، نشست تخصصی «بررسی الگوی مشارکت اجتماعی محله‌محور در ارتقای سلامت» با حضور رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و رؤسا و معاونان بهداشت دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران برگزار شد.

در این نشست، گزارش اقدامات، پیشنهادها و راهکارهای ارائه‌شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی تهران در زمینه توسعه الگوی مشارکت محله‌محور برای ارتقای شاخص‌های سلامت مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت و رئیس‌جمهور ضمن تأکید بر ضرورت تسریع در اجرای برنامه‌ها، رهنمودها و توصیه‌هایی را برای رفع برخی چالش‌ها، اصلاح شاخص‌های عملکردی و بهبود فرایندهای اجرایی ارائه کرد.

پزشکیان در این جلسه با اشاره به برخی رویکردهای گذشته در نظام سلامت کشور اظهار داشت: در مقاطعی، سیاست‌گذاری‌های حوزه بهداشت و درمان بیش از آنکه مبتنی بر عدالت در سلامت و پاسخگویی به نیازهای اقشار آسیب‌پذیر باشد، بر شاخص‌های رشد متمرکز بوده است. پیامد چنین رویکردی، افزایش فشار بر گروه‌های محروم و کم‌برخوردار جامعه بود که در بسیاری موارد از دسترسی عادلانه به خدمات سلامت محروم ماندند.

رئیس‌جمهور با تأکید بر مسئولیت حاکمیتی دولت در تأمین سلامت عمومی، با بیان اینکه تمام ظرفیت‌ها، منابع و امکانات موجود باید به‌گونه‌ای ساماندهی شوند که پاسخگوی نیازهای واقعی مردم باشند افزود: دولت چهاردهم به‌رغم محدودیت‌های مالی، پیگیری مأموریت‌های خود در حوزه سلامت را متوقف نخواهد کرد و با بهره‌گیری از راهکارهای نوآورانه، از جمله جلب مشارکت‌های مردمی و ظرفیت نهادهای اجتماعی در سطح محلات، مسیر تحقق عدالت در سلامت را دنبال خواهد کرد.

پزشکیان در ادامه با اشاره به ضرورت اتخاذ نگاه جامع به سلامت، خاطرنشان کرد: بخش قابل‌توجهی از گزارش‌های ارائه‌شده بر ابعاد سلامت جسمی متمرکز است، در حالی که مؤلفه‌های سلامت روان و اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. بی‌توجهی به این ابعاد آسیب‌های گسترده‌ای را متوجه سلامت جامعه کرده است. از این‌رو، توسعه برنامه‌های سلامت روان و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی باید به‌عنوان یکی از اولویت‌های نظام سلامت مدنظر قرار گیرد.

رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت پرهیز از رویکردهای سیاسی و جناحی در حوزه سلامت تأکید کرد و گفت: حل مسائل سلامت نیازمند نگاه انسانی، علمی و فراگیر است و ظرفیت همه شهروندان، فارغ از تفاوت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، باید در تحقق این اهداف جذب و بکار گرفته شود.

دکتر پزشکیان در تشریح الزامات اجرای الگوی مشارکت محله‌محور در حوزه سلامت اظهار داشت: نخستین گام در اجرای این برنامه، تهیه نقشه عملیاتی و اطلس سلامت مناطق و محلات است. لازم است وضعیت موجود، ظرفیت‌ها، نقاط قوت، چالش‌ها و نیازهای هر منطقه به‌صورت دقیق احصا و تحلیل شود تا بر مبنای آن، ساختاری عادلانه و متناسب با شرایط هر محله برای ارائه خدمات طراحی گردد.

رئیس‌جمهور افزود: پس از شناسایی مسائل و اولویت‌های هر محله، باید ظرفیت دستگاه‌های اجرایی، نهادهای مدنی، سازمان‌های مردم‌نهاد و تشکل‌های اجتماعی به‌صورت شبکه‌ای و هماهنگ در خدمت حل مسائل قرار گیرد. هرچه دامنه مشارکت ذی‌نفعان گسترده‌تر باشد، توان نظام حکمرانی در حل مسائل اجتماعی و ارتقای شاخص‌های سلامت افزایش خواهد یافت.

دکتر پزشکیان با اشاره به اجرای آزمایشی این الگو در چند منطقه منتخب، تصریح کرد: این طرح ابتدا به‌صورت آزمایشی اجرا خواهد شد تا نقاط قوت و ضعف آن شناسایی و اصلاح شود و سپس به‌تدریج در سایر مناطق و محلات کشور توسعه یابد.

رئیس‌جمهور یکی از الزامات موفقیت این برنامه را تقویت سراهای محلات دانست و گفت: سراهای محلات می‌توانند به‌عنوان کانون‌های اصلی مشارکت اجتماعی و آموزش سلامت ایفای نقش کنند. همچنین ضروری است دانشجویان علوم پزشکی در کنار آموزش‌های بیمارستانی، آموزش‌های میدانی و جامعه‌محور را نیز تجربه کنند و در فرایند ارتقای سلامت محلات نقش فعال داشته باشند.

پزشکیان با اشاره به الگوی فعلی آموزش علوم پزشکی افزود: در حالی که بیش از ۹۰ درصد خدمات پزشکی در سطح سرپایی ارائه می‌شود و تنها بخش محدودی از بیماران نیازمند بستری هستند، بخش عمده آموزش دانشجویان در محیط‌های بیمارستانی متمرکز شده است. این در حالی است که آموزش جامعه‌محور و آشنایی با مسائل سلامت در بستر واقعی زندگی مردم باید سهم بیشتری در نظام آموزش علوم پزشکی داشته باشد.

رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، درباره برخی موانع احتمالی اجرای طرح از جمله تفاوت نگرش‌ها و شرایط اجتماعی در محلات مختلف اظهار داشت: مبنای این برنامه، تحقق عدالت اجتماعی و عدالت در سلامت است. هرگاه پرچم عدالت و خدمت‌رسانی عادلانه در محلات برافراشته شود، زمینه همراهی عمومی فراهم خواهد شد و موانع اجرایی نیز کاهش می‌یابد.