مهرداد شریفی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری موج با اشاره به وضعیت روانی مردم در روزهای پرالتهاب کشور اظهار داشت: در دوره‌هایی مانند جنگ یا بحران‌های پیاپی، ما بیشتر از خستگی جسمی، دچار خستگی روانی می‌شویم؛ مرحله‌ای که انسان دیگر نمی‌گرید، نمی‌خندد و هیجانی برای واکنش ندارد. در این مرحله، روح خالی می‌شود و فرد فقط یک بی‌حسی سنگین را تجربه می‌کند.

وی افزود: خستگی روانی یک اختلال موقتی نیست، بلکه پاسخ ذهن و بدن به فشارهای مداوم است. وقتی سوگ، ترس، ناامیدی و خبرهای تلخ پی‌درپی وارد ذهن انسان می‌شود، سیستم عصبی به تدریج از تنظیم خارج می‌شود. در نتیجه، احساسات یا سرکوب می‌شوند یا به شکل خشم و تحریک‌پذیری بیرون می‌آیند.

شریفی در خصوص نشانه‌های شایع این فرسودگی  بیان کرد:  بی‌حوصلگی برای انجام هر کاری، بی‌خوابی یا بالعکس خواب زیاد، بی‌اشتهایی یا پرخوری عصبی، ناتوانی در تمرکز و مهم‌تر از همه احساس پوچی است از جمله عوامل این فرسودگی است. 

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز در ادامه به علائم خستگی روانی در کودکان اشاره کرد و گفت: کودکان نیز با وجود سکوت ظاهری، به شدت درگیر فشارهای روانی پیرامونشان می‌شوند. گریه‌های بی‌دلیل، بی‌میلی به بازی، چسبندگی افراطی به والدین و کابوس‌های مکرر، نشانه‌های آشکاری هستند که نباید نادیده گرفته شوند. کودکانی که احساس امنیت ندارند، از طریق رفتارشان فریاد می‌زنند نه با کلمات.

وی درباره عوامل بروز این وضعیت اظهار کرد: خستگی روانی معمولاً از استرس طولانی، خواب ناکافی، سوگ‌های مکرر و قرارگیری مداوم در معرض اخبار ناگوار به وجود می‌آید. ذهن انسان ظرفیت محدودی دارد و وقتی پیوسته با بحران و احساس بی‌قدرتی مواجه شود، دچار خاموشی عاطفی می‌شود.

 این متخصص با بیان اینکه پیشگیری و مدیریت خستگی روانی نیازمند بازگشت آرام‌آرام به تعادل است، گفت هفت راهکار عملی  است که می‌توان برای بازسازی روان از آن استفاده کرد.

شریفی اولین راهکار را  استراحت کردند عنوان کرد و افزود:  حتی اگر یک روز کامل کاری نکنید، اشکالی ندارد. ذهن نیز مانند بدن به استراحت نیاز دارد.  

این متخصص گفت: اخبار را موقتاً قطع کنید. زیاده‌روی در دریافت اخبار، اضطراب را تشدید می‌کند، یک روز کامل در سکوت رسانه‌ای بمانید. 

وی با عنوان اینکه درباره موضوعات عادی حرف بزنید چرا که گفتگو درباره رویاها، فیلم‌ها یا خاطرات مشترک، ذهن را به مدار زندگی برمی‌گرداند، خاطر نشان کرد: کار ساده و تکراری انجام دهید. درست مثل دم کردن چای، آبیاری گلدان یا مرتب کردن خانه؛ کارهای کوچک اما منظم، به مغز احساس کنترل می‌دهند.  

شریفی با اشاره به اینکه حتی ده دقیقه در روز بیرون بروید چرا که نور طبیعی و تماس با هوای آزاد تنظیم‌کننده‌ی هورمون‌های آرامش هستند، گفت: راهکار دیگر سخن گفتن با خداوند است، دعا یا گفتگو با خالق، در انسان احساس شنیده شدن ایجاد می‌کند و به روان آرامش بازمی‌گرداند.  

وی با بیان اینکه از متخصص کمک بگیرید، عنوان کرد: تماس با شماره ۴۰۳۰ و مراکز مشاوره دانشگاهی، راهی علمی و قابل اعتماد برای خروج از بحران است. کمک خواستن، ضعف نیست بلکه نشانه‌ی آگاهی است.   

شریفی در پایان گفت: امروز شاید بزرگ‌ترین جبهه‌ی جنگ، جبهه‌ی روان مردم باشد. اگر به آرامش نپردازیم، سلامت هیچ بخشی از جامعه پایدار نخواهد ماند، از مردم می‌خواهیم مراقب خود و اطرافیانشان باشند و در اولین نشانه‌ی فرسودگی روانی، سکوت نکنند، صحبت کردن، نجات‌بخش است.