجاوز خارجی سرمایه ارزشمندی از همبستگی ملی ایجاد کرده که باید از آن صیانت شود. او افزود مردم ایران، نیروهای مسلح و مجموعه نظام اجرایی در برابر تجاوز ایستادگی کردند و همین مسئله به شکلگیری وحدت و انسجام میان اقشار مختلف جامعه کمک کرده است؛ سرمایهای که باید حفظ شود و نهادهای علمی در این زمینه مسئولیت مهمی دارند. منتظری همچنین از تشکیل «اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی» در این نهاد خبر داد و گفت دانشگاهها، پژوهشگاهها و مراکز علمی باید فعالانه در این حوزه ورود کنند و اصلاح و جهتدهی مطالبات اجتماعی و حفظ انسجام ملی از مهمترین اولویتهای دوره پس از جنگ خواهد بود. او اضافه کرد دانشگاهیان و نخبگان باید در جهت تقویت روحیه ملی و سرمایه اجتماعی حرکت کنند و از دامن زدن به اختلافات و تضعیف اراده عمومی برای دفاع از منافع ملی پرهیز کنند.
منتظری در تشریح نقش میانمدت نهادهای علمی و دانشگاهی گفت «اقتدار علمی» و «اقتدار دفاعی» دو مؤلفه اساسی برای شکلگیری ایران قوی هستند و هر دو بر پایه پژوهش، فناوری و نوآوری استوارند. او با اشاره به نقش فناوری در جنگهای نوین افزود تحولات اخیر نشان داد امنیت و توان دفاعی کشور بدون اتکا به پژوهش، فناوری و نوآوری پایدار نخواهد بود و دانشگاهها و نهادهای علمی باید به مسئله اقتدار علمی کشور توجه ویژه داشته باشند.
وی با اشاره به وضعیت اعتبارات پژوهشی کشور هشدار داد در اسناد توسعهای پیشبینی شده بود سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی به حدود چهار درصد برسد، اما این رقم اکنون به حدود دو تا سهدهم درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که به گفته او برای نظام علمی و پژوهشی کشور نگرانکننده است. منتظری تأکید کرد در کنار توجه به مسائل معیشتی مردم، نباید از پژوهش و فناوری غفلت کرد؛ چرا که بیتوجهی به این حوزهها میتواند در آینده هزینههای سنگینتری به کشور تحمیل کند.
رئیس جهاد دانشگاهی با تأکید بر اهمیت فناوریهای نوظهور گفت اقتدار علمی کشور در گرو حضور فعال در حوزههای راهبردی آینده است و توجه به فناوریهایی مانند هوش مصنوعی و فناوریهای کوانتومی باید به یکی از اولویتهای اصلی کشور تبدیل شود. او افزود آینده اقتدار علمی و فناورانه کشور تا حد زیادی به موفقیت در این حوزهها وابسته است و جهاد دانشگاهی نیز برنامههایی را در این زمینه دنبال میکند.
منتظری در بخش دیگری از سخنانش و در سطح برنامهریزی بلندمدت، به محدودیتهای موجود در جذب نیروهای متخصص اشاره کرد و گفت نهادهای علمی برای پیشبرد مأموریتهای خود به بهرهگیری از ظرفیت جوانان مستعد و فراهم کردن زمینه حضور نسل جدید نیاز دارند. او افزود بسیاری از تحولات بزرگ علمی و فناورانه توسط جوانانی رقم خورده که فرصت بروز تواناییهای خود را پیدا کردهاند و باید زمینه نقشآفرینی آنان بیش از پیش مهیا شود.
وی جوانگرایی را از الزامات پیشرفت علمی کشور دانست و گفت دانشگاهها و مراکز علمی باید با ایجاد فرصت برای نسل جوان و پیوند میان تجربه و جوانی، زمینه بروز استعدادها و تداوم پیشرفت علمی را فراهم کنند. رئیس جهاد دانشگاهی در پایان تأکید کرد نهادهای علمی باید ضمن پاسخگویی به نیازهای امروز کشور، بستر تقویت اقتدار علمی، توسعه فناوریهای راهبردی، تربیت نیروی انسانی جوان و حفظ سرمایه اجتماعی را برای آینده فراهم کنند و آینده کشور در گرو همین سرمایهگذاریهای علمی و انسانی خواهد بود.
ارسال نظر