، حسن رضایی‌پور، دبیرکل کارگزاران بورس و اوراق بهادار در همایش روز کارگزار با اشاره به تجربه بازار سرمایه در سال گذشته اظهار کرد: باید تلاش کنیم اتفاقات و آسیب‌های سال گذشته را با کمترین هزینه پشت سر بگذاریم و از تجربیات آن برای ترسیم نقشه راه آینده بازار سرمایه استفاده کنیم.

وی افزود: بخشی از اتفاقات سال گذشته ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی و سیاسی بود، اما در همین شرایط دشوار نیز شاهد اقدامات و اتفاقات مثبتی در بازار سرمایه بودیم که یکی از مهم‌ترین آنها فداکاری و همراهی فعالان صنعت کارگزاری در روزهای سخت بود.

رضایی‌پور با اشاره به فعالیت صنعت کارگزاری در دوره‌های بحرانی گفت: برخلاف تصور عمومی، بازار سرمایه برای صنعت کارگزاری تنها در یکی دو روز متوقف شد و در سایر روزها خدمات این صنعت ادامه داشت. همچنین ابزارهای مالی و بورس‌های کالایی در جریان جنگ ۱۲ روزه و دیگر دوره‌های بحرانی، حتی برای یک لحظه نیز خدمات خود را متوقف نکردند.

دبیرکل کارگزاران بورس و اوراق بهادار ادامه داد: در سال گذشته با توجه به شرایط ایجادشده، ریسک‌های درآمدی صنعت کارگزاری افزایش یافت، اما با همراهی و همفکری فعالان بازار و سازمان بورس، بخشی از این درآمدها ترمیم شد. بخشی از پایداری صنعت کارگزاری در شرایط سخت، حاصل تصمیم‌گیری به‌موقع مسئولان و همراهی نهاد ناظر بود.

وی با بیان اینکه بازار سرمایه از سال ۱۳۸۴ و پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار، دوره‌های مختلفی از تحول را پشت سر گذاشته است، گفت: در سال ۱۳۸۸ با تصویب قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاری غیرمستقیم توسعه یافت و ابزارهای جدیدی وارد بازار شد.

رضایی‌پور افزود: در دهه ۱۳۹۰ نیز با وجود موافقان و مخالفان، تفکیک و استقلال نهادهای مالی دنبال شد و در نتیجه، نهادهای مالی جدید شکل گرفتند و صنعت مدیریت دارایی در بازار سرمایه توسعه پیدا کرد.

وی ادامه داد: در سال‌های پایانی دهه ۱۳۹۰ و با ورود به دهه ۱۴۰۰ نیز شاهد توسعه بازارهای کالایی بودیم و بورس‌های کالایی با ابتکار و خلاقیت، ابزارهای جدیدی را در این حوزه به بازار معرفی کردند.

ضرورت بازطراحی مدل کسب‌وکار کارگزاری‌ها

دبیرکل کارگزاران بورس و اوراق بهادار با تأکید بر اینکه بازار سرمایه اکنون به نقطه‌ای رسیده که باید مدل کسب‌وکار نهادهای مالی مورد بازنگری قرار گیرد، اظهار کرد: نهادهای مالی در بازار سرمایه به شکل یک زنجیره فعالیت می‌کنند و کارگزاری‌ها حلقه‌های این زنجیره را به یکدیگر متصل می‌کنند، اما اتصال این حلقه‌ها دیگر با روش‌های سنتی امکان‌پذیر نیست.

وی گفت: استفاده از مستندات فیزیکی، امضای گرم و احراز هویت حضوری دیگر با انتظارات سرمایه‌گذاران امروز سازگار نیست. شاید اگر ۱۰ سال پیش از احراز هویت آنلاین صحبت می‌کردیم، برای بسیاری از فعالان بازار عجیب بود، اما امروز این فناوری به یک ضرورت تبدیل شده است.

رضایی‌پور با اشاره به الزامات جدید حوزه مبارزه با پولشویی افزود: اجرای دستورالعمل‌های جدید با روش‌های سنتی امکان‌پذیر نیست و نهادهای مالی باید همزمان با تحول فناوری و توسعه هوش مصنوعی، مدل کسب‌وکار خود را بازطراحی کنند.

وی با اشاره به تغییر مدل فعالیت برخی کارگزاری‌های موفق گفت: امروز برخی شرکت‌های کارگزاری در حوزه‌هایی فراتر از خدمات سنتی معاملات فعالیت می‌کنند؛ از جمله کارگزاری معامله‌گر، مدیریت دارایی، خدمات نگهداری دارایی، توسعه پلتفرم و ارائه خدمات مشاوره سرمایه‌گذاری.

دبیرکل کارگزاران بورس و اوراق بهادار تأکید کرد: توسعه این خدمات نیازمند سرمایه‌گذاری جدی در فناوری است و کارگزاری‌ها باید از ظرفیت هوش مصنوعی برای افزایش سرعت و کیفیت ارائه خدمات به سرمایه‌گذاران استفاده کنند.

وی افزود: سرمایه‌گذار امروز خدمات کارگزاری را با پلتفرم‌هایی مقایسه می‌کند که امکان ورود و خروج سریع از سرمایه‌گذاری و جابه‌جایی فوری منابع را فراهم کرده‌اند. اگر کارگزاری‌ها همچنان با فرآیندهای کند و محدودیت‌های زمانی فعالیت کنند، در رقابت با این پلتفرم‌ها با مشکل مواجه خواهند شد.

رضایی‌پور ادامه داد: در حوزه مقررات و مدل کسب‌وکار باید با همراهی نهادهای ناظر بازنگری صورت گیرد تا خدمات بازار سرمایه متناسب با نیازهای جدید سرمایه‌گذاران ارائه شود.

وی با اشاره به تغییر انتظارات نیروی انسانی بازار سرمایه اظهار کرد: امروز هنگام جذب نیرو، شرایط تغییر کرده است و گاهی این نیروی متقاضی است که درباره امکانات، فضای توسعه بازار و میزان استفاده از فناوری در مجموعه سؤال می‌کند.

رضایی‌پور گفت: نسلی که قرار است آینده بازار سرمایه را اداره کند، از جنس نوآوری، فناوری و نسل جدید نیروی انسانی است؛ بنابراین باید فرآیندها و مدل‌های کسب‌وکار را متناسب با این تغییرات بازطراحی کنیم.

وی افزود: باید از خود بپرسیم آیا نیروی انسانی متخصص حاضر است در یک مدل سنتی و پرریسک کارگزاری سرمایه‌گذاری کند یا مسئولیت مدیریتی چنین نهادهایی را بپذیرد. امروز برخی نهادهای مالی حتی در جذب مدیرعامل و اعضای هیأت‌مدیره با مشکل مواجه هستند و بخشی از این مسئله به ساختار و مدل سنتی فعالیت آنها بازمی‌گردد.

دبیرکل کارگزاران بورس و اوراق بهادار با اشاره به تغییر رویکرد فعالان بازار سرمایه گفت: فعالان بازار به این درک رسیده‌اند که دیگر نمی‌توان با ریسک بالا و خارج از چارچوب قوانین فعالیت کرد.

وی خاطرنشان کرد: به نظر می‌رسد خودتنظیمی مورد انتظار در نهادهای مالی به تدریج در حال شکل‌گیری است و فعالان بازار سرمایه بیش از گذشته به رعایت مقررات و مدیریت ریسک در فعالیت‌های خود توجه دارند.

رضایی‌پور تأکید کرد: نقطه‌ای که امروز بازار سرمایه در آن قرار گرفته، می‌تواند یک نقطه عطف باشد؛ مشروط بر اینکه صنعت کارگزاری همزمان با تحولات فناوری، نیازهای سرمایه‌گذاران و تغییر نسل نیروی انسانی، مدل فعالیت و خدمات خود را بازتعریف کند.