، خانم جورجت گانیون، معاون نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور افغانستان و سرپرست یوناما امروز (چهارشنبه) به وقت محلی در نشست شورای امنیت در گزارشی به این شورا درباره افغانستان افزود: بهبود وضعیت امنیتی، توسعه زیرساخت‌ها و تلاش برای ثبات اقتصادی، در شرایطی روی می‌دهد که در موضوعاتی که برای مردم افغانستان و جامعه بین‌المللی عمیقا نگران‌کننده است، از جمله محدودیت‌های شدید علیه زنان و دختران، حکمرانی انحصاری، بحران حقوق بشر و تداوم حضور گروه‌های تروریستی که افغانستان، منطقه و صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کنند، هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.

سرپرست یوناما تصریح کرد: مقام‌های حاکم در حال حاضر با هیچ تهدید مسلحانه یا سیاسی قابل‌توجهی روبه‌رو نیستند. با این حال، خطرات مهمی که ثبات کشور را تهدید می‌کنند در حال افزایش است و منشا اصلی آنها سیاست‌های خود مقام‌های حاکم است.

وی افزود: وقایع اخیر در ولایت بدخشان نمونه‌ای از این خطرات است. اگرچه این درگیری‌های مسلحانه، تهدیدی برای کنترل مقام‌های حاکم بر ولایت محسوب نمی‌شد، اما نشان داد که محروم کردن جوامع محلی از مشارکت در تصمیم‌گیری، بهره‌مندی از منابع و فرصت‌های اقتصادی می‌تواند چه پیامدهایی به همراه داشته باشد.

خانم گانیون گفت: در سفر اخیرم به بدخشان، مردم به من گفتند که خواهان فرصت، خدمات اساسی، آموزش و آینده‌ای برای فرزندانشان هستند، نه اینکه از این موارد محروم شوند.

وی تصریح کرد: «در سه ماه گذشته، تحولات در ولایت هرات نیز همچنان نگران‌کننده بوده است. یوناما بازداشت زنان و دختران را در پی اجرای سختگیرانه مقررات پوشش از سوی مقام‌های حاکم مستند کرده است. اعتراضات پس از آن نیز با استفاده از زور بیش از حد سرکوب شد. مقام‌های حاکم همچنان زنان را به اتهام نقض مقررات پوشش از جمله در طول هفته گذشته بازداشت می‌کنند.»

این مقام سازمان ملل گفت: یوناما همچنین در سراسر کشور موارد فزاینده فشار بر جوامع اقلیت، تعطیلی رسانه‌ها و بازداشت و ارعاب خبرنگاران را مستند کرده است.

وی گفت: این حوادث بخشی از روند گسترده‌تر اعمال مقررات اجتماعی از طریق اجبار است که موجب فاصله گرفتن بسیاری از جوامع شده است. یوناما در کابل و از طریق دفاتر خود در سراسر کشور، درباره این نگرانی‌های اساسی با مقام‌های حاکم در حال گفت‌وگو و تعامل است.

گانیون اضافه کرد: یوناما در ماه جاری گزارشی درباره تجربه قربانیان چندین دهه درگیری در افغانستان منتشر کرد. ۹۵ درصد از افرادی که در افغانستان با آنها مصاحبه شد، گفتند که همچنان از آسیب‌های روانی و عاطفی، از جمله افسردگی، اضطراب، تروما و بازگشت خاطرات ناگوار، رنج می‌برند. بسیاری از آنها با معلولیت، درد مزمن و از دست دادن منابع درآمد و معیشت خود زندگی می‌کنند.

وی تصریح کرد: این یافته‌ها، یادآور آن است که صلح تنها به معنای نبود درگیری مسلحانه نیست. صلح پایدار به کرامت، مشارکت، فرصت و امید نیاز دارد. بسیاری از افغان‌ها به ما می‌گویند که پنج سال ثبات نسبی، فرصتی ارزشمند برای آرامش و آسودگی خاطر فراهم کرده است. با این حال، آنها همچنین می‌گویند که در نتیجه سیاست‌های اجتماعی سختگیرانه مقام‌های حاکم و وضعیت شکننده اقتصادی و بشردوستانه افغانستان همچنان در رنج هستند.

وی گفت: اگرچه افغانستان تا حدی ثبات اقتصاد کلان خود را حفظ کرده است، این امر به معنای بهبود اقتصادی نیست. رشد اقتصادی نتوانسته همگام با افزایش جمعیت پیش برود و کاهش کمک‌های خارجی را نیز جبران نکرده است. درآمد سرانه ۵.۶ درصد کاهش یافته و صادرات نیز کاهش داشته است. افغانستان همچنان به‌شدت به واردات وابسته است و اختلالات مرزی و بی‌ثباتی گسترده‌تر در منطقه نیز موجب کاهش قدرت خرید خانوارها شده است.

این مقام سازمان ملل اضافه کرد: ناامنی غذایی و سوءتغذیه همچنان نگرانی جدی ایجاد می‌کند. یونیسف گزارش داده است که حدود ۳.۷ میلیون کودک از سوءتغذیه رنج می‌برند که از این میان، حدود یک میلیون کودک دچار سوءتغذیه حاد شدید هستند.

وی ادامه داد: برنامه نیازها و پاسخ بشردوستانه سال ۲۰۲۶ تاکنون تنها ۳۰ درصد تامین مالی شده است. سازمان‌های بشردوستانه ناچار شده‌اند درباره محل فعالیت، افرادی که می‌توانند به آنها دسترسی پیدا کنند و خدماتی که می‌توانند همچنان ارائه دهند، تصمیم‌های دشواری بگیرند.

گانیون ادامه داد: مراکز درمانی، مراکز تغذیه، خدمات حمایت از زنان و دیگر برنامه‌های ضروری، به دلیل کاهش بودجه تعطیل شده یا دامنه فعالیتشان کاهش یافته است.

سرپرست یوناما تصریح کرد: همزمان، افغانستان همچنان با یک شوک شدید جمعیتی و اجتماعی ـ اقتصادی مواجه است. تنها در سال جاری، نزدیک به ۱.۲ میلیون افغان از پاکستان و ایران به کشور بازگشته‌اند و شمار کل بازگشت‌ها از سال ۲۰۲۳ تاکنون به ۶.۵ میلیون نفر رسیده است.

وی گفت: بدون حمایت مستمر از افرادی که بازگشته اند و جوامع میزبان، رقابت بر سر منابع محدود می‌تواند به تشدید نارضایتی‌ها، افزایش آوارگی و دامن زدن به بی‌ثباتی منجر شود.

وی همچنین افزود: ممنوعیت کشت خشخاش از سوی مقام‌های حاکم اقدامی مثبت بوده و موجب کاهش چشمگیر سطح زیر کشت شده است، اما فشارهای اقتصادی خطر بازگشت این روند را افزایش می‌دهد.تقویت حمایت از معیشت‌های جایگزین ضروری است و ادامه کمک‌های بشردوستانه و توسعه‌ای اصول‌محور به مردم افغانستان اهمیت حیاتی دارد.

گانیون یادآور شد: یک سال از اجرای محدودیت‌هایی می‌گذرد که بر اساس آن، زنان افغان، از جمله کارکنان زن افغان سازمان ملل متحد، از ورود به اماکن سازمان ملل منع شده‌اند.

وی تاکید کرد: این اقدام نقض اصول سازمان ملل متحد و محدودیتی جدی برای فعالیت‌های عملیاتی است. فعالان بشردوستانه گزارش داده‌اند که دسترسی به زنان و دختران دشوار شده است. الگوهای ارائه خدمات تتها توسط مردان نمی‌تواند جایگزین مشارکت کارکنان زن افغان شود و سازمان‌ها نمی‌توانند بدون مشارکت زنان، با آنها مشورت کنند، خطرات را ارزیابی کنند یا اطمینان یابند که کمک‌ها به دست کسانی می‌رسد که بیش از همه به آن نیاز دارند.

وی گفت: کاهش بودجه این مشکل را تشدید کرده است. نزدیک به سه‌چهارم سازمان‌های تحت رهبری زنان افغان طی سال گذشته با کاهش بودجه مواجه شده‌اند، در حالی که بیش از ۸۰ درصد آنها از افزایش نیازها در میان زنان و دختران خبر داده‌اند. در شرایطی که زنان افغان با محدودیت‌هایی بی‌سابقه مواجه هستند، سازوکارهای حمایت بین‌المللی از آنها در حال کاهش است.

این مقام سازمان ملل گفت: بار دیگر از مقام‌های حاکم می‌خواهیم به تمامی محدودیت‌ها علیه زنان و دختران پایان دهند.

وی درباره روابط میان افغانستان و پاکستان نیز، آن را همچنان موضوعی جدی و نگران‌کننده دانست و گفت: پیامدهای درگیری‌های پراکنده و بسته ماندن مرزها که نزدیک به یک سال ادامه داشته است، فشار فزاینده‌ای بر غیرنظامیان، جوامع و کسب‌وکارها وارد می‌کند.

وی ادامه داد: یوناما همچنان برای کاهش تنش و گفت‌وگو با هدف حل اختلافات تلاش می‌کند؛ از جمله درباره حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان که تیم نظارت بر تحریم‌ها آن را گزارش کرده است. ما از تلاش‌های جاری برای میانجیگری در سطح منطقه استقبال می‌کنیم.