مازندران در تولید برق فقیر است؛ خاموشیها صدای مردم را درآورد
ناترازی برق در مازندران دیگر فقط یک مسئله فنی میان نیروگاه و شبکه انتقال نیست؛ خاموشیها به مطالبهای عمومی تبدیل شده و این پرسش را پیش روی متولیان صنعت برق قرار داده است که با وجود سرمایهگذاریهای میلیاردی برای توسعه شبکه، چرا تولید برق متناسب با رشد مصرف افزایش نیافته است؟
، خاموشیهای مکرر و محدودیتهای برق در حالی به یکی از دغدغههای جدی مردم و فعالان اقتصادی مازندران تبدیل شده که طی سالهای گذشته پروژههای متعددی برای توسعه پستها، خطوط انتقال و افزایش پایداری شبکه در استان اجرا شده است.
اما واقعیت صنعت برق یک معادله ساده دارد؛ برق باید ابتدا تولید شود و سپس از طریق شبکه به مصرفکننده برسد. بنابراین اگر ظرفیت تولید با رشد مصرف همگام نباشد، توسعه شبکه به تنهایی نمیتواند پایانبخش ناترازی باشد.
این همان نقطهای است که اظهارات اخیر علیاکبر نصیری، مدیرعامل شرکت برق منطقهای مازندران و گلستان اهمیت پیدا میکند؛ جایی که وی تولید برق را از مهمترین عوامل مؤثر بر خاموشیهای مازندران دانسته است.
مازندران؛ استانی پرمصرف با ظرفیت تولید محدود
مازندران استانی با ویژگیهای منحصربهفرد در حوزه مصرف انرژی است. جمعیت شناور ناشی از حضور گردشگران، فعالیت گسترده کشاورزی، صنایع، واحدهای خدماتی و افزایش مصرف وسایل سرمایشی در فصل گرما، بار قابل توجهی به شبکه برق تحمیل میکند.
در چنین شرایطی، افزایش تقاضا بدون افزایش متناسب ظرفیت تولید، شکاف میان عرضه و مصرف را بیشتر میکند.
از سوی دیگر، مازندران برای تأمین برق خود تنها به ظرفیت تولید داخل استان متکی نیست و بخشی از برق مورد نیاز از شبکه سراسری تأمین میشود. این وابستگی، اهمیت ظرفیت خطوط انتقال را نیز افزایش میدهد؛ اما در زمان اوج مصرف، صرفاً انتقال برق از سایر مناطق نمیتواند راهکاری پایدار برای حل ناترازی باشد.
شبکه توسعه پیدا میکند، اما برق کافی داریم؟
در سالهای اخیر، میلیاردها تومان برای توسعه زیرساختهای برق مازندران و گلستان هزینه شده است.
افزایش ۶۰ مگاولتآمپری ظرفیت ایستگاه بندرترکمن، ورود نیروگاه مقیاس کوچک کردکوی با ظرفیت ۱۹ مگاوات به مدار و تکمیل فاز نخست پست ۶۳/۲۰ کیلوولت آبشار چالوس با ظرفیت ۵۰ مگاولتآمپر از جمله پروژههایی است که نصیری به آنها اشاره کرده است.
این پروژهها در افزایش پایداری و قابلیت اطمینان شبکه مؤثرند، اما یک پرسش اساسی همچنان باقی است:
اگر برق کافی تولید نشود، توسعه شبکه تا چه اندازه میتواند خاموشی را کاهش دهد؟
شبکه انتقال هرچقدر هم قدرتمند باشد، نمیتواند کمبود تولید را جبران کند. شبکه، مسیر عبور انرژی است؛ نه منبع تولید آن.
۵۴۰۰ مگاوات تأمین برق؛ عددی که نیازمند شفافسازی است
نصیری اعلام کرد: امسال ۵ هزار و ۴۰۰ مگاوات تأمین برق در مازندران و گلستان محقق شده است.
اما برای افکار عمومی، صرف اعلام میزان تأمین برق کافی نیست. مسئله مهمتر این است که از این میزان، چه مقدار در داخل استانها تولید شده و چه میزان از ظرفیت نیروگاههای خارج از منطقه به وسیله شبکه سراسری تأمین شده است.
این تفکیک میتواند پاسخ روشنی به یکی از مهمترین ابهامهای موجود بدهد: آیا مازندران با کمبود واقعی تولید مواجه است یا مسئله اصلی، محدودیت انتقال برق به نقاط مصرف است؟
پاسخ دقیق به این سؤال باید همراه با اعلام میزان پیک مصرف، ظرفیت تولید داخلی، میزان برق وارداتی و ظرفیت انتقال موجود باشد.
تولید جدید؛ نیاز فوری مازندران
اگر تولید یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر خاموشیهاست، راهکار اصلی باید افزایش ظرفیت تولید باشد.
در همین راستا، نیروگاه مقیاس کوچک کردکوی با ظرفیت ۱۹ مگاوات وارد مدار شده است؛ اقدامی که هرچند در افزایش تولید منطقه مؤثر است، اما برای پاسخگویی به رشد مصرف، به تنهایی کافی نیست.
از سوی دیگر، توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر میتواند بخشی از مسیر جبران کسری تولید را هموار کند.
نصیری با اشاره به وجود ۱۴ هزار هکتار آببندان در مازندران، استفاده از پنلهای خورشیدی شناور را یکی از ظرفیتهای استان برای توسعه انرژیهای پاک و کمک به رفع ناترازی برق عنوان کرده است.
این ظرفیت در صورت اجرای مطالعات دقیق فنی و زیستمحیطی میتواند بخشی از تولید برق جدید استان را تأمین کند؛ بهویژه در شرایطی که محدودیت منابع سوختهای فسیلی و الزامات زیستمحیطی، توسعه انرژیهای پاک را بیش از گذشته ضروری کرده است.
۱۲ هزار میلیارد تومان؛ فرصت یا تکرار مسیر گذشته؟
مدیرعامل شرکت برق منطقهای مازندران و گلستان از برنامه سرمایهگذاری ۱۲ هزار میلیارد تومانی در صنعت برق دو استان در سال آینده خبر داده است؛ بخشی از این منابع نیز قرار است از محل فاینانس چین تأمین شود.
این رقم در صورت تخصیص هدفمند میتواند فرصت مهمی برای کاهش ناترازی باشد.
اما نکته کلیدی اینجاست که این سرمایهگذاری چه سهمی برای تولید برق جدید و چه سهمی برای توسعه شبکه در نظر گرفته است.
اگر بخش عمده سرمایهگذاری صرف توسعه خطوط و پستها شود اما ظرفیت تولید متناسب با مصرف افزایش نیابد، بخشی از مسئله همچنان پابرجا خواهد ماند.
برعکس، ایجاد نیروگاه بدون توسعه شبکه انتقال نیز نمیتواند برق تولیدشده را به شکل پایدار به نقاط مصرف برساند.بنابراین راهکار واقعی، توازن میان تولید و انتقال است.
خاموشی فقط یک مسئله فنی نیست
برای مردم، خاموشی تنها خاموش شدن چراغ خانه نیست.قطع برق میتواند فعالیت واحدهای صنعتی و تولیدی را مختل کند، به تجهیزات آسیب بزند، فعالیت کسبوکارها را تحت تأثیر قرار دهد، زنجیره سرد مواد غذایی را دچار مشکل کند و در بخش کشاورزی نیز هزینههای مضاعفی ایجاد کند.
در استانی مانند مازندران که اقتصاد آن تا حد زیادی به کشاورزی، گردشگری و خدمات وابسته است، استمرار محدودیت برق میتواند آثار اقتصادی گستردهتری به دنبال داشته باشد.
به همین دلیل، مطالبه مردم صرفاً اعلام پروژههای جدید نیست؛ آنها برق پایدار میخواهند.
تولید، انتقال و مصرف؛ سه ضلع یک بحران
البته نمیتوان همه خاموشیها را به کمبود تولید نسبت داد.در برخی موارد، نقص فنی شبکه نیز میتواند موجب قطعی برق شود. نمونه آن خاموشی بخشهایی از نور، نوشهر و چالوس در فروردین امسال بود که بنا بر اعلام مدیرعامل برق منطقهای، به دلیل اتصالی و مشکل فنی در شبکه انتقال ۲۳۰ کیلوولت رخ داد.
بنابراین ناترازی برق یک مسئله چندوجهی است و تولید، انتقال و مدیریت مصرف هر سه در پایداری شبکه نقش دارند.
با این حال، وقتی مدیرعامل شرکت برق منطقهای مازندران و گلستان، تولید را یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر خاموشیها معرفی میکند، افزایش ظرفیت تولید باید در کانون برنامههای آینده قرار گیرد.
مازندران چقدر برق جدید نیاز دارد؟
سؤال اساسی که اکنون باید با عدد و برنامه زمانبندی پاسخ داده شود این است:مازندران برای پایان دادن به خاموشیهای ناشی از کمبود تولید، به چند مگاوات ظرفیت جدید نیاز دارد؟
چه تعداد نیروگاه جدید در استان در دست احداث یا مطالعه است؟ سهم انرژی خورشیدی از ظرفیت جدید چقدر خواهد بود؟ نیروگاههای جدید چه زمانی وارد مدار میشوند؟ و از سرمایهگذاری ۱۲ هزار میلیارد تومانی سال آینده، چه میزان مستقیماً به افزایش تولید اختصاص خواهد یافت؟
اینها پرسشهایی است که پاسخ روشن به آنها میتواند مشخص کند برنامه صنعت برق برای عبور از ناترازی تا چه اندازه عملیاتی است.
مردم نتیجه میخواهند، نه فقط پروژه
مازندران در سالهای اخیر شاهد پروژههای متعددی در صنعت برق بوده است؛ از توسعه پست و خطوط انتقال تا افزایش ظرفیت نیروگاهها. اما سنجه نهایی موفقیت این پروژهها، تعداد طرحها یا میزان اعتبار آنها نیست.
سنجه واقعی، برق پایدار در خانه، کارخانه، مزرعه و کسبوکار مردم است.
مازندران برای عبور از بحران برق، هم به شبکه قدرتمند نیاز دارد و هم به تولید کافی. اما اگر بنا بر اظهارات مدیرعامل برق منطقهای، تولید یکی از مهمترین عوامل خاموشی است، باید پرسید چرا ظرفیت تولید متناسب با رشد مصرف استان افزایش نیافته و برنامه جبران این عقبماندگی چیست؟
در نهایت، حل پایدار ناترازی برق مازندران در گرو یک نسخه سهگانه است: افزایش تولید، تقویت شبکه انتقال و مدیریت مصرف.اما در شرایط فعلی، یک مطالبه مشخص بیش از همه به گوش میرسد:مازندران برق میخواهد؛ نه فقط شبکهای که برق کافی برای عبور از آن وجود ندارد.
ارسال نظر